Bất chấp những tín hiệu nới lỏng lệnh cấm từ Trung Quốc, tình trạng hạn chế xuất khẩu năng lượng của nước này đang dập tắt hy vọng phục hồi của các nền kinh tế châu Á vốn đã kiệt quệ vì thiếu hụt nguồn cung. Theo thông tin từ Financial Times, các chuyến hàng xăng, dầu diesel và nhiên liệu phản lực từ Trung Quốc hiện vẫn duy trì ở mức thấp hơn nhiều so với thời điểm trước cuộc xung đột tại Iran.
Tín hiệu nới lỏng nhưng thực tế thắt chặt
Trung Quốc từng phát đi tín hiệu về ý định nới lỏng lệnh cấm xuất khẩu các sản phẩm dầu mỏ, vốn được ban hành từ đầu cuộc chiến. Vào cuối tháng 3, chính phủ nước này đã đồng ý bán một lượng nhiên liệu nhất định cho các nước láng giềng trên cơ sở nhân đạo. Nhiều tập đoàn dầu khí nhà nước cũng đã nộp đơn xin cấp phép xuất khẩu cho tháng 5. Tuy nhiên, theo dữ liệu từ nhóm nghiên cứu năng lượng Kpler, Trung Quốc chỉ xuất khẩu khoảng 417.000 thùng nhiên liệu tinh chế mỗi ngày trong hai tuần đầu tháng 5. Con số này sụt giảm mạnh so với mức trung bình 750.000 thùng/ngày trong hai tháng đầu năm, cho thấy sự thận trọng cực độ của giới chức nước này trong bối cảnh địa chính trị phức tạp.
Vai trò then chốt của Trung Quốc trong chuỗi cung ứng năng lượng châu Á
Trong thập kỷ qua, Trung Quốc đã vươn mình trở thành nhà cung cấp nhiên liệu tinh chế quan trọng hàng đầu cho châu Á nhờ năng lực lọc dầu nội địa khổng lồ. Do đó, việc nước này duy trì lệnh cấm xuất khẩu đã giáng đòn mạnh vào các quốc gia vốn đang bị cắt đứt nguồn cung từ Trung Đông do eo biển Hormuz bị đóng cửa từ cuối tháng 2. Bà Janet Liao, chuyên gia ngoại giao năng lượng tại Đại học Dundee, nhận định: "Trung Quốc cho biết họ sẵn lòng hỗ trợ các nước láng giềng, nhưng sự giúp đỡ này sẽ bị hạn chế do hoàn cảnh thực tế của chính quốc gia này".
Khủng hoảng năng lượng lan rộng khắp châu Á
Tình trạng thiếu hụt nhiên liệu toàn cầu đang trở nên trầm trọng tại châu Á, khu vực vốn thường tiếp nhận khối lượng lớn xăng dầu từ Trung Đông. Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), tình trạng thiếu hụt dầu thô nguyên liệu đã ngay lập tức làm tê liệt hoạt động lọc dầu tại Malaysia, Singapore và Đài Loan (Trung Quốc) trong tháng 4 và đầu tháng 5. Trái lại, các nhà máy lọc dầu Trung Quốc lại đang xử lý lượng dầu thô lớn hơn dự kiến và nhanh chóng lấp đầy các kho dự trữ sản phẩm tinh chế do không được phép xuất khẩu.
Ưu tiên an ninh năng lượng quốc gia
Mặc dù các doanh nghiệp dầu khí mong muốn đẩy mạnh bán hàng cho khách hàng quốc tế để tối ưu hóa lợi nhuận từ giá cao, chính phủ Trung Quốc vẫn đặt ưu tiên hàng đầu vào việc bảo tồn an ninh năng lượng quốc gia. Bà Michal Meidan, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu năng lượng Trung Quốc tại Viện Nghiên cứu Năng lượng Oxford, chỉ ra rằng Bắc Kinh đang nắm giữ "quyền lực trong việc chỉ đạo các nhà lọc dầu chuyển đổi sản lượng sang các loại sản phẩm khác nhau và quyết định liệu dầu có được phép xuất khẩu hay không". Sự kiểm soát chặt chẽ này từ phía chính phủ Trung Quốc đồng nghĩa với việc dòng chảy năng lượng tại châu Á vẫn sẽ tiếp tục bế tắc trong ngắn hạn.
Triển vọng ảm đạm cho mùa hè châu Á
Các chuyên gia dự báo nếu không có sự nới lỏng thực chất về hạn ngạch xuất khẩu, các nền kinh tế láng giềng sẽ phải đối mặt với một mùa hè đầy khó khăn ở phía trước khi chi phí nhiên liệu và vận tải tiếp tục leo thang không ngừng. Nền kinh tế với độ mở lớn như Việt Nam không thể tránh khỏi những tác động từ xu hướng kinh tế thế giới. Trong bối cảnh kinh doanh phức tạp và thay đổi liên tục, việc cập nhật kiến thức và hiểu biết về các xu hướng kinh doanh trên thế giới rất quan trọng. Để độc giả có thể tiếp cận những thông tin kinh tế quốc tế mới nhất, Tri Thức - Znews giới thiệu Tủ sách kinh tế thế giới với những cuốn sách và câu chuyện kinh doanh đáng chú ý. Từ việc nghiên cứu các công ty hàng đầu đến việc khám phá những xu hướng kinh tế mới, Tủ sách sẽ là nơi cập nhật các thông tin mới nhất về hoạt động kinh tế toàn cầu.
