Trong bối cảnh thị trường kim cương gần như "đóng băng", nhiều người sở hữu các loại đá quý như phỉ thúy cũng nhấp nhổm muốn bán ra nhưng gặp muôn vàn khó khăn. Tính thanh khoản vốn không cao, nay càng thấp.
Mua đá quý dễ, bán lại khó
Cuối tuần qua, trên các hội nhóm chơi ngọc lan truyền clip một phụ nữ sở hữu mặt dây chuyền phỉ thúy với giá mua không rẻ nhưng khi cần bán thì đi khắp nơi mà không tiệm nào mua. "Phỉ thúy type A có giấy đầy đủ nhưng đem bán thì không ai mua", người phụ nữ này nói. Nhiều cửa hàng đá quý chỉ hỗ trợ bán lại chứ không cam kết mua lại như vàng, kim cương.
Chị Nguyễn Hương (TP.HCM) kể chị thích một chiếc vòng ngọc type A có giá hơn 200 triệu đồng. Khi chị hỏi tiệm sau này có mua lại không thì được trả lời: "Khi không còn nhu cầu sử dụng, muốn bán, công ty hỗ trợ một số kênh để quý khách có thể đăng pass cho người cần", kèm theo đường dẫn vào 2 hội nhóm chơi ngọc.
Tiệm vàng chỉ thu vàng, không thu đá
Thực tế, hầu hết những tiệm vàng bạc đá quý bán đá quý hay nữ trang đính kèm đá quý đều không thu lại phần đá trên sản phẩm. Ông T.C, người có hơn 40 năm kinh doanh vàng bạc đá quý tại TP.HCM, nói thẳng các loại đá gắn trên trang sức như ruby, sapphire… thật ra không có nhiều giá trị, chỉ đính lên cho đẹp và phong phú. Vì thế, khi khách đến bán lại, tiệm chỉ thu giá trị vàng, còn phần đá không có giá trị nên không mua.
Mặt khác, dù có thâm niên trong ngành, ông T.C thừa nhận thị trường đá quý hiện nay vàng thau lẫn lộn, không thể phân biệt nổi. "Mấy chục năm trước, một chiếc vòng cẩm thạch có giá mấy chỉ vàng nhưng nay mỗi chiếc vòng cẩm thạch thấy rao bán chỉ vài trăm ngàn đồng. Còn phỉ thúy là hàng cao cấp trong dòng ngọc, rất hiếm thì thấy bày bán tràn lan. Thật sự tôi cũng không biết họ làm bằng đá gì mà rẻ đến vậy", ông T.C nói.
Kim cương cũng mất giá, dễ trầy xước
Kim cương là "vua" trong các loại đá quý, có tính thanh khoản cao nhưng trong 2 tuần qua cũng "đóng băng" khi hàng loạt tiệm kim cương, đá quý tại TP.HCM, Cần Thơ… tạm đóng cửa. Những tiệm còn hoạt động cũng thu hẹp giờ giao dịch, khách đến bán không những phải chờ lâu mà còn đối mặt với giá mua thấp.
Trên một hội nhóm mua bán kim cương, chị T.P (TP. Cần Thơ) bức xúc kể lúc mua kim cương, tiệm cam kết mua lại và khách sẽ chịu lỗ 15%. Tuy nhiên, khi mang đến bán, nhân viên báo là nếu kim cương bị mẻ thì không thu. "Khi kiểm tra họ báo 1 viên trầy 4 chỗ, lỗ thêm 40%, cộng thêm lỗ 15% trên giấy là mất 55% giá trị. Lúc mua họ chỉ cho khách xem cái mã cạnh, tới khi đi bán thì soi từng tí một. Thấy giá thu vào lỗ quá nên tôi đem về luôn", chị P. cho hay.
Tương tự, chị P.O (TP. Hải Phòng) mua viên kim cương cách đây 3 năm với giá 92 triệu đồng. Đến nay bán ra, tiệm chỉ thu với giá 36 triệu đồng vì bị trầy xước. Nhiều khách hàng đi bán kim cương cho biết họ cảm thấy "sốc" khi biết kim cương cũng dễ bị trầy xước hay mẻ. Dù kim cương tự nhiên có độ cứng 10/10 trên thang Mohs, nhưng viên đá gắn trên trang sức đeo trên người dễ sứt mẻ khiến họ hoang mang.
