Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 271/2026/NĐ-CP quy định về miễn phí sách giáo khoa giáo dục phổ thông và miễn học phí, giáo trình môn học Giáo dục quốc phòng và an ninh tại cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp. Nghị định này áp dụng hình thức mượn - trả để tái sử dụng sách giáo khoa nhiều lần, nhằm giảm áp lực ngân sách và bảo vệ môi trường.
Đối tượng được hưởng chính sách
Nghị định quy định miễn phí sách giáo khoa cho học sinh phổ thông, người học tại các cơ sở giáo dục thực hiện chương trình giáo dục do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, bao gồm: Chương trình giáo dục phổ thông, Chương trình giáo dục thường xuyên cấp trung học cơ sở, cấp trung học phổ thông và Chương trình xóa mù chữ. Đồng thời, miễn học phí và giáo trình môn học Giáo dục quốc phòng và an ninh cho người học tại cơ sở giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp.
Cơ chế mượn - trả sách giáo khoa
Nghị định nêu rõ ưu tiên tận dụng tối đa số lượng sách giáo khoa hiện có và điều chuyển thông qua liên thông thư viện giữa các cơ sở giáo dục trên cùng địa bàn trước khi quyết định mua sắm mới. Sách giáo khoa được miễn phí thuộc danh mục thống nhất toàn quốc do Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo quyết định, bao gồm cả sách chuyển đổi hoặc học liệu thay thế cho học sinh khuyết tật.
Vào đầu mỗi năm học hoặc học kỳ, mỗi học sinh được mượn 1 bộ sách giáo khoa đầy đủ các môn học tương ứng với chương trình học tập tại lớp. Học sinh có nghĩa vụ hoàn trả bộ sách cho thư viện nhà trường sau khi kết thúc năm học hoặc học kỳ. Đối với học sinh chuyển trường, các em phải trả sách cho cơ sở giáo dục nơi chuyển đi trước khi hoàn tất thủ tục. Cơ sở giáo dục nơi tiếp nhận có trách nhiệm bố trí mượn bổ sung sách từ ngày nhận học sinh, bảo đảm không gián đoạn việc học tập.
Lộ trình thực hiện
Chính sách miễn phí sách giáo khoa cho học sinh được thực hiện theo lộ trình: Từ năm học 2029-2030, miễn phí sách giáo khoa cho tất cả học sinh trên phạm vi toàn quốc. Các địa phương có khả năng cân đối ngân sách hoặc xã hội hóa được khuyến khích thực hiện sớm hơn; ưu tiên bố trí nguồn lực cho các địa bàn biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn. Thời điểm cung cấp miễn phí sách giáo khoa tiếng dân tộc thiểu số thực hiện theo quy định riêng của Chính phủ về dạy và học tiếng nói, chữ viết của dân tộc thiểu số.
Theo đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo, chính sách này nhằm giảm gánh nặng chi phí cho phụ huynh và học sinh, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý tài sản công, hạn chế lãng phí. Việc áp dụng mô hình mượn - trả giúp tái sử dụng sách nhiều lần, góp phần bảo vệ môi trường.
