"Nền kinh tế bốn chân" - cụm từ chỉ các ngành liên quan đến chăm sóc thú cưng, từ thực phẩm đến dịch vụ - đang chứng kiến sự bùng nổ tại Việt Nam nhờ xu hướng nhân hóa thú cưng, khi người nuôi coi chúng như thành viên trong gia đình.
Khảo sát năm 2026 của TGM Research tại 6 quốc gia châu Á - Thái Bình Dương cho thấy Việt Nam nằm trong nhóm có tỷ lệ nuôi thú cưng cao nhất khu vực. Tại các thành phố lớn, 79% người được hỏi (18-65 tuổi) sở hữu ít nhất một thú cưng, chỉ đứng sau Philippines.
Đáng chú ý, hơn một nửa người nuôi thú cưng tại Việt Nam (55%) sở hữu từ hai thú cưng trở lên. Khoảng 45% xem thú cưng như thành viên gia đình thay vì vật nuôi đơn thuần.
Theo bà Vũ Ngọc Anh Thuyên, Giám đốc Marketing TGM Research, xu hướng "nhân hóa thú cưng" đang thúc đẩy thị trường. Khảo sát cho thấy 45% người nuôi xem thú cưng là thành viên gia đình, và 55% dự định tăng chi tiêu cho thú cưng trong ba năm tới.
Sự thay đổi nhận thức kéo theo hành vi tiêu dùng. Trước đây, người nuôi chỉ quan tâm nhu cầu cơ bản; nay họ sẵn sàng chi nhiều hơn cho dinh dưỡng, chăm sóc sức khỏe, sản phẩm bổ sung và dịch vụ chuyên biệt.
Thị trường thức ăn thú cưng tăng trưởng hai con số
Theo Euromonitor International, Việt Nam là một trong những thị trường thú cưng tăng trưởng nhanh nhất Đông Nam Á. Quy mô thị trường thức ăn thú cưng dự kiến đạt 168 triệu USD năm 2026 và tiếp tục mở rộng.
Chi hội Thú y Thú nhỏ Việt Nam (VSAVA) dự báo thị trường có thể vượt 222 triệu USD vào năm 2029, phản ánh xu hướng chuyển dịch từ nuôi cơ bản sang chăm sóc như thành viên gia đình.
Giai đoạn 2016-2020, thị trường tăng từ 29,6 triệu USD lên 54,5 triệu USD, và đạt 94,2 triệu USD vào năm 2025. Phân khúc thức ăn cho chó chiếm 57,6% thị trường năm 2020, thức ăn cho mèo chiếm 35,6%.
Doanh số thức ăn cho chó tăng từ 17,5 triệu USD (2016) lên 31,4 triệu USD (2020), CAGR 15,7%. Thức ăn khô chiếm gần 94% doanh số phân khúc này. Thức ăn cho mèo tăng trưởng nhanh hơn với CAGR 19,2% giai đoạn 2016-2020, và dự báo duy trì gần 19% mỗi năm trong 2021-2025.
Đặc biệt, nhóm thức ăn thưởng cho chó được dự báo tăng trưởng nhanh nhất với CAGR gần 19% (2021-2025), cho thấy người nuôi sẵn sàng chi cho sản phẩm giá trị gia tăng.
Người tiêu dùng ngày càng kỹ tính: 27% ưu tiên chất lượng khi chọn thức ăn, thành phần và giá cả mỗi yếu tố chiếm 13%. Khi lo ngại về tiêu hóa, da liễu và dị ứng tăng, người nuôi chuyển sang sản phẩm có thành phần minh bạch và lợi ích dinh dưỡng, tạo cơ hội cho thương hiệu khác biệt hóa.
Còn nhiều dư địa
Dù tăng trưởng nhanh, thị trường Việt Nam vẫn non trẻ. Nhận thức về chăm sóc sức khỏe, dinh dưỡng chuyên biệt và sản phẩm cao cấp còn nhiều dư địa.
Thu nhập khả dụng tăng, đô thị hóa nhanh và lối sống bận rộn thúc đẩy dùng thức ăn công nghiệp thay thế tự chế, đặc biệt tại TP.HCM, Hà Nội, Đà Nẵng, Hải Phòng và Cần Thơ.
Sự xuất hiện ngày càng nhiều cửa hàng chuyên doanh thú cưng, do doanh nhân trẻ yêu động vật vận hành, cũng mở rộng thị trường, cung cấp đa dạng sản phẩm từ thức ăn, phụ kiện đến dịch vụ chăm sóc và làm đẹp.
Các chuyên gia nhận định, cùng xu hướng nhân hóa thú cưng, các phân khúc như thức ăn cao cấp, thực phẩm chức năng, sản phẩm bổ sung dinh dưỡng, dịch vụ thú y và chăm sóc chuyên sâu sẽ là động lực tăng trưởng mới.
Khi thú cưng ngày càng được coi là thành viên gia đình, thị trường thức ăn vật nuôi Việt Nam được kỳ vọng tiếp tục là một trong những ngành hàng tiêu dùng tăng trưởng nhanh nhất khu vực.