Vì sao các công ty không thu mua đá quý?
Chính sách thu mua lại đá quý của các đơn vị kinh doanh khá "gắt", đa số là không mua lại. Ngay cả các công ty lớn cũng gần như không thu mua đá quý hoặc mua vào có điều kiện.
Công ty Vàng bạc Đá quý Sài Gòn (SJC) áp dụng chính sách hậu mãi đối với đá quý, bán quý ép vỉ như ruby, sapphire, emerald, topaz, citrine, amethyst, synthetic emerald hay ngọc trai bán viên rời, cẩm thạch... nhưng đều không mua lại. Trong các chương trình khuyến mãi giảm giá đặc biệt từ 30% trở lên đối với nữ trang gắn đá quý, công ty chỉ thu mua vàng trọng lượng theo giá niêm yết; kim cương tấm (nếu còn nguyên vẹn) thu bằng 50% giá bán ra, còn các loại đá khác không thu lại.
Công ty CP vàng bạc đá quý Phú Nhuận (PNJ) áp dụng chính sách mua lại đá màu rời, ngọc trai, cẩm thạch tùy theo loại. Đối với đá màu gồm ruby, sapphire, emerald, spinell, tourmaline, garnet, peridot, amethyst, citrine, topaz, rhodolite, opal, quartz có giá dưới 2 triệu đồng/viên thì không mua lại; từ 2 triệu đồng/viên trở lên, mua lại 70% giá trị hóa đơn. Đối với ngọc trai rời: ngọc trai nước ngọt, mabe các loại, ngọc trai nước mặn giá dưới 3 triệu đồng/viên, không mua lại; ngọc trai nước mặn từ 3 triệu đồng/viên trở lên, mua lại 70%. Đối với vòng cẩm thạch, giá dưới 8 triệu đồng/sản phẩm, không mua lại; từ 8 triệu đồng trở lên, mua lại 50% giá trị hóa đơn. Công ty còn ghi chú: "đá còn nguyên hiện trạng ban đầu (không bị trầy xước, nứt mẻ, phai màu đá, bị biến dạng, bị bong tróc lớp xà cừ, bị mài mòn, bị sự tác động của các yếu tố (nước hoa, hóa chất, nhiệt độ, sự va đập,…) do khách hàng trong quá trình sử dụng".
Giải thích từ chuyên gia
Ông Nguyễn Ngọc Trọng, Giám đốc Công ty vàng Đối tác mới, cho hay: đá trên sản phẩm gần như xác định không tái sử dụng được nên các tiệm không tính vào giá thu mua. Đặc biệt thị trường nữ trang đá quý hiện nay đang không tiêu thụ được thì việc mua lại càng hiếm hoi. "Đá gắn trên sản phẩm có đá quý (kim cương, ruby, sapphire), đá bán quý (có 15-20 dòng) và đá màu tổng hợp CZ. Trong đó phân khúc đá quý có giá trị cao nên tùy đơn vị thu vào từ 70-80%; đá bán quý và CZ giá thấp và không tái sử dụng nên không mua lại. Kim cương tấm có thể tái sử dụng nhưng quy trình phức tạp, chi phí nhân công gỡ đá có thể tương đương chi phí tạo sản phẩm mới. Vì vậy hầu hết tiệm không thu đá bán quý và đá tổng hợp. Còn vòng ngọc, cẩm thạch, phỉ thúy chất lượng khó kiểm tra, chủ yếu mang tính sưu tầm, kỷ niệm nên khó mua lại", ông Trọng giải thích.
Người mua vàng cũng ghi nhận lỗ 10 triệu đồng/lượng trong tuần qua dù vàng tăng giá cuối tuần. Các công ty vàng như SJC, Doji, Bảo Tín Minh Châu, Phú Quý… mua vào 137,5 triệu đồng/lượng, bán ra 141,5 triệu đồng. Chênh lệch mua-bán còn 4 triệu đồng/lượng. Giá vàng nhẫn 4 số 9 cũng tăng, Bảo Tín Minh Châu mua vào 138,9 triệu đồng, bán ra 142,7 triệu đồng; Phú Quý mua vào 137,5 triệu đồng, bán ra 141,5 triệu đồng.
