Thống đốc NHNN: Điều hành lãi suất 'vất vả' vì thiếu vốn
Sáng 18/7 tại trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì Hội nghị Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp với chủ đề 'Tháo gỡ điểm nghẽn - Khơi thông nguồn lực - Thúc đẩy tăng trưởng'. Tại đây, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Phạm Đức Ấn thừa nhận việc điều hành chính sách lãi suất tương đối 'vất vả' do nhu cầu vốn rất cao trong khi huy động vốn của nền kinh tế còn eo hẹp.
Ông giải thích: 'Chúng ta tập trung vào tăng trưởng kinh tế, tập trung vào tín dụng, vì vậy khi thiếu hụt vốn thì đương nhiên lãi suất nâng cao. Mà lãi suất huy động đầu vào cao thì lãi suất đầu ra cao, như vậy trực tiếp ảnh hưởng đến doanh nghiệp sản xuất kinh doanh'. Trong thời gian qua, NHNN cố gắng giảm áp lực và các ngân hàng xác định không cạnh tranh huy động vốn lẫn nhau để đầu ra hợp lý.
Vietcombank đề xuất phát hành trái phiếu quốc tế
Ông Nguyễn Thanh Tùng, Chủ tịch HĐQT Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank), đã báo cáo 5 khó khăn vướng mắc gồm: bố trí đủ nguồn vốn cung ứng tín dụng; bất cân đối nguồn vốn; chi phí vốn tăng; nguồn cung ngoại tệ, tỷ giá; và chính sách tài sản bảo đảm, vay vốn địa phương ảnh hưởng đến tài sản bảo đảm của ngân hàng.
Theo ông Tùng, để đạt tăng trưởng GDP 10%, tỷ lệ đầu tư cần đạt 40% GDP, nhưng tỷ lệ tiết kiệm bình quân trong nước chỉ đạt 36,5% (theo tính toán độc lập của nhóm kinh tế vĩ mô Vietcombank). Nếu loại trừ kinh tế phi chính thức, tiết kiệm trong nước còn thiếu nhiều. Ông cho rằng tích lũy trong nước không đủ, các ngân hàng không dư dả vốn để cung ứng tín dụng, đặc biệt cho các dự án lớn. Giải pháp tất yếu là huy động vốn từ bên ngoài.
Đề xuất phát hành trái phiếu quốc tế và phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp
Đại diện Vietcombank đề xuất cho phép Bộ Tài chính phát hành trái phiếu quốc tế. Với uy tín của Việt Nam hiện nay, trái phiếu quốc tế sẽ có lãi suất tốt, thay vì để doanh nghiệp tự huy động. Ông Tùng nói: 'Chúng tôi rất mong trong thời gian tới, thị trường vốn, đặc biệt là thị trường trái phiếu doanh nghiệp, sẽ được phát triển mạnh mẽ hơn. Hiện quy mô trái phiếu doanh nghiệp chỉ khoảng 10% GDP, thấp hơn rất nhiều so với các nước trong khu vực như Thái Lan, Malaysia hay Trung Quốc'.
Để giải quyết, ông đề xuất ngành ngân hàng tham gia hỗ trợ qua chính sách nhận tài sản bảo đảm của đơn vị phát hành, vì nhiều trái phiếu doanh nghiệp khiến nhà đầu tư chưa yên tâm về tài sản bảo đảm (ví dụ bất động sản hay tài sản hình thành từ vốn vay). Chỉ có tổ chức tín dụng mới có thể nhận các tài sản này. Nếu đồng bộ ngành ngân hàng và tài chính sẽ tạo động lực cho trái phiếu doanh nghiệp phát triển.
NHNN tính toán huy động vốn quốc tế và cho vay ngoại tệ
Thống đốc Phạm Đức Ấn cho biết NHNN đang tính toán và chắc chắn phải có sự vào cuộc. Bộ Tài chính sẽ căn cứ vào nhu cầu vốn của nền kinh tế, cân đối cùng NHNN triển khai. Về cho vay ngoại tệ, NHNN đang nghiên cứu áp dụng cho một số đối tượng, nếu nhập khẩu phục vụ đầu tư thì có thể nghiên cứu cho vay ngoại tệ.
Về cơ cấu nguồn vốn ngân hàng, huy động vốn ngắn hạn lên đến 80%, chỉ 20% trung dài hạn. Nhu cầu vay trung dài hạn của doanh nghiệp rất lớn, do đó từng tổ chức tín dụng phải có trách nhiệm kiểm soát an toàn, vừa hỗ trợ doanh nghiệp vừa bảo đảm an toàn hệ thống.
Chính sách nhận tài sản bảo đảm cho phát hành trái phiếu
Về chính sách nhận tài sản bảo đảm để doanh nghiệp phát hành trái phiếu ra công chúng hoặc riêng lẻ, NHNN đã báo cáo Chính phủ và sẽ đưa vào một trong những điều của Luật sửa đổi bổ sung Luật Tổ chức tín dụng. Theo đó, cơ quan quản lý sẽ cho quyền ngân hàng thương mại được lựa chọn thực hiện dịch vụ quản lý tài sản để phát hành trái phiếu doanh nghiệp. Thống đốc hy vọng đây là kênh để thị trường vốn phát triển, gánh đỡ nhu cầu vốn trung dài hạn của doanh nghiệp.
