Trong nửa đầu năm 2026, Trung Quốc nhập khẩu hơn 1 triệu tấn sầu riêng, tăng từ 708.000 tấn cùng kỳ năm 2025, theo Cơ quan Hải quan Trung Quốc. Sầu riêng Thái Lan vẫn giữ vị thế dẫn đầu với kim ngạch gần 3,8 tỷ USD, chiếm 81% tổng trị giá nhập khẩu, nhờ hạ tầng logistics và năng lực kiểm soát chất lượng tốt. Việt Nam đứng thứ hai với 846 triệu USD, tương ứng thị phần 18%. Malaysia dù chỉ đạt 30,26 triệu USD nhưng ghi nhận mức tăng 342% so với cùng kỳ năm ngoái, cho thấy cuộc đua giành thị phần tại thị trường tỷ dân ngày càng khốc liệt.
Từ khi được phép xuất khẩu sầu riêng tươi sang Trung Quốc năm 2022, Việt Nam đã nhanh chóng mở rộng diện tích và sản lượng. Nhưng bài toán kiểm soát chất lượng vẫn chưa có lời giải, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng cạnh tranh và vị thế của sầu riêng Việt trong mắt nhà nhập khẩu.
Giá sầu riêng lao dốc do dư cung
Trung Quốc hiện tiêu thụ khoảng 90% lượng sầu riêng toàn cầu, là động lực chính cho ngành hàng này tại Đông Nam Á. Tuy nhiên, khi các nguồn cung đồng loạt tăng mạnh, thị trường rơi vào dư cung và giá liên tục sụt giảm. Vào tháng 6, sầu riêng giống Monthong của Thái Lan và Việt Nam được bán ở mức 40-60 nhân dân tệ/kg (khoảng 155.000-233.000 đồng), thấp hơn nhiều so với mức 70-90 nhân dân tệ/kg (khoảng 272.000-350.000 đồng) cùng kỳ năm trước.
Tại các chợ đầu mối Trung Quốc, giá bán buôn sầu riêng Monthong loại A của Việt Nam lao dốc từ khoảng 73 nhân dân tệ/kg (khoảng 267.000 đồng) hồi tháng 4 xuống chỉ còn 26 nhân dân tệ/kg (khoảng 95.000 đồng) vào tháng 6. Trong cùng giai đoạn, sầu riêng Monthong loại A của Thái Lan cũng giảm từ 53 nhân dân tệ/kg (khoảng 205.000 đồng) xuống 36 nhân dân tệ/kg (khoảng 139.000 đồng).
Xuất khẩu rau quả vẫn giữ đà tăng trưởng
Bất chấp biến động giá, ngành rau quả Việt Nam vẫn có quý tăng trưởng thứ tư liên tiếp. Theo Cục Hải quan Việt Nam, kim ngạch xuất khẩu rau quả quý II/2026 đạt gần 2,2 tỷ USD, tăng 42,9% so với quý I/2026 và tăng 12,1% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, quả và quả hạch là nhóm lớn nhất, chiếm 66,5% tổng trị giá, đạt 1,46 tỷ USD, tăng 71% so với quý trước và tăng 9,7% so với quý II/2025.
Riêng sầu riêng là loại quả xuất khẩu nhiều nhất, đạt 863,5 triệu USD trong quý II/2026, chiếm 56,5% nhóm quả và quả hạch. Con số này tăng 289,5% so với quý I/2026 và tăng 18,9% so với cùng kỳ năm trước. Chuối đứng sau với 121,5 triệu USD, tăng 18,5% so với quý trước; trong khi thanh long giảm 29,9%, chỉ còn hơn 115 triệu USD.
Chế biến sâu mở ra dư địa mới
Sản phẩm rau quả chế biến đứng vị trí thứ hai trong cơ cấu xuất khẩu, đạt hơn 586 triệu USD, chiếm 26,7% tổng kim ngạch quý II/2026. Trung Quốc vẫn là thị trường tiêu thụ chính, tiếp đến là Mỹ, Hàn Quốc. Đáng chú ý, sản phẩm chế biến từ dừa dẫn đầu nhóm này với 102,6 triệu USD, tăng 6,6% so với cùng kỳ; ngoài ra, chanh leo và xoài chế biến cũng ghi nhận mức tăng mạnh.
Cục Hải quan Việt Nam nhận định, Trung Quốc có nhu cầu cao đối với trái cây nhiệt đới và đang dịch chuyển sang phân khúc cao cấp. Ý thức về sức khỏe của người tiêu dùng tăng lên cùng sự phát triển nhanh của ngành bánh kẹo, đồ ăn nhẹ đang thúc đẩy nhu cầu trái cây chế biến. Với vị trí thứ hai tại thị trường Trung Quốc, Việt Nam vẫn còn nhiều dư địa, nhưng để bám chắc thị phần, doanh nghiệp cần sớm giải bài toán chất lượng và đầu tư sâu vào chế biến.
