Ấn Độ tăng trưởng GDP 7,5% năm 2025, duy trì vị thế nền kinh tế lớn phát triển nhanh nhất thế giới
Thứ Sáu vừa qua, Ấn Độ đã chính thức công bố số liệu kinh tế cho thấy tổng sản phẩm quốc nội (GDP) năm 2025 tăng trưởng ấn tượng ở mức 7,5%. Kết quả này một phần nhờ vào đà đi lên mạnh mẽ của lĩnh vực sản xuất, giúp quốc gia châu Á này củng cố vị trí là nền kinh tế lớn tăng trưởng nhanh nhất thế giới trong bốn năm liên tiếp.
Vượt mặt các cường quốc, nhưng vẫn chậm một nhịp so với Nhật Bản
Nhiều nhà kinh tế và chính phủ Ấn Độ từng kỳ vọng nước này sẽ trở thành nền kinh tế lớn thứ tư toàn cầu vào năm 2025, vượt qua Nhật Bản. Tuy nhiên, do đồng rupee yếu so với USD trong khi đồng yen mạnh tương đối, Ấn Độ vẫn chậm một nhịp khi đo bằng đô la Mỹ. Dẫu vậy, xét về tốc độ tăng trưởng, Ấn Độ bỏ xa Nhật Bản (chỉ tăng 1,1% năm 2025). Ba nền kinh tế lớn nhất thế giới gồm Mỹ, Trung Quốc và Đức đều tăng chậm hơn Ấn Độ trong năm qua.
Ấn Độ trở thành nền kinh tế lớn thứ năm thế giới cách đây bốn năm, vượt Vương quốc Anh. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) dự báo Ấn Độ sẽ vượt Nhật Bản vào năm 2026. Đà tăng trưởng mạnh mẽ nhấn mạnh vai trò của Ấn Độ như một trong những trọng tâm kinh tế có ảnh hưởng nhất toàn cầu, dù nước này “phá vỡ” nhiều khuôn mẫu hiện đại hóa truyền thống.
Cấu trúc kinh tế độc đáo và thách thức bất bình đẳng
Việc quy mô kinh tế tăng nhanh hơn cả dân số, hiện đã hơn 1,4 tỷ người và lớn nhất thế giới, đặt Ấn Độ trên một quỹ đạo riêng. Hàng nghìn doanh nghiệp nhỏ tạo việc làm cho phần lớn lao động, nhưng tỷ trọng tăng trưởng ngày càng đến từ các tập đoàn lớn, trong đó doanh nghiệp gia đình đóng vai trò vượt trội, từ Reliance Group của Mukesh Ambani đến các công ty chuyên ngành.
Ông Sanjiv Bajaj, người thừa kế một doanh nghiệp gia đình hơn 100 năm tuổi, có cái nhìn cận cảnh về tăng trưởng của Ấn Độ. Năm 2007, ông tách mảng dịch vụ tài chính khỏi Bajaj Auto. Bajaj Finserv khởi đầu với 550 triệu USD tài sản quản lý và nay kiểm soát 53 tỷ USD, vốn hóa thị trường của công ty tăng gấp 377 lần.
Số hóa thúc đẩy tăng trưởng và cơ hội khổng lồ
Thành công này gắn chặt với các chính sách số hóa: Trong thập niên qua, chính phủ thúc đẩy định danh sinh trắc học và thanh toán số, kéo phần lớn người trưởng thành vào hệ thống ngân hàng. Hệ thống thanh toán nội địa hiện xử lý 20 tỷ giao dịch mỗi tháng. Giá trị mỗi giao dịch thường nhỏ, nhưng quy mô dân số biến những thay đổi hành vi nhỏ thành cơ hội kiếm tiền khổng lồ.
Dữ liệu đó cho phép các tổ chức tài chính đánh giá dòng tiền hằng ngày của từng cửa hàng nhỏ, ra quyết định cho vay ở quy mô rất lớn, đưa hàng triệu người vào tín dụng chính thức. Về quy mô, Mỹ và Trung Quốc bỏ xa phần còn lại. Đức, Nhật Bản và Ấn Độ tạo thành một nhóm bám sát, nhỏ hơn khoảng 4–6 lần.
