Dự báo giá dầu, vàng giữa căng thẳng Trung Đông và triển vọng kinh tế Việt Nam
Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông leo thang, các chuyên gia từ Ngân hàng UOB (Singapore) đã đưa ra những phân tích sâu sắc về tác động đến giá dầu, giá vàng và nền kinh tế toàn cầu, đồng thời nhấn mạnh triển vọng tích cực cho Việt Nam trong năm 2026.
Kịch bản giá dầu: Tăng cao hoặc hạ nhiệt
Theo ông Suan Teck Kin, Giám đốc Khối Nghiên cứu thị trường và Kinh tế toàn cầu của UOB, vấn đề chính không nằm ở việc thiếu nguồn cung dầu do chiến tranh, mà ở sự gián đoạn trong vận chuyển, chẳng hạn như các tuyến hàng hải hoặc kênh đào bị phong tỏa. Ông chia sẻ trong cuộc trao đổi ngày 12/3, nhấn mạnh rằng phần lớn quốc gia trên thế giới là nước tiêu thụ dầu, trong khi số nước sản xuất tương đối hạn chế.
Ở kịch bản bi quan, giá dầu có thể tiếp tục tăng lên mức 100-110 USD/thùng, với xác suất khoảng 40%. Khi đó, chi phí năng lượng, điện, xăng dầu sẽ tăng mạnh, ảnh hưởng đến cả doanh nghiệp và hộ gia đình. Tác động lan rộng khi doanh nghiệp buộc phải chuyển phần chi phí đầu vào tăng cao sang giá bán sản phẩm, dẫn đến lạm phát tăng, nhu cầu tiêu dùng suy giảm và tăng trưởng kinh tế chậm lại.
Tuy nhiên, ông Suan Teck Kin kỳ vọng cao vào kịch bản lạc quan hơn, với xác suất khoảng 60%, rằng xung đột có thể hạ nhiệt trong 4-5 tuần tới. Trong trường hợp này, giá dầu nhiều khả năng dao động quanh 80-90 USD/thùng trước khi dần quay về khoảng 75 USD/thùng. Điều này sẽ giúp doanh nghiệp và người tiêu dùng có thời gian thích nghi, các hoạt động kinh tế dần trở lại bình thường.
Động lực chấm dứt xung đột và tác động toàn cầu
Ông Suan Teck Kin cho rằng cả các nước tiêu thụ và sản xuất dầu đều có lợi ích kinh tế trong việc sớm khơi thông dòng chảy dầu mỏ. Các quốc gia xuất khẩu dầu như Qatar hay Saudi Arabia thậm chí có thể buộc phải tạm dừng sản xuất nếu không thể xuất khẩu, bởi hệ thống lưu trữ sẽ nhanh chóng đạt giới hạn. Trong khi đó, Mỹ cũng chịu tác động tiêu cực từ giá năng lượng tăng và gián đoạn thương mại.
Ngoài ra, Mỹ có động lực lớn để nhanh chóng kiểm soát căng thẳng do cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 đang đến gần. Chính quyền ông Trump cần duy trì ổn định kinh tế và giá cả để đảm bảo sự ủng hộ của cử tri. Hiện tại, chỉ một số ít quốc gia tham gia trực tiếp vào căng thẳng, gồm Mỹ, Israel và Iran, trong khi nhiều đồng minh và đối tác khác của Mỹ chưa tham gia, giúp phạm vi xung đột còn hạn chế và khả năng kiểm soát tình hình vẫn tương đối cao.
Giá vàng giảm ngược chiều: Nguyên nhân và triển vọng dài hạn
Thông thường, các bất ổn địa chính trị sẽ khiến giá vàng tăng mạnh do dòng tiền tìm đến tài sản trú ẩn. Tuy nhiên, theo ông Suan Teck Kin, diễn biến lần này có phần khác biệt khi giá vàng giảm ngay sau khi xung đột bùng phát. Nguyên nhân là dòng tiền đang tạm thời chuyển sang các tài sản thực gắn trực tiếp với năng lượng, đặc biệt là dầu mỏ. Bên cạnh đó, đồng USD mạnh trở lại do lo ngại lạm phát khiến Fed có thể duy trì lãi suất cao, gây áp lực lên các tài sản không phải đồng USD như vàng.
