Trung Quốc Đặt Mục Tiêu Tăng Trưởng Kinh Tế 4,5%-5% Năm 2026, Thấp Nhất Từ Thập Niên 1990

Trung Quốc Đặt Mục Tiêu Tăng Trưởng Kinh Tế 4,5%-5% Năm 2026, Thấp Nhất Từ Thập Niên 1990

Trung Quốc đã chính thức đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế cho năm 2026 ở mức 4,5% đến 5%, thấp hơn một chút so với mức 5% đạt được trong năm ngoái. Đây được xem là mức tăng trưởng thấp nhất kể từ những năm 1990, phản ánh những thách thức sâu sắc mà nền kinh tế lớn thứ hai thế giới đang phải đối mặt. Mục tiêu này được đề cập trong báo cáo chính phủ mà hãng tin Reuters tiếp cận, dự kiến sẽ được trình bày tại kỳ họp thường niên của Quốc hội Trung Quốc khai mạc vào thứ Năm tới, nơi Thủ tướng Lý Cường sẽ có bài phát biểu quan trọng về định hướng phát triển.

Điều Chỉnh Khiêm Tốn Để Tạo Dư Địa Cải Cách

Mức điều chỉnh khiêm tốn này được các chuyên gia kinh tế đánh giá là nhằm tạo thêm dư địa cho Bắc Kinh thúc đẩy nỗ lực xử lý tình trạng dư thừa công suất công nghiệp và tái cân bằng nền kinh tế. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng sự điều chỉnh này vẫn chưa đủ để tạo ra một bước ngoặt lớn trong cơ cấu kinh tế. Cùng lúc, chính phủ Trung Quốc cũng công bố Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 với những cam kết quen thuộc, bao gồm đầu tư mạnh vào đổi mới sáng tạo, công nghệ cao, nghiên cứu khoa học và gia tăng tỷ trọng tiêu dùng hộ gia đình trong GDP, dù không nêu ra các con số cụ thể.

Những định hướng này phản ánh mối lo ngại ngày càng tăng của Bắc Kinh trước tình trạng nhu cầu nội địa suy yếu, khiến nền kinh tế tiếp tục phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu. Tuy nhiên, Trung Quốc cũng không muốn từ bỏ chiến lược nâng cấp cấu trúc công nghiệp, một yếu tố then chốt giúp nước này duy trì lợi thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu, đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược với Washington đang gia tăng.

—

Phân Tích Từ Giới Chuyên Gia Kinh Tế

Giới kinh tế học cho rằng mục tiêu tăng trưởng thấp hơn sẽ tạo điều kiện cho Bắc Kinh linh hoạt hơn trong việc thực hiện các cải cách cần thiết, chẳng hạn như giảm công suất dư thừa trong các ngành công nghiệp. Tuy nhiên, họ cũng cảnh báo rằng việc điều chỉnh này không đồng nghĩa với việc Trung Quốc sẽ từ bỏ mô hình tăng trưởng truyền thống dựa vào sản xuất. Viện Nghiên cứu Mercator (MERICS) đánh giá rằng các cam kết hỗ trợ tiêu dùng của chính phủ vẫn chưa thực sự hiệu quả, khi lãnh đạo Trung Quốc tiếp tục xem việc ưu tiên các ngành công nghiệp chủ lực là phù hợp nhất trong thời kỳ cạnh tranh nước lớn.

Theo phân tích của viện này, chính sách kinh tế hiện nay của Trung Quốc vẫn tiếp tục ưu ái doanh nghiệp hơn là hộ gia đình, với tốc độ mở rộng phúc lợi xã hội diễn ra chậm chạp, trong khi đẩy mạnh các biện pháp trợ cấp và ưu đãi thuế để thúc đẩy sản xuất. Về chính sách tài khóa, Trung Quốc lên kế hoạch duy trì mức thâm hụt ngân sách tương đương 4% GDP, tương tự như năm trước. Hạn mức phát hành trái phiếu đặc biệt của chính phủ trung ương được giữ ở mức 1,3 nghìn tỷ nhân dân tệ, trong khi địa phương là 4,4 nghìn tỷ nhân dân tệ.

Cam Kết Cải Thiện Phúc Lợi Xã Hội

Bắc Kinh cũng đưa ra các cam kết nhằm cải thiện phúc lợi xã hội, bao gồm nâng lương hưu tối thiểu thêm 20 nhân dân tệ mỗi tháng, tăng trợ cấp bảo hiểm y tế cơ bản thêm 24 nhân dân tệ, đồng thời mở rộng chi tiêu cho giáo dục, hỗ trợ chăm sóc trẻ nhỏ và cải cách hệ thống bệnh viện công. Nhà kinh tế học Larry Hu của Macquarie dự báo rằng chính sách tài khóa sẽ được điều chỉnh một cách linh hoạt tùy thuộc vào diễn biến của xuất khẩu và tiêu dùng trong các tháng tới.

Những dự báo thận trọng cho năm 2026 diễn ra sau ba năm liên tiếp Trung Quốc theo đuổi mục tiêu tăng trưởng khoảng 5%, bất chấp quá trình phục hồi chậm chạp sau đại dịch và vòng áp thuế mới của cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump vào năm ngoái. Tuy nhiên, đà tăng trưởng tổng thể vẫn bị cản trở bởi cuộc khủng hoảng bất động sản kéo dài, đầu tư suy giảm, tiêu dùng yếu và nguy cơ giảm phát đang hiện hữu.

Thách Thức Trong Bối Cảnh Hiện Tại

Tại phiên khai mạc Quốc hội, Thủ tướng Lý Cường đã thừa nhận rằng nền kinh tế Trung Quốc đang phải đối mặt với những vấn đề cấu trúc sâu sắc trong bối cảnh các cú sốc bên ngoài đan xen với những khó khăn trong nước. Kỳ họp năm nay, với sự tham gia của gần 2.900 đại biểu, sẽ tập trung thảo luận và thông qua kế hoạch phát triển nhằm củng cố tham vọng đưa Trung Quốc trở thành một cường quốc công nghệ hàng đầu thế giới.

Sau hơn ba thập kỷ tăng trưởng bùng nổ kể từ các cải cách kinh tế vào cuối thập niên 1970, đà phát triển của Trung Quốc đã chậm lại đáng kể. Trong khi đó, Ấn Độ đã vươn lên trở thành nền kinh tế lớn có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất thế giới, tạo ra thêm áp lực cạnh tranh cho Bắc Kinh. Các chuyên gia nhận định rằng việc duy trì cân bằng giữa cải cách cấu trúc và ổn định tăng trưởng sẽ là thách thức then chốt trong giai đoạn sắp tới.