Quỹ Bình ổn Hãm Phanh Giá Xăng: Giá Xăng Dầu Giảm Mạnh Sau Khi Chi Quỹ
Khuya ngày 10 tháng 3, liên bộ Công thương - Tài chính đã điều hành tăng giá xăng dầu lần thứ ba liên tiếp trong tháng, đồng thời xả Quỹ bình ổn giá xăng dầu ở mức 4.000 đến 5.000 đồng mỗi lít hoặc kg tùy loại. Dù vậy, giá xăng RON95 đã tiến sát mốc 30.000 đồng/lít, trong khi giá dầu diesel ở mức 31.000 đồng/lít.
Điều Chỉnh Giảm Mạnh Giá Xăng Dầu
Đến 22 giờ tối ngày 11 tháng 3, liên bộ Công thương - Tài chính lại cho điều chỉnh giảm mạnh giá bán lẻ xăng dầu trong nước. Dầu hỏa là mặt hàng giảm mạnh nhất với mức giảm 7.966 đồng/lít so với kỳ điều hành tối hôm trước. Cụ thể, xăng E5 RON92 giảm 3.619 đồng xuống 22.951 đồng/lít; xăng RON95-III giảm 3.880 đồng xuống 25.240 đồng/lít; dầu diesel giảm 4.247 đồng về 26.470 đồng/lít; dầu hỏa giảm 7.966 đồng về 24.419 đồng/lít; dầu mazut giảm 5.706 đồng về 19.001 đồng/kg. Tại kỳ điều chỉnh này, liên bộ cũng quyết định chi sử dụng Quỹ bình ổn cho các mặt hàng nhiên liệu là 4.000 đồng/lít/kg, riêng dầu diesel được chi sử dụng 5.000 đồng/lít.
Thủ Tướng Yêu Cầu Sử Dụng Quỹ Bình ổn Ngay Lập Tức
Tại cuộc họp với Tổ công tác bảo đảm an ninh năng lượng chiều 10 tháng 3, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã yêu cầu sử dụng Quỹ bình ổn ngay và luôn, đồng thời yêu cầu Bộ Tài chính đề xuất phương án điều chỉnh thuế bảo vệ môi trường đối với các mặt hàng xăng dầu về 0, báo cáo Chính phủ trong ngày 12 tháng 3. Như vậy, cơ quan quản lý cuối cùng đã sử dụng Quỹ bình ổn sau hơn 3 năm không dùng đến.
Chính Sách Thuế và Đề Xuất Của Chuyên Gia
Trước đó, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 72 sửa đổi mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi với một số mặt hàng xăng dầu và nguyên liệu đầu vào, đưa mức thuế suất MFN cho các mặt hàng xăng không pha chì và nguyên liệu pha chế xăng từ 10% xuống 0%, hạ từ 7% xuống 0% với dầu diesel và nhiên liệu máy bay. Các chuyên gia đề nghị nên kích hoạt Quỹ bình ổn và mạnh dạn giảm nhiều loại thuế trong ngắn hạn để bình ổn thị trường xăng dầu, hỗ trợ doanh nghiệp.
Giảm thuế nhập khẩu, giá xăng sẽ giảm được khoảng bao nhiêu tiền/lít là câu hỏi nhiều người đặt ra. Một chuyên gia xăng dầu cho biết, hiện giá mỗi lít xăng dầu bán ra đang "gánh" các loại thuế, phí sau: thuế giá trị gia tăng (8%); thuế tiêu thụ đặc biệt (áp dụng với xăng, từ 7 - 10% trên giá nhập tại cảng); thuế bảo vệ môi trường (xăng trừ ethanol là 2.000 đồng/lít, dầu các loại trừ dầu hỏa là 1.000 đồng/lít); chi phí tạo nguồn, kinh doanh định mức, lợi nhuận định mức. Các loại thuế, phí chiếm hơn 25 - 28% giá bán lẻ vào thời điểm chưa xảy ra xung đột địa chính trị. Ước tính riêng thuế nhập khẩu giảm về 0%, giá xăng nhập có thể giảm 2.500 đồng/lít, giá dầu diesel giảm khoảng 2.000 đồng/lít.
