Tòa án Quận Nam New York đã chính thức bác bỏ vĩnh viễn vụ kiện đòi bồi thường 840 triệu USD của Công ty CP Sản xuất Kinh doanh Xuất nhập khẩu Bình Thạnh - Gilimex (HoSE: GIL) đối với Amazon. Phán quyết của Thẩm phán Lorna G. Schofield xác định Gilimex đã nộp tài liệu giả nhằm chứng minh thiệt hại khoảng 68 triệu USD liên quan đến nguyên vật liệu.
Quá trình tố tụng và phát hiện gian lận
Vụ kiện được Gilimex khởi xướng từ tháng 12/2022, cáo buộc Amazon vi phạm thỏa thuận cung ứng, khiến doanh nghiệp phải gánh chi phí nguyên vật liệu và linh kiện hơn 68 triệu USD không thể trả lại nhà cung cấp. Trong giai đoạn thu thập chứng cứ, Amazon yêu cầu Gilimex cung cấp toàn bộ tài liệu làm căn cứ bồi thường.
Tháng 7/2023, Gilimex nộp email, bảng tính mua nguyên vật liệu, bản trình chiếu PowerPoint cho biết có hơn 50 nhà cung cấp, cùng báo cáo tồn kho hàng tuần từ 28/8/2021 đến 22/10/2022. Tháng 8/2023, doanh nghiệp cung cấp 66 đơn đặt hàng và thư yêu cầu thanh toán tổng giá trị khoảng 69 triệu USD. Tuy nhiên, chuyên gia giám định dữ liệu số kết luận các tài liệu này được tạo bằng cách xuất từ tệp Excel sang PDF, trong khi Gilimex không cung cấp tệp Excel gốc cùng metadata.
Phát hiện tài liệu giả mạo
Đến phiên điều trần về đề nghị áp dụng chế tài, Gilimex thừa nhận một số đơn đặt hàng trị giá hàng chục triệu USD là giả. Ngày 20/11/2023, sau khi giai đoạn thu thập chứng cứ kết thúc, Gilimex lần đầu nộp đơn đặt hàng tháng 11 trị giá khoảng 69,04 triệu USD, được cho là giữa doanh nghiệp và Blaze Max Hong Kong Limited (Blazemax), kèm tệp Excel biên bản 7 cuộc họp. Đây là lần đầu các tài liệu này xuất hiện; trước đó Gilimex đã nộp hơn 68.000 tài liệu điện tử nhưng không có tài liệu nào đề cập đến đơn hàng này. Báo cáo tồn kho cũng không ghi nhận đơn hàng 69 triệu USD.
Chuyên gia định giá của Gilimex đã sử dụng đơn đặt hàng tháng 11 làm căn cứ xác định Amazon phải bồi thường khoảng 69 triệu USD, thay vì dựa trên các chứng từ trước đó.
Amazon nghi ngờ và đề nghị chế tài
Ngày 2/5/2025, Amazon nộp đơn đề nghị loại trừ chứng cứ, cho rằng đơn đặt hàng tháng 11 và biên bản họp dạng Excel không xác thực. Chuyên gia giám định của Amazon chỉ ra đơn đặt hàng tháng 11 không có dữ liệu nguồn gốc lưu trữ, tệp điện tử chỉ được tạo ngày 23/10/2023. Gilimex cho rằng đây là bản quét từ tài liệu giấy gốc có chữ ký và con dấu thật, không tồn tại bản điện tử, đồng thời nộp thêm phiên bản biên bản họp dạng bản quét giấy.
Ngày 27/5/2025, Amazon yêu cầu kiểm tra bản gốc đơn đặt hàng tháng 11 và các chứng từ liên quan nhưng bị Gilimex từ chối. Amazon sau đó cáo buộc Gilimex gian lận và đề nghị tòa áp dụng chế tài, nộp bản tuyên thệ của đại diện hai nhà cung cấp xác nhận không lập một số chứng từ, cùng chứng cứ cho thấy đơn đặt hàng tháng 11 nhiều khả năng là giả mạo.
Phán quyết cuối cùng
Tòa án Quận Nam New York đã bác bỏ toàn bộ vụ kiện với hiệu lực vĩnh viễn, đồng nghĩa Gilimex không thể khởi kiện lại cùng nội dung. Phán quyết cũng cho phép Amazon nộp đơn yêu cầu Gilimex thanh toán các khoản phí luật sư và chi phí tố tụng phát sinh trước ngày 10/8. Đồng thời, tòa bác bỏ yêu cầu của Gilimex về áp dụng chế tài đối với Amazon và chỉ đạo thư ký tòa hoàn tất thủ tục đóng hồ sơ.
