Hà Nội ghi nhận nhu cầu mua xăng tăng 50% do tâm lý lo ngại giá tăng
Theo báo cáo từ Bộ Công Thương, những ngày gần đây, tâm lý lo ngại về việc giá xăng dầu tăng cao và nguy cơ đứt gãy nguồn cung đã khiến một bộ phận người dân, đặc biệt tại các tỉnh phía Bắc, đổ xô đi mua và tích trữ xăng dầu dưới nhiều hình thức. Hiện tượng này làm nhu cầu tiêu thụ tăng đột biến trong thời gian ngắn, với mức tăng khoảng 50% so với bình quân tháng 1 tại Hà Nội.
Trong khi đó, tại TP.HCM và các tỉnh phía Nam, thị trường xăng dầu nhìn chung vẫn ổn định. Các cửa hàng tiếp tục mở cửa kinh doanh bình thường để phục vụ nhu cầu sản xuất và tiêu dùng, không ghi nhận tình trạng đầu cơ, găm hàng hay tăng giá bất hợp lý.
Tình hình cụ thể tại Hà Nội và các tỉnh phía Bắc
Tại Hà Nội, các doanh nghiệp đầu mối như Petrolimex, PV OIL và Tổng công ty Xăng dầu Quân đội đều khẳng định nguồn cung hiện tại cũng như trong những ngày tới cơ bản ổn định. Tuy nhiên, lượng xăng dầu bán ra từ ngày 4/3 đến 8/3 đã tăng khoảng 50% so với mức bình quân tháng 1.
Trên địa bàn thành phố, xuất hiện tình trạng người dân mang can, thùng đến mua xăng để tích trữ. Thậm chí, tại một số khu vực gần cửa hàng xăng dầu còn có hiện tượng bán xăng bằng chai, lọ trái phép. Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội đang phối hợp với chính quyền địa phương kiểm tra và xử lý các trường hợp vi phạm.
Ngày 7/3, có 17 cửa hàng tạm ngưng kinh doanh một số mặt hàng xăng dầu, nhưng đến chiều cùng ngày, các cửa hàng này đã được bổ sung nguồn cung và bán trở lại đầy đủ tất cả mặt hàng.
Thị trường ổn định tại TP.HCM và các tỉnh khác
Tại TP.HCM, thị trường xăng dầu nhìn chung ổn định. Các cửa hàng vẫn mở cửa kinh doanh bình thường, phục vụ nhu cầu sản xuất và tiêu dùng của người dân, doanh nghiệp. Cơ quan chức năng chưa ghi nhận tình trạng đầu cơ, găm hàng hoặc tăng giá bán bất hợp lý.
Ở nhiều địa phương khác, qua công tác giám sát và kiểm tra, thị trường xăng dầu cơ bản ổn định, nguồn cung tại các cửa hàng bán lẻ được đảm bảo, không có gián đoạn nguồn hàng, đầu cơ, găm hàng hay tăng giá trái quy định. Các thương nhân đầu mối, thương nhân phân phối và cửa hàng bán lẻ vẫn kinh doanh bình thường, thực hiện niêm yết và bán theo đúng giá quy định.
Tuy nhiên, tại một số tỉnh như Bắc Ninh, Thái Nguyên, Phú Thọ, Lào Cai, Tuyên Quang và Gia Lai, cơ quan chức năng ghi nhận hiện tượng tích trữ dầu diesel, với các xe tải bốn chân xếp hàng đổ dầu tại các cây xăng của Petrolimex rồi di chuyển sang các cửa hàng khác. Lực lượng chức năng địa phương đã vào cuộc để kiểm tra và đảm bảo nguồn cung không bị gián đoạn.
Giải pháp đảm bảo nguồn cung và an ninh năng lượng
Tổ công tác bảo đảm an ninh năng lượng cho biết, giá xăng dầu tại nhiều quốc gia trên thế giới đã tăng mạnh do tác động của xung đột tại Trung Đông. Chẳng hạn, giá xăng tại Mỹ tăng khoảng 11%, trong khi giá dầu tăng khoảng 15%. Tại Lào, giá xăng tăng 11-15% và dầu tăng tới 33%. Thái Lan cũng ghi nhận giá xăng tăng 4-8% và dầu tăng khoảng 14%.
