Chi phí logistics 'ăn mòn' lợi nhuận doanh nghiệp
Chi phí logistics tăng cao đang trở thành gánh nặng lớn đối với các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam. Tại chương trình Cafe Doanh nhân HUBA lần thứ 90 diễn ra ngày 4/7, ông Phan Minh Thông, Chủ tịch HĐQT CTCP Phúc Sinh, chia sẻ con số đáng báo động: thông thường doanh nghiệp chỉ chi khoảng 7-8 tỷ đồng cho cước tàu vận chuyển, nhưng tháng 6 vừa qua, chi phí này đã nhảy vọt lên 17 tỷ đồng. Cộng thêm khoảng 5 tỷ đồng cho các phí logistics, cảng biển và phụ phí khác, tổng chi phí lên tới 22 tỷ đồng, chiếm hơn một nửa lợi nhuận gộp của tháng (41 tỷ đồng).
“Đó là con số không thể tưởng tượng được. Tại sao mình lại phải trả nhiều tiền cho chi phí logistics như vậy?” – ông Thông đặt câu hỏi, nhấn mạnh rằng tăng trưởng của doanh nghiệp đang bị bào mòn bởi chi phí logistics.
Thiếu kết nối đường sắt – cảng biển khiến chi phí đội cao
Ông Nguyễn Đình Tùng, Tổng giám đốc Công ty Vina T&T, chỉ ra rằng chi phí logistics tăng cao do luồng vận chuyển hàng hóa và chứng từ phải trải qua nhiều khâu “vòng vèo”. Sau thu hoạch, hàng hóa phải vận chuyển về nhà máy, sơ chế, đóng gói, kiểm dịch, chiếu xạ, hoàn tất thủ tục hải quan rồi mới được đưa ra cảng. Chưa kể, giá cước vận chuyển container tăng mạnh: “Cước tàu đầu tháng 5 khoảng 2.800 USD/container, nhưng hiện tôi phải chi trả khoảng 7.800 USD, tức tăng hơn 200%”, ông Tùng nói.
Ông Vũ Hải Hà, Giám đốc Công ty TNHH Hàng hải dầu khí và phát triển bất động sản S.O.P.A.S, nhận định: “Hiện ở nước ta, cảng và đường sắt vẫn như hai thế giới không bao giờ gặp nhau. Hàng hóa Việt Nam vẫn phải bò trên đường bộ – phương thức đắt nhất, ô nhiễm nhất, chậm nhất. Container xuống cảng rồi lại phải leo lên xe tải, chen vào quốc lộ, kẹt ở cửa ngõ thành phố. Ở Việt Nam, riêng vận tải đã ngốn tới 60% chi phí logistics, trong khi ở các nước khác con số ấy chỉ khoảng 30%”.
Doanh nghiệp 'cắn răng' chịu phí vì sàn thương mại điện tử
Không chỉ Phúc Sinh hay Vina T&T, nhiều doanh nghiệp xuất khẩu khác cũng đối mặt với áp lực tương tự. Ông Nguyễn Ngọc Hòa, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TP.HCM (HUBA), cho biết hiệp hội đã nhận được nhiều phản ánh về sự cần thiết phải có giải pháp giảm chi phí logistics. “Đây tiếp tục là một cảnh báo cho thấy logistics thực sự đã trở thành điểm nghẽn, làm hạn chế năng lực cạnh tranh, khả năng phát triển, đồng thời ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của nhiều doanh nghiệp”, ông Hòa nói.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp hiện phải trả mức phí lên tới 30% khi bán trên các sàn thương mại điện tử. Theo ông Hòa, điều này vượt quá sức chịu đựng của nhiều doanh nghiệp, nhưng họ vẫn buộc phải “cắn răng” tham gia vì các sàn tổ chức logistics hiệu quả mà doanh nghiệp nhỏ khó làm được.
Đề xuất sáp nhập cảng biển và phát triển đường thủy
Để giải quyết bài toán chi phí, ông Vũ Hải Hà đề xuất Nhà nước giảm mạnh số lượng cảng, sáp nhập hơn 300 cảng thành 2 cụm chính là Cái Mép – Thị Vải ở phía Nam và Lạch Huyện ở phía Bắc, nhằm tối ưu quy mô và thương lượng giá tốt với các hãng tàu. “Hãy đưa hàng xuống sà lan, xuống đường thủy nội địa bất cứ khi nào có thể, đặc biệt là mạng sông Mê Kông và Đông Nam Bộ. Xin đừng xây thêm cảng mà hãy nối lại, không dàn trải vốn vào cảng mới, hãy dồn vốn để xây đường sắt ra cảng, đường thủy nối cảng”, ông Hà đề xuất.
Về phía TP.HCM, ông Lê Văn Danh – Phó giám đốc Sở Công Thương – cho biết thành phố đang quy hoạch tuyến đường sắt trọng điểm từ Bàu Bàng (Bình Dương) về thẳng Cái Mép để tiết giảm chi phí vận chuyển. Đồng thời, TP.HCM kiến nghị nạo vét, mở rộng các tuyến đường thủy nội địa kết nối từ khu trung tâm, khu công nghiệp ra các cảng ven biển, trọng tâm là cảng Cái Mép – Thị Vải. Năng lực hạ tầng sẽ được nâng cấp mạnh khi hai siêu cảng Cái Mép Hạ (cầu cảng dài 12.000 m) và Cần Giờ (cầu cảng dài 7.000 m) đi vào hoạt động.
Ngoài ra, TP.HCM đang đẩy nhanh tiến độ các tuyến đường Vành đai 3, Vành đai 4, TP.HCM – Chơn Thành, TP.HCM – Mộc Bài, TP.HCM – Cần Thơ, mở rộng cao tốc TP.HCM – Long Thành – Dầu Giây. Thành phố cũng xây dựng dự thảo Luật Đô thị đặc biệt, trong đó đề xuất thành lập Khu thương mại tự do và Trung tâm logistics tích hợp, tạo điều kiện cho doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng quốc tế với các ưu đãi về thuế, tiền thuê đất và thủ tục hành chính.
