Bộ Công thương đang xây dựng dự thảo Nghị quyết của Chính phủ nhằm ban hành quy định đẩy nhanh lộ trình sử dụng xăng sinh học E10. Trong đó, cơ quan này đề xuất cơ chế điều chỉnh thuế để giá xăng E10 trở nên hấp dẫn hơn, khuyến khích người tiêu dùng lựa chọn loại nhiên liệu thân thiện với môi trường này.
Điều chỉnh thuế để tạo chênh lệch giá
Theo dự thảo, Bộ Công thương sẽ là cơ quan chủ trì điều phối nguồn cung ethanol và xăng nền để pha chế, phối trộn xăng sinh học E10. Trong giai đoạn 1 (từ nay đến ngày 31 tháng 5), Chính phủ khuyến khích các doanh nghiệp đã sẵn sàng nguồn cung ethanol và hạ tầng mở rộng pha chế, phối trộn, phân phối xăng E10 đến người dùng trong hệ thống của mình.
Các doanh nghiệp còn lại được yêu cầu sử dụng các giải pháp như mua xăng sinh học E5, E10 từ các đơn vị có khả năng cung cấp để thực hiện chuyển đổi sang phân phối xăng sinh học trong khi chờ hoàn thiện điều kiện về hạ tầng phối trộn. Từ ngày 1 tháng 6 trở đi, các doanh nghiệp sẽ triển khai đồng loạt phân phối xăng E5, E10 trên phạm vi toàn quốc theo đúng quy định tại Thông tư số 50/2025/TT-BCT.
Bộ Công thương kiến nghị Chính phủ giao Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì hướng dẫn việc thuê dịch vụ thử nghiệm và đơn giản hóa quy trình cấp giấy chứng nhận đăng ký cơ sở pha chế xăng dầu. Đồng thời, Bộ Tài chính được giao nghiên cứu đề xuất điều chỉnh thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế bảo vệ môi trường cụ thể cho mặt hàng xăng sinh học E5, E10 nhằm tạo chênh lệch giá hấp dẫn giữa xăng sinh học và xăng khoáng. Ngoài ra, cần nghiên cứu các chính sách khuyến khích phát triển ngành công nghiệp nhiên liệu sinh học, sử dụng xăng sinh học ổn định và lâu dài.
Công thức tính giá xăng E10
Dự thảo cũng nêu rõ, Bộ Công thương đề xuất Chính phủ cho phép Bộ Công thương và Bộ Tài chính xác định các yếu tố cấu thành trong công thức giá cơ sở xăng dầu và công bố giá cơ sở để điều hành giá xăng E10 ngay từ ngày 1 tháng 6. Cụ thể, công thức giá cơ sở xăng E10 được xác định theo quy định hiện hành tại Nghị định số 80/2023/NĐ-CP ngày 17 tháng 11 năm 2023, sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 95/2021/NĐ-CP và Nghị định số 83/2014/NĐ-CP về kinh doanh xăng dầu.
Đối với yếu tố hình thành giá cơ sở xăng E10, giá xăng dầu thế giới do Bộ Công thương xác định theo nguyên tắc tính bình quân số ngày có giá giữa hai kỳ công bố giá cơ sở của xăng RON 95 trên thị trường quốc tế. Giá ethanol nhiên liệu áp dụng trong công thức tính giá cơ sở xăng E10 do Bộ Tài chính xác định và thông báo cho Bộ Công thương. Chi phí đưa xăng từ nước ngoài về cảng Việt Nam, premium để tính giá xăng từ nguồn sản xuất trong nước, chi phí đưa xăng từ nhà máy lọc dầu trong nước về cảng được áp dụng theo mức chi phí hình thành giá cơ sở của xăng RON 95.
Khi có đầy đủ các yếu tố chi phí cho hoạt động kinh doanh xăng sinh học E10 theo quy định, Bộ Tài chính chủ trì phối hợp với Bộ Công thương để tổng hợp, xác định và thông báo cho Bộ Công thương tính toán giá cơ sở. Thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu có trách nhiệm báo cáo đầy đủ, kịp thời, trung thực, chính xác theo yêu cầu của Bộ Tài chính và Bộ Công thương các số liệu phục vụ xác định yếu tố cấu thành trong công thức giá cơ sở xăng dầu đối với xăng E10, bao gồm số liệu về ethanol nhiên liệu, tỷ lệ phối trộn, chi phí tiếp nhận, vận chuyển, tồn trữ, hao hụt và các chi phí hợp lý, hợp lệ khác, đồng thời chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung báo cáo.
Thực trạng giá xăng sinh học hiện nay
Theo thông tin từ các doanh nghiệp, giá xăng sinh học E10 hiện nay là 23.450 đồng/lít, trong khi xăng sinh học E5 RON 92 có giá 23.130 đồng/lít. So với xăng khoáng RON 95 ở mức 24.078 đồng/lít, mức chênh lệch giá giữa xăng khoáng và xăng sinh học hiện tại chưa đủ hấp dẫn để thu hút người tiêu dùng chuyển đổi sang sử dụng xăng sinh học. Do đó, việc điều chỉnh thuế được kỳ vọng sẽ tạo ra sự chênh lệch giá rõ rệt hơn, thúc đẩy người dân lựa chọn nhiên liệu sạch hơn.
