Vietjet Ký Thỏa Thuận Thuê Mua 10 Máy Bay COMAC C909, Mở Rộng Chiến Lược Đội Bay
Theo thông tin chính thức từ website của Vietjet Air, tập đoàn hàng không này đã cùng với SPDB Financial Leasing ký kết thỏa thuận tài trợ thuê mua 10 tàu bay COMAC C909. Sự kiện này đánh dấu một bước đi quan trọng trong chiến lược đa dạng hóa đội bay và nguồn vốn của Vietjet, đồng thời đưa máy bay sản xuất tại Trung Quốc tiến gần hơn đến thị trường hàng không quốc tế.
Hợp Tác Lớn Nhất Với Định Chế Tài Chính Trung Quốc
Hai bên đã thống nhất thực hiện cấu trúc thuê vận hành (operating lease) với quy mô 10 tàu bay, đây được xem là mức hợp tác lớn nhất từ trước đến nay giữa Vietjet và một định chế tài chính đến từ Trung Quốc trong lĩnh vực tàu bay. Đối với Vietjet, đây là cơ hội quý giá để tiếp cận thêm nguồn cung máy bay trong bối cảnh thị trường toàn cầu đang đối mặt với tình trạng khan hiếm nghiêm trọng.
Theo dữ liệu từ các hãng sản xuất lớn là Airbus và Boeing, lượng đơn hàng tồn đọng (backlog) của hai tập đoàn này hiện vượt mức 13.000 máy bay, tương đương với khoảng thời gian sản xuất kéo dài từ 7 đến 10 năm. Riêng đối với dòng Airbus A320neo family - dòng tàu bay chủ lực trong đội bay của Vietjet - thời gian chờ giao hàng mới phổ biến hiện nay có thể kéo dài đến tận năm 2029-2031 đối với các hợp đồng được ký kết sau năm 2023.
Chiến Lược Mở Rộng Đội Bay Của Vietjet
Trong giai đoạn từ năm 2018 đến 2026, Vietjet tiếp tục đẩy mạnh việc mở rộng các đơn hàng với quy mô lớn, nâng tổng lượng máy bay đặt mua lên gần 600 chiếc. Cụ thể, với Airbus, hãng đã nâng đơn hàng cho dòng A321neo lên khoảng 280 chiếc và bổ sung thêm 40 tàu bay thân rộng A330neo. Trong khi đó, với Boeing, Vietjet vẫn duy trì các hợp đồng cho dòng 737 MAX và bổ sung thêm nhiều thỏa thuận tài chính mới.
Tuy nhiên, số lượng máy bay đã được nhận bàn giao thực tế vẫn thấp hơn đáng kể so với quy mô đặt hàng, dẫn đến tình trạng backlog kéo dài qua nhiều năm. Chính vì vậy, việc bổ sung tàu bay từ COMAC được kỳ vọng sẽ giúp hãng có thêm lựa chọn để nhận máy bay sớm hơn từ 1 đến 3 năm so với các hợp đồng mới ký với Airbus hoặc Boeing, theo ước tính từ các tổ chức tư vấn hàng không uy tín như Cirium.
Cơ Hội Và Thách Thức Cho Vietjet
Ở chiều ngược lại, rủi ro tiềm ẩn nằm ở việc Vietjet có thể trở thành một trong những hãng hàng không đầu tiên ngoài Trung Quốc khai thác dòng máy bay C909. Tính đến đầu năm 2026, COMAC mới chỉ bàn giao khoảng 130 đến 150 tàu bay C909 (bao gồm cả dòng ARJ21), chủ yếu cho 9 đến 10 hãng hàng không tại Trung Quốc như Chengdu Airlines, China Eastern Airlines hay Air China.
Các hãng này phần lớn là doanh nghiệp nhà nước hoặc có quy mô hoạt động chủ yếu trong nội địa, với mạng bay tập trung tại Trung Quốc. So với nhóm này, Vietjet - với đội bay hiện có hơn 100 tàu bay Airbus và mạng bay quốc tế phủ khắp châu Á - sẽ là một trong những hãng có quy mô lớn nhất từng khai thác dòng máy bay này bên ngoài lãnh thổ Trung Quốc.
Điều này đồng nghĩa với việc hãng sẽ phải tự mình "mở đường" trong các khía cạnh quan trọng như khai thác, bảo dưỡng và chứng nhận vận hành trong môi trường quốc tế đầy thách thức.
Ý Nghĩa Chiến Lược Đối Với COMAC
Đối với COMAC, thỏa thuận lần này mang ý nghĩa chiến lược vô cùng quan trọng. Trong nhiều năm qua, thị trường tàu bay thương mại gần như bị chi phối bởi hai gã khổng lồ là Airbus và Boeing, chiếm tới hơn 90% đội bay toàn cầu. Việc một hãng hàng không tư nhân lớn như Vietjet quyết định đưa máy bay COMAC vào khai thác sẽ giúp nhà sản xuất Trung Quốc tiến thêm một bước đáng kể trong mục tiêu mở rộng ra thị trường xuất khẩu và cho thuê quốc tế - lĩnh vực vốn đang bị thống trị bởi các công ty cho thuê (lessor) đến từ phương Tây.
Thỏa thuận này cũng được các chuyên gia đánh giá là bước đệm tiến gần hơn đến các mô hình hợp tác linh hoạt hơn như thuê ướt (wet lease), khi nhà sản xuất, bên cho thuê và hãng bay có thể phối hợp sâu hơn trong quá trình vận hành đội tàu bay mới.
Mở Rộng Mạng Bay Đến Trung Quốc
Song song với hợp tác tài chính và tàu bay, Vietjet cũng công bố kế hoạch mở thêm 5 đường bay mới kết nối với Trung Quốc, bao gồm các tuyến Hà Nội - Hàng Châu, Ân Thi, Hoàng Sơn và TP.HCM - Quế Lâm, Hoàng Sơn. Trong đó, hai đường bay Hà Nội - Ân Thi và TP.HCM - Quế Lâm đã chính thức được khai thác từ đầu tháng 4/2026, góp phần nâng tổng số đường bay giữa Việt Nam và Trung Quốc của hãng lên con số hơn 50 đường bay.
Bối Cảnh Thị Trường Và Tương Lai
Trong bối cảnh nhu cầu đi lại quốc tế đang phục hồi mạnh mẽ sau đại dịch và nguồn cung tàu bay toàn cầu chưa theo kịp, nước cờ hợp tác với COMAC cho thấy Vietjet đang tìm cách đi vòng qua "nút thắt" từ Airbus và Boeing. Tuy nhiên, việc trở thành một trong những hãng tiên phong ngoài Trung Quốc khai thác dòng máy bay này cũng đặt ra bài toán cân bằng giữa lợi thế về chi phí, tốc độ tiếp cận và những rủi ro tiềm ẩn trong giai đoạn vận hành ban đầu.
Thúy Hạnh
