Những tháng đầu năm, giá vàng thế giới liên tục tăng mạnh, thiết lập đỉnh lịch sử mới. Đà tăng diễn ra trong bối cảnh thị trường quốc tế bất ổn, từ căng thẳng địa chính trị đến kỳ vọng nới lỏng chính sách tiền tệ. Vàng trở thành kênh trú ẩn hấp dẫn, kéo theo lực mua gia tăng.
Trong nước, dòng tiền dồi dào từ lương thưởng Tết kết hợp kỳ vọng giá tăng tạo làn sóng mua vào đại chúng. Cuối tháng 1, giá vàng miếng SJC và vàng nhẫn lần đầu vượt 190 triệu đồng/lượng, đánh dấu đỉnh lịch sử. Tâm lý FOMO lan rộng, nhiều nhà đầu tư mua đuổi ở vùng giá cao, khiến giá bị chi phối bởi yếu tố tâm lý, chênh lệch với thế giới lên tới 30 triệu đồng/lượng.
Tuy nhiên, thị trường nhanh chóng đảo chiều. Hiện giá vàng miếng SJC và vàng nhẫn ở mức 162-165 triệu đồng/lượng (mua vào - bán ra), giảm gần 26 triệu đồng/lượng trong 3 tháng. Người mua đỉnh, đặc biệt nhóm lướt sóng, rơi vào trạng thái kẹt hàng. Với chênh lệch mua-bán cao, nếu bán ra, nhà đầu tư lỗ gần 30 triệu đồng/lượng.
Chị Bích Thu (phường Long Biên, Hà Nội) chia sẻ: "Mỗi ngày nhìn giá giảm tôi đứng ngồi không yên. Không biết nên cắt lỗ hay nắm giữ, điều này ảnh hưởng đến tâm lý và niềm tin vào thị trường vàng". Nhiều nhà đầu tư kẹt hàng, không muốn bán lỗ nhưng cũng không thể quay vòng vốn, thanh khoản suy giảm.
Trao đổi với PV Tiền Phong, ông Nguyễn Quang Huy, chuyên gia Khoa Tài chính Ngân hàng Đại học Nguyễn Trãi, phân tích: cần nhìn nhận dưới góc độ dòng tiền và hành vi đầu tư. Đà tăng đầu năm gắn với chu kỳ dòng tiền trong nước, quý I là thời điểm thanh khoản dồi dào nhất, kết hợp tâm lý FOMO tạo làn sóng mua theo đám đông, đẩy giá vượt xa yếu tố cơ bản. Khi điều kiện vĩ mô thay đổi, lãi suất duy trì cao, thị trường điều chỉnh để tái lập cân bằng.
Ông Huy nhấn mạnh thị trường không suy yếu mà đang hạ nhiệt sau chu kỳ tăng cảm xúc. Giá neo ở vùng cao cho thấy vai trò phòng thủ của vàng vẫn rõ nét. Rủi ro lớn nhất nằm ở hành vi nhà đầu tư, khi tham gia theo tâm lý đám đông hoặc coi vàng là công cụ đầu cơ ngắn hạn. Vàng nên được xem là một phần danh mục dài hạn.
Theo ông Huy, dòng tiền vẫn tìm đến vàng vì đây là nơi trú ẩn mặc định, các kênh khác chưa đủ hấp dẫn. Để giảm áp lực, cần nâng cao minh bạch và cơ chế bảo vệ nhà đầu tư ở thị trường chứng khoán, trái phiếu, quỹ đầu tư. "Khi môi trường đầu tư rõ ràng, chuẩn mực và đáng tin cậy, dòng tiền sẽ phân bổ hợp lý hơn", ông Huy nhận định.
