Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ đồng loạt tăng lên mức cao nhất từ đầu năm, khi nguy cơ xung đột với Iran leo thang đẩy giá dầu vượt 100 USD/thùng và nhà đầu tư gia tăng đặt cược Fed có thể nâng lãi suất ngay trong cuộc họp tuần tới.
Lợi suất trái phiếu Mỹ tăng vọt
Trong phiên giao dịch ngày 23/7, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 2 năm, loại đặc biệt nhạy cảm với kỳ vọng chính sách tiền tệ, có thời điểm tăng 0,07 điểm phần trăm lên 4,37%. Đây là mức cao nhất kể từ đầu năm 2025. Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm cũng chạm đỉnh từ đầu năm, quanh 4,7%. Trong khi đó, lợi suất kỳ hạn 30 năm lên 5,19%, chỉ thấp hơn một chút so với mức cao nhất kể từ năm 2007.
Động lực chính của đợt bán tháo trái phiếu là giá dầu tăng vọt sau khi lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn tuyên bố thực hiện cuộc tấn công đầu tiên nhằm vào tàu thương mại trong nhiều tháng. Giá dầu Brent theo đó vượt mốc 100 USD/thùng, làm dấy lên lo ngại một cú sốc năng lượng mới có thể khiến lạm phát Mỹ tăng trở lại. Khi giá trái phiếu giảm, lợi suất sẽ tăng. Nhà đầu tư thường yêu cầu mức sinh lời cao hơn để nắm giữ trái phiếu trong môi trường lạm phát và lãi suất có nguy cơ đi lên.
Xác suất Fed tăng lãi suất tăng mạnh
Diễn biến này khiến thị trường nâng mạnh dự báo Fed sẽ thắt chặt chính sách dưới thời Chủ tịch Kevin Warsh. Các hợp đồng hoán đổi hiện phản ánh xác suất khoảng 35% Fed tăng lãi suất 0,25 điểm phần trăm tại cuộc họp ngày 28-29/7, tăng mạnh so với khoảng 10% vào 1 tuần trước.
“Chủ tịch mới đã loại bỏ thiên hướng chính sách, rút ngắn thông cáo và đề cao cách tiếp cận ‘suy nghĩ nhiều hơn, nói ít hơn’. Đây chính là lúc thị trường tự mình suy nghĩ”, Matthew Franklin-Lyons, lãnh đạo bộ phận giao dịch lãi suất toàn cầu tại JPMorgan Chase, nhận xét.
Kể từ khi nhậm chức, ông Warsh nhiều lần nhấn mạnh Fed phải đưa lạm phát trở lại mục tiêu dài hạn 2%. Đã khoảng 5 năm kể từ lần gần nhất tốc độ tăng giá tại Mỹ ổn định ở mức này. Dù số liệu tháng 6 cho thấy áp lực giá tiêu dùng có dấu hiệu hạ nhiệt, Chủ tịch Fed vẫn cho rằng còn quá sớm để tuyên bố cuộc chiến chống lạm phát đã hoàn tất.
Thị trường trái phiếu bi quan
Tâm lý bi quan trên thị trường trái phiếu cũng thể hiện trong phiên đấu giá 21 tỷ USD trái phiếu chính phủ chống lạm phát kỳ hạn 10 năm. Nhu cầu ở mức yếu, trong khi lợi suất trúng thầu lên 2,438%, cao nhất kể từ năm 2008. Lợi suất thực, tức mức sinh lời đã loại trừ kỳ vọng lạm phát, cũng liên tục tăng trong thời gian gần đây. Lợi suất trái phiếu chống lạm phát kỳ hạn 10 năm đã đóng cửa ở mức cao nhất năm trong phần lớn các phiên của tháng này.
John Canavan, chuyên gia phân tích tại Oxford Economics, cho rằng triển vọng trái phiếu tiêu cực khiến nhiều nhà đầu tư đứng ngoài phiên đấu giá. Ông nói thêm, lợi suất đang tăng khi xung đột tại Iran nóng lên, kéo giá dầu đi lên.
Theo John Briggs, trưởng bộ phận chiến lược lãi suất Mỹ tại Natixis North America, thị trường đang tranh luận liệu cú tăng giá dầu mới nhất có đủ sức thuyết phục những quan chức Fed còn do dự chuyển sang ủng hộ tăng lãi suất hay không. Nhiều nhà hoạch định chính sách đã cảnh báo kể từ cuộc họp tháng 6 rằng lạm phát có nguy cơ nóng lên. Nếu Fed tiếp tục giữ nguyên lãi suất tuần tới, quyết định này có thể vấp phải các phiếu phản đối từ một số thành viên có quyền biểu quyết.
Sự bất định càng lớn khi ông Warsh từ bỏ thông lệ lâu đời của Fed là phát tín hiệu trước cho thị trường về bước đi tiếp theo. Điều này tạo ra sự phân hóa hiếm thấy trong vị thế của nhà đầu tư chỉ vài ngày trước cuộc họp chính sách.
Kỳ vọng lợi suất cao hơn
Cindy Beaulieu, Giám đốc đầu tư khu vực Bắc Mỹ tại Conning, cho biết: “Ngày càng có nhiều kỳ vọng rằng Fed thực sự sẽ tăng lãi suất”. Theo bà, thị trường có thể đang cố đi trước Fed và tình trạng này nhiều khả năng còn kéo dài dưới cơ chế điều hành mới.
Lợi suất duy trì ở mức cao sau khi số đơn xin trợ cấp thất nghiệp lần đầu tại Mỹ giảm 22.000, xuống còn 187.000 trong tuần kết thúc ngày 18/7, thấp hơn nhiều mức dự báo 210.000. Thị trường lao động ổn định cho phép Fed tập trung nhiều hơn vào nhiệm vụ kiểm soát lạm phát, thay vì phải ưu tiên hỗ trợ việc làm.
Nền kinh tế Mỹ cũng đang được thúc đẩy bởi làn sóng đầu tư liên quan đến trí tuệ nhân tạo và năng suất lao động cải thiện. Theo bà Beaulieu, những yếu tố này có thể đòi hỏi mặt bằng lợi suất cao hơn để ngăn nền kinh tế tăng trưởng quá nóng. Bà dự báo lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm có thể tiến gần 5%. Conning cho rằng lạm phát Mỹ khó trở lại 2% và vùng 2,5-3% có thể phù hợp hơn trong dài hạn. Nếu kinh tế tiếp tục tăng trưởng từ 2% trở lên, lợi suất kỳ hạn 10 năm nhiều khả năng sẽ dao động trong vùng 4,5-5%, qua đó kéo toàn bộ đường cong lãi suất lên cao hơn so với hiện nay.