Đối với Việt Nam, Tổ công tác khẳng định cơ quan điều hành đang chủ động triển khai nhiều giải pháp để bảo đảm nguồn cung xăng dầu và an ninh năng lượng quốc gia. Hiện hai nhà máy lọc hóa dầu trong nước là Dung Quất và Nghi Sơn đang đáp ứng khoảng 70% nhu cầu tiêu thụ xăng dầu.
- Nhà máy lọc dầu Dung Quất có nguồn dầu thô cơ bản không bị ảnh hưởng trực tiếp và đủ nguyên liệu để sản xuất đến hết tháng 4.
- Nhà máy lọc hóa dầu Nghi Sơn có nguồn dầu thô phụ thuộc vào Kuwait, nhưng lượng tồn kho hiện tại cùng các lô hàng đã vận chuyển vẫn có thể duy trì sản xuất trong thời gian tới, đồng thời nhà máy đang tích cực tìm kiếm các nguồn bổ sung.
Về nhập khẩu, Việt Nam hiện phải nhập khoảng 30% nhu cầu xăng dầu. Trong tháng 3, các thương nhân đầu mối cho biết nguồn nhập khẩu cơ bản được đảm bảo. Tuy nhiên, sang tháng 4, việc nhập khẩu có thể gặp khó khăn hơn do giá tăng và một số quốc gia hạn chế xuất khẩu.
Để tạo động lực cho các doanh nghiệp nhập khẩu xăng dầu và hạn chế tình trạng găm hàng chờ tăng giá, Chính phủ đã cho phép áp dụng cơ chế điều hành giá linh hoạt hơn. Theo đó, nếu giá thế giới biến động mạnh khiến giá cơ sở tăng từ 7% trở lên, giá bán lẻ trong nước sẽ được điều chỉnh ngay sau khi phát sinh mức tăng này.
Sau kỳ điều hành ngày 7/3, giá bán lẻ xăng RON 95-III ở mức 27.040 đồng/lít, trong khi dầu diesel ở mức 30.230 đồng/lít.
Các biện pháp dài hạn và phối hợp liên ngành
Tổ công tác cho biết đang nghiên cứu triển khai một số giải pháp theo Nghị quyết 36 của Chính phủ, bao gồm:
- Đa dạng hóa nguồn cung dầu thô cho Nhà máy lọc dầu Nghi Sơn.
- Tăng cường khai thác dầu thô và condensate trong nước để hạn chế tác động từ biến động giá dầu thế giới và chi phí vận chuyển.
- Áp dụng khoa học công nghệ tạo ra các sản phẩm mới bổ sung cho nguồn cung xăng dầu.
- Tạo điều kiện thuận lợi đối với ngoại tệ nhập khẩu xăng dầu và có chính sách lãi suất ưu đãi cho sản xuất, kinh doanh trong lĩnh vực năng lượng.
Trong dài hạn, Tổ công tác sẽ đẩy nhanh việc bổ sung dự trữ quốc gia xăng dầu, xây dựng cơ chế dự trữ phối hợp giữa nhà nước và doanh nghiệp, cũng như thúc đẩy nhanh quá trình chuyển đổi năng lượng.
Bên cạnh đó, Bộ Công Thương đang khẩn trương phối hợp với Bộ Tài chính xây dựng phương án bình ổn giá xăng dầu trình Chính phủ, với các kiến nghị điều chỉnh thuế và sử dụng Quỹ bình ổn giá nhằm bình ổn giá xăng dầu trong nước.
Tổ công tác cũng cho biết Bộ Công an đang phối hợp với Bộ Công Thương tăng cường kiểm tra, kiểm soát và xử lý các hành vi găm hàng chờ tăng giá, trục lợi, nhằm ổn định thị trường và đảm bảo an ninh năng lượng.