Tăng trưởng nhanh nhưng nghèo đói vẫn tồn tại
Từ năm 2021, Ấn Độ giữ vững vị thế tăng trưởng nhanh nhất trong nhóm kinh tế lớn. Với mức tăng trên 6-7%/năm, nền kinh tế nhân đôi sau mỗi thập kỷ, trong khi Đức, Nhật Bản và nhiều nước giàu khác khó đạt 2%. Trái ngược với Đức và Nhật, Ấn Độ vẫn nghèo. Thu nhập bình quân của người Nhật gấp 12 lần, của người Đức gấp 21 lần người Ấn.
Thu nhập bình quân tại Ấn Độ chỉ khoảng 2.900 USD/năm, và cấu trúc “đầu nặng” khiến phần lớn dân số kiếm ít hơn nhiều. Sự tương phản rất lớn: Hàng tỷ USD được rót vào trung tâm dữ liệu, sân bay mọc lên khắp nơi, trong khi khoảng 800 triệu người vẫn phụ thuộc vào ngũ cốc trợ cấp.
Mục tiêu phát triển và thách thức trong tương lai
Bất bình đẳng kìm hãm nền kinh tế: Chia rẽ xã hội sâu hơn, khó đầu tư y tế - giáo dục và các doanh nghiệp hướng người tiêu dùng khó sinh lời. Với các doanh nghiệp như Bajaj Finserv, 400 triệu người Ấn Độ khá giả hơn đã là một thị trường đủ lớn, ngoài Trung Quốc, hiếm quốc gia nào có nhóm tiêu dùng quy mô như vậy.
Thủ tướng Narendra Modi đặt mục tiêu đưa Ấn Độ thành quốc gia phát triển vào năm 2047. Điều đó đòi hỏi tăng trưởng nhanh hơn, tiệm cận nhịp độ của Trung Quốc đầu thế kỷ này. Từ Cách mạng Công nghiệp đến nay, không nơi nào vươn lên nhóm đầu mà không dựa vào sức mạnh nhà máy. Trung Quốc dành 25% GDP cho sản xuất.
Khi chiến dịch Make in India khởi động năm 2015, sản xuất chiếm 16%; nay giảm còn 13% - chỉ nhỉnh hơn Mỹ, một nền kinh tế hậu công nghiệp. Giống Mỹ, tăng trưởng của Ấn Độ dựa vào dịch vụ, dẫn dắt bởi thiết kế chip, kỹ thuật máy tính, dịch vụ văn phòng cho các tập đoàn đa quốc gia, cùng vận tải và thương mại hàng hóa.
Triển vọng và lời hứa lớn cho tương lai
Sự tiến hóa của gia đình Bajaj minh họa điều đó: Tài chính mà không phải nhà máy mới là lĩnh vực “nóng” hơn. Khi tách ra, Bajaj Auto lớn hơn Bajaj Finserv; nay Bajaj Finserv lớn hơn 50%. Dẫu vậy, Bajaj Auto vẫn tăng trưởng, sản xuất 4,5 triệu xe máy và xe ba bánh mỗi năm, gần một nửa để xuất khẩu sang Indonesia, Ai Cập, Mexico.
Cấu trúc “lai” giúp Ấn Độ chống chịu các cú sốc như khủng hoảng 2008, nhưng cũng khiến nước này dễ tổn thương trong đàm phán thương mại với chính quyền ông Trump: Tập trung phục vụ thị trường nội địa khổng lồ, Ấn Độ thiếu “con bài” trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Năm 2025, ba thành phố có nhiều cao ốc đang xây nhất thế giới đều ở Ấn Độ. Thế nhưng tòa cao nhất Palais Royale 56 tầng ở Mumbai đã đình trệ từ 2008. Ấn Độ đặt nhiều lời hứa lớn và thực hiện không đều. “Xét về hướng đi, Ấn Độ đang ở một vị thế rất thú vị. Có nhiều trục trặc, nhưng 10-15 năm tới là giai đoạn cực kỳ đáng chú ý”, ông Bajaj nói.
Giới trẻ, đặc biệt những người xuất thân khó khăn thường thông minh và khát vọng, vì vậy không lâu nữa, họ sẽ là lực lượng của nền kinh tế lớn thứ ba thế giới.