Mức Giảm Chưa Đủ Để Hạ Nhiệt Thị Trường
Mức giảm này không "bõ bèn" gì so với mức tăng trong mấy lần điều chỉnh giá gần đây. Cụ thể, trong 2 lần điều chỉnh tăng từ đầu tháng 3 đến nay, giá xăng trong nước đã tăng từ 29 - 34%; giá dầu tăng từ 57 - 80% so với cuối tháng 2. Trong khi theo các chuyên gia, giá xăng dầu trong nước cần giảm khoảng 20 - 25% mới có tác dụng hạ nhiệt thị trường.
GS-TS Võ Xuân Vinh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu kinh doanh (Đại học Kinh tế TP.HCM), nói thẳng, trong giai đoạn hiện nay, thậm chí phải dùng biện pháp khẩn để giảm nhiệt giá xăng dầu trong nước. Trong đó, đáng chú ý nhất là giá dầu diesel - nguồn nhiên liệu chính phục vụ cho sản xuất công nghiệp, vận tải nặng, logistics - hiện quá cao, hơn 30.000 đồng/lít, và hơn 35.000 đồng/lít dầu hỏa thì "không ngành nào chịu nổi".
Đề Xuất Giảm Thuế và Tăng Chi Quỹ Bình ổn
Nhiều chuyên gia cho rằng cần phải giảm tiếp 2 sắc thuế tiêu thụ đặc biệt và bảo vệ môi trường với tổng mức giảm ước tính xấp xỉ 20% thì mới hạ nhiệt giá xăng dầu, chứ chỉ giảm thuế nhập khẩu là chưa ăn thua. Bên cạnh đó, phải mạnh tay chi Quỹ bình ổn nhiều hơn nữa để "cắt cơn" tăng giá nhiên liệu thiết yếu.
Theo GS-TS Võ Xuân Vinh, giá xăng dầu thế giới có hạ nhiệt, nhưng giá trong nước đang ở mức rất cao, đặc biệt sau khi xả Quỹ bình ổn, giá vẫn tăng và xăng đã lên mốc 30.000 đồng/lít. Vì thế, nếu quyết tâm hạ nhiệt giá xăng dầu, ổn định vĩ mô, cần "tung" chính sách mạnh hơn để giảm mạnh giá xăng dầu ngay trong kỳ điều hành tuần này.
Đa Dạng Hóa Nguồn Cung và Khai Thác Dầu Thô
Trong thực tế, sau khi "lá chắn" thuế MFN được tháo bỏ tại Nghị định 72, Chính phủ kỳ vọng nguồn cung trong nước từ dầu thô nguyên liệu đến xăng dầu thành phẩm được đa dạng hơn, tăng tính chủ động hơn. Thương nhân đầu mối nào có thể đàm phán mua được nguồn cung tại bất kỳ nước nào, nhập về đều được hưởng thuế suất 0%.
Tại cuộc họp với Tổ công tác bảo đảm an ninh năng lượng tối 10 tháng 3, Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh mục tiêu đặt ra là dứt khoát không để thiếu năng lượng trong bất kỳ hoàn cảnh nào và đến thời điểm này, chúng ta vẫn đang kiểm soát được tình hình. Thủ tướng nhấn mạnh cần tiếp tục đa dạng hóa nguồn cung dầu thô.
Tiêu Thụ Xăng Dầu Tăng Mạnh Do Tâm Lý Lo Ngại
Tại buổi làm việc của Sở Công thương TP.HCM với các doanh nghiệp, đầu mối kinh doanh xăng dầu, ông Trịnh Quốc Việt, Phó tổng giám đốc Petrolimex Sài Gòn, cho biết nhu cầu tiêu thụ xăng dầu thời gian gần đây tăng mạnh, chủ yếu do tâm lý lo ngại nguồn cung có thể bị gián đoạn. Thống kê của doanh nghiệp này cho thấy sản lượng tiêu thụ xăng dầu trong tháng 3 tăng khoảng 165% so với cùng kỳ, trong đó một số khu vực ngoại thành ghi nhận mức tăng trên 200%.
Ông Nguyễn Trung Hiếu, Phó phòng Kinh doanh Saigon Petro, cho biết doanh nghiệp đã chuẩn bị nguồn hàng và lượng tồn kho để đảm bảo cung ứng đầy đủ cho thị trường. Thậm chí, ngay cả khi giá dầu tăng mạnh khoảng 20%, doanh nghiệp vẫn đảm bảo nguồn cung theo các hợp đồng đã ký kết và cam kết với Sở Công thương về việc cung ứng ổn định cho thị trường.
