Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) vừa công bố số liệu cho thấy, tiền gửi của dân cư tại các tổ chức tín dụng tính đến hết tháng 5/2026 đã chạm mức kỷ lục mới, vượt 10,82 triệu tỷ đồng. Con số này tăng 108.197 tỷ đồng so với tháng liền trước và tương ứng mức tăng 4,76% so với cuối năm 2025. Đây là tháng thứ 8 liên tiếp lượng tiền gửi của người dân duy trì trên ngưỡng 10 triệu tỷ đồng, kể từ tháng 10/2025.
Tiền gửi dân cư tiếp tục tăng mạnh
Lũy kế từ đầu năm, tiền gửi của khu vực dân cư đã tăng thêm khoảng 492.000 tỷ đồng, phản ánh xu hướng người dân ưu tiên gửi tiết kiệm trong bối cảnh lãi suất huy động duy trì ở mức hấp dẫn. Sự gia tăng này diễn ra đồng thời với việc tiền gửi của các tổ chức kinh tế có dấu hiệu chững lại, thậm chí giảm nhẹ so với cuối năm trước.
Cụ thể, tiền gửi của các tổ chức kinh tế đến cuối tháng 5/2026 đạt hơn 6,16 triệu tỷ đồng, tăng 92.270 tỷ đồng so với tháng trước nhưng vẫn thấp hơn 0,2% so với mức cuối năm 2025. Dòng tiền từ doanh nghiệp có xu hướng dịch chuyển sang đầu tư hoặc sản xuất kinh doanh, trong khi khu vực dân cư vẫn giữ vai trò trụ đỡ cho huy động vốn của hệ thống ngân hàng.
Tổng phương tiện thanh toán tăng nhẹ
Theo báo cáo của NHNN, tổng phương tiện thanh toán (chưa bao gồm các giấy tờ có giá) đến hết tháng 5/2026 đạt hơn 19,97 triệu tỷ đồng, tăng 2,73% so với cuối năm ngoái. Mức tăng này chủ yếu đến từ tiền gửi dân cư, bù đắp cho sự sụt giảm nhẹ ở khu vực tổ chức kinh tế.
Cơ cấu tiền gửi cho thấy, người dân vẫn coi kênh ngân hàng là kênh tích lũy an toàn hàng đầu. Lãi suất huy động neo cao đã tạo động lực mạnh để dòng tiền đổ vào hệ thống, đặc biệt là các kỳ hạn dài trên 12 tháng với lãi suất vượt 7% mỗi năm.
Lãi suất huy động hấp dẫn thúc đẩy dòng tiền
Báo cáo mới nhất của NHNN về diễn biến lãi suất tháng 6/2026 cho thấy, lãi suất huy động bình quân của nhóm ngân hàng thương mại nhà nước và nhóm ngân hàng thương mại cổ phần dao động theo từng kỳ hạn. Cụ thể, tiền gửi không kỳ hạn và có kỳ hạn dưới 1 tháng chỉ hưởng lãi suất 0,1-0,2%/năm. Đối với kỳ hạn từ 1 tháng đến dưới 6 tháng, lãi suất phổ biến ở mức 4-4,6%/năm; kỳ hạn từ 6 tháng đến 12 tháng đạt 6,1-7,6%/năm; kỳ hạn trên 12 tháng đến 24 tháng đạt 5,9-7,3%/năm; và kỳ hạn trên 24 tháng lên tới 7,1-7,8%/năm.
Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều chi nhánh ngân hàng đang áp dụng lãi suất đặc biệt cho các khoản tiền gửi từ 500 triệu đồng trở lên, với mức lãi suất từ 9%/năm trở lên. Điều này đã thu hút lượng lớn tiền nhàn rỗi từ những khách hàng có tài sản lớn, góp phần đẩy quy mô tiền gửi dân cư lên mức kỷ lục.
Lãi suất cho vay vẫn neo ở mức cao
Ở chiều ngược lại, lãi suất cho vay bình quân của nhóm ngân hàng thương mại nhà nước và nhóm ngân hàng thương mại cổ phần đối với các khoản vay mới và cũ còn dư nợ hiện ở mức 8,1-10,5%/năm. Đối với cho vay ngắn hạn bằng VND vào lĩnh vực ưu tiên, lãi suất bình quân là khoảng 3,9%/năm, thấp hơn mức trần 4%/năm do NHNN quy định. Trong khi đó, lãi suất cho vay USD bình quân dao động từ 4,1% đến 5,4%/năm.
Chênh lệch giữa lãi suất huy động và cho vay vẫn ở mức rộng, phản ánh chi phí vốn cao và áp lực lạm phát. NHNN tiếp tục theo dõi sát diễn biến thị trường để điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế nhưng vẫn kiểm soát lạm phát và ổn định thị trường tiền tệ.
