Trung Quốc Điều Chỉnh Mục Tiêu Tăng Trưởng Kinh Tế Năm 2026
Trung Quốc, nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, đã công bố mục tiêu tăng trưởng cho năm 2026 trong khoảng từ 4,5% đến 5%. Con số này thấp hơn so với mức 5% của năm trước, phản ánh những thách thức nội tại và bối cảnh quốc tế biến động. Quyết định này được đưa ra trong kỳ họp Quốc hội thường niên, nơi các nhà lãnh đạo thừa nhận sự mất cân đối giữa cung mạnh và cầu yếu trong nền kinh tế.
Nguyên Nhân Từ Áp Lực Nội Địa Và Rủi Ro Tài Chính
Theo phân tích, việc hạ mục tiêu tăng trưởng cho thấy Bắc Kinh đang áp dụng cách tiếp cận thận trọng hơn, tạo dư địa cho quá trình tái cấu trúc nền kinh tế. Thủ tướng Lý Cường đã chỉ ra rằng nền kinh tế Trung Quốc đối mặt với tình trạng "cung mạnh - cầu yếu", khi năng lực sản xuất mở rộng nhưng nhu cầu tiêu dùng trong nước chưa phục hồi đầy đủ. Điều này được minh chứng bởi sự phụ thuộc lớn vào xuất khẩu, với thặng dư thương mại tăng khoảng 20% lên mức kỷ lục 1.200 tỷ USD trong năm ngoái.
Bên cạnh đó, khủng hoảng kéo dài của thị trường bất động sản và mức nợ cao của chính quyền địa phương là những lực cản đáng kể. Thị trường bất động sản, từng là động lực tăng trưởng chính, hiện suy giảm, dẫn đến giảm đầu tư xây dựng và làm suy yếu niềm tin người tiêu dùng. Các địa phương vay mượn mạnh cho các dự án hạ tầng không hiệu quả, gây thêm áp lực tài chính. Việc đặt mục tiêu thấp hơn giúp Trung Quốc điều chỉnh kỳ vọng thị trường và có không gian xử lý các rủi ro này.
Chiến Lược Chuyển Hướng Sang Tăng Trưởng Dựa Vào Công Nghệ
Một yếu tố then chốt khác là nỗ lực tái cân bằng mô hình tăng trưởng của Trung Quốc. Kinh tế trưởng khu vực châu Á Fred Neumann của HSBC nhận định chính phủ vẫn tập trung mạnh vào đột phá công nghệ và đầu tư công nghiệp, trong khi tiến trình chuyển sang mô hình dựa nhiều hơn vào tiêu dùng diễn ra chậm. Hiện tại, Trung Quốc đầu tư cao hơn trung bình toàn cầu khoảng 20 điểm phần trăm GDP, nhưng chi tiêu hộ gia đình lại thấp hơn khoảng 20 điểm phần trăm so với mức trung bình thế giới.
Mô hình phát triển này có thể dẫn đến dư thừa công suất công nghiệp, gây căng thẳng thương mại quốc tế và áp lực giảm phát trong nước. Tuy nhiên, Bắc Kinh đang định hình chiến lược mới với công nghệ làm động lực trung tâm. Trong kế hoạch phát triển 5 năm mới, Trung Quốc đặt cược rằng công nghệ, thay vì tiêu dùng, sẽ dẫn dắt giai đoạn tăng trưởng tiếp theo. Chiến lược này phù hợp với tầm nhìn của Chủ tịch Tập Cận Bình về phát triển "lực lượng sản xuất mới", nhằm giúp Trung Quốc thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình và tăng cường tự chủ công nghệ giữa cạnh tranh gay gắt với Mỹ.
Ý Nghĩa Của Mục Tiêu Tăng Trưởng Thấp Hơn
Theo Tân Hoa Xã, mục tiêu tăng trưởng 4,5-5% nhằm cân bằng giữa nhu cầu phát triển và khả năng thực hiện, đồng thời tạo không gian cho điều chỉnh cơ cấu kinh tế, phòng ngừa rủi ro và thúc đẩy cải cách. Nhiều chuyên gia cho rằng việc này không đồng nghĩa với việc Trung Quốc chấp nhận tăng trưởng chậm lại trong dài hạn. Thay vào đó, Bắc Kinh dường như đang ưu tiên chất lượng tăng trưởng và các ngành công nghệ chiến lược, thay vì chạy theo các con số tăng trưởng ngắn hạn như trước đây.
Ông Neumann nhấn mạnh rằng mục tiêu tăng trưởng thấp hơn phản ánh thách thức trong quá trình tái cân bằng nền kinh tế, có thể kéo dài nhiều năm. Điều này cho thấy Trung Quốc đang chuyển hướng sang một mô hình phát triển bền vững hơn, với trọng tâm là công nghệ và cải cách cơ cấu, trong khi vẫn đối mặt với những áp lực nội tại từ thị trường bất động sản và nợ công.