Dù vậy, UOB vẫn giữ quan điểm tích cực đối với vàng trong dài hạn và duy trì dự báo giá đã điều chỉnh trước đó. Theo ngân hàng này, giá vàng có thể đạt khoảng 5.400 USD/ounce trong quý II, 5.600 USD/ounce trong quý III, 5.800 USD/ounce trong quý IV và lên tới 6.000 USD vào quý I/2027. Ông Suan Teck Kin nhận định, nếu xung đột hạ nhiệt trong khoảng 4-5 tuần tới, giá vàng nhiều khả năng sẽ nhanh chóng quay lại xu hướng tăng.
Về dài hạn, vẫn có nhiều yếu tố hỗ trợ cho vàng, bởi khi giá vàng giảm, nhu cầu tiêu dùng và đầu tư thường tăng trở lại. Đồng thời, xu hướng của các ngân hàng trung ương trên thế giới là tiếp tục đa dạng hóa danh mục dự trữ, giảm phụ thuộc vào USD và đẩy mạnh quá trình "phi đôla hóa" nền kinh tế, trong đó vàng là một trong những tài sản được ưu tiên tích lũy. Ngoài ra, niềm tin vào chính sách điều hành của Mỹ và sức mạnh của đồng USD cũng có dấu hiệu lung lay, củng cố vai trò của vàng như một tài sản dự trữ quan trọng.
Triển vọng kinh tế Việt Nam: Tăng trưởng 7,5% năm 2026
Tại Việt Nam, sau khi ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng 8,02% trong năm 2025, các chuyên gia UOB nhận định nền kinh tế năm nay nhiều khả năng tiếp tục duy trì đà tăng trưởng ổn định. Điều này được hỗ trợ bởi các cam kết mạnh mẽ của Chính phủ trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đẩy mạnh đầu tư hạ tầng, cùng với động lực từ xuất khẩu và dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI).
Về lãi suất, ông Đinh Đức Quang, Giám đốc Khối Kinh doanh tiền tệ, Ngân hàng UOB Việt Nam, cho biết lãi suất đã bắt đầu tăng từ quý III/2025 trên cả thị trường liên ngân hàng và thị trường huy động vốn tại các ngân hàng thương mại, với mức tăng khoảng 1-2% tùy theo kỳ hạn. Diễn biến này phần nào phản ánh nhu cầu tín dụng ở mức cao của nền kinh tế, góp phần hỗ trợ tăng trưởng GDP.
Tuy nhiên, một số yếu tố đang tác động đến thanh khoản tiền Đồng, như việc nhà đầu tư nước ngoài liên tục bán ròng trên thị trường chứng khoán trong năm 2025 và những tháng đầu năm 2026, khiến dòng vốn thực rút khỏi thị trường. Ngoài ra, các chính sách siết chặt quản lý doanh thu đối với hộ kinh doanh và cá nhân cũng bước đầu ảnh hưởng đến lượng tiền duy trì trong hệ thống ngân hàng.
Dù vậy, ông Quang nhấn mạnh rằng cơ quan quản lý luôn bám sát diễn biến thị trường và liên tục can thiệp hiệu quả thông qua các công cụ chính sách tiền tệ khác nhau. Do đó, ngân hàng này tiếp tục duy trì dự báo tăng trưởng GDP của Việt Nam ở mức 7,5% trong năm 2026 và ước tính quý I/2026 khoảng 7%.
Tuy nhiên, triển vọng vẫn cần theo dõi một số rủi ro, bao gồm mức nền tăng trưởng cao của năm trước, những diễn biến chưa rõ ràng trong chính sách thuế của Mỹ, cũng như căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông có thể ảnh hưởng đến giá dầu và hoạt động logistics toàn cầu. Các doanh nghiệp và nhà đầu tư cá nhân được khuyến nghị cần theo dõi sát diễn biến thị trường và tham vấn ý kiến chuyên gia để xây dựng kế hoạch ứng phó và quản trị rủi ro phù hợp.
