Ngày 17/7, dù đã hơn 20h tối, quầy bán sầu riêng Ri6 của chị T. trên đường Phạm Văn Bạch (phường An Hội Tây, TP.HCM) vẫn đông khách. Chị cho biết mỗi ngày bán hơn 200 trái với giá 50.000 đồng/kg nguyên trái và 150.000 đồng/kg cơm sầu, có đổi trả nếu sượng hoặc hư hỏng. Lý do giá rẻ, theo chị T., là lượng hàng nhiều, xuất khẩu khó, thương lái đẩy mạnh vào nội địa, cùng với trái không đạt chuẩn xuất khẩu về mẫu mã quay về thị trường trong nước. Tuy nhiên, chất lượng trái vẫn đảm bảo độ ngọt, khách mua 6-7 trái mỗi lần.
Giá sầu riêng giảm mạnh ở cả thị trường nội địa và xuất khẩu
Tại các vựa trên tuyến đường Phạm Văn Bạch, sầu riêng Ri 6 được bán với giá từ 35.000 đến 50.000 đồng/kg, tùy độ chín. Sầu riêng Monthong (Thái Lan) có giá 65.000-75.000 đồng/kg, bao đổi trả. Mức giá này cũng phổ biến tại các chợ dân sinh ở TP.HCM như chợ Phạm Văn Hai, chợ Bà Chiểu, chợ Thạch Đà. Giá sầu riêng xuất khẩu cũng giảm đáng kể. Theo thương lái, từ 10 ngày nay, giá có nhiều biến động. Tại Đắk Lắk, sầu riêng Monthong loại A được thu mua 64.000-66.000 đồng/kg, loại B 44.000-46.000 đồng/kg. Tại Đông Nam Bộ (Đồng Nai, Bình Phước), loại A 67.000-70.000 đồng/kg, loại B 48.000-50.000 đồng/kg. Riêng Ri 6, giá loại A chỉ 35.000-39.000 đồng/kg, loại B 20.000 đồng/kg. Ngay cả Musang King, vốn được ví là "vua sầu riêng", cũng giảm xuống 50.000-70.000 đồng/kg, mức thấp nhất từ khi bán thương mại. So với cùng kỳ năm ngoái, giá thu mua sầu riêng xuất khẩu giảm khoảng 40.000-42.000 đồng/kg, tương đương 30-50%, thấp nhất từ đầu năm.
Nguyên nhân giá giảm: Mưa, chất lượng và quy định từ Trung Quốc
Ông Hoàng Long, thương lái thu mua sầu riêng tại Đắk Lắk, xác nhận năm nay nền giá và sức thu mua chậm. Nguyên nhân là sầu riêng Tây Nguyên gặp mưa, nông dân không kịp xử lý khiến chất lượng cơm sầu bị ảnh hưởng, không đủ điều kiện xuất khẩu. "Bên cạnh đó, từ 1/6, Trung Quốc - thị trường nhập khẩu sầu riêng lớn nhất của Việt Nam - áp dụng Lệnh 280, kiểm soát chặt chẽ hơn đối với sầu riêng nhập khẩu, vì thế các đơn vị thu mua, doanh nghiệp xuất khẩu cũng rất kỹ trong việc thu mua. Điều này tác động tới tính cạnh tranh về giá, về thị trường, làm giá nguyên liệu phải chịu áp lực giảm", ông Long nói.
Hàng VIP vẫn đắt đỏ nhờ chất lượng vượt trội
Dù giá chung giảm, hàng VIP tuyển từng trái vẫn có giá cao hơn 5.000-10.000 đồng/kg với Monthong và trung bình 5.000 đồng/kg với Ri 6. Tại các cửa hàng thương hiệu hoặc phân khúc trung-cao cấp, giá sầu riêng Ri 6 vẫn neo ở mức xấp xỉ 100.000 đồng/kg, hàng hữu cơ lên tới 300.000 đồng/kg, sầu riêng Sáu Hữu trên 200.000 đồng/kg. Ông Nguyễn Văn Mười, Phó tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, nhận định giá thành sản phẩm phụ thuộc vào nhiều yếu tố, như giống và tỷ lệ trái đạt chuẩn. Phần lớn người tiêu dùng khó phân biệt các giống sầu riêng, nhưng mỗi giống và chất lượng trái có sự chênh lệch rõ rệt về giá trị kinh tế. Việc phân loại mã hàng (A và B) đã tạo chênh lệch giá khoảng 20.000 đồng/kg. Khoảng cách này càng nới rộng khi sản phẩm vào kênh cao cấp hoặc xuất khẩu, nơi áp đặt tiêu chuẩn ngặt nghèo về kích thước, ngoại quan, độ đồng đều, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc. Ông Mười dẫn chứng: nhà vườn ứng dụng kỹ thuật canh tác tốt có thể đạt tỷ lệ trái loại 1 lên tới 70-80%, trong khi vườn truyền thống chỉ đạt 20-30%. Đây là lý do các trang trại hiện đại luôn bán được giá cao và dễ thâm nhập hệ thống bán lẻ hiện đại cũng như thị trường quốc tế.
