Cựu Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Jerome Powell vừa lên tiếng cảnh báo về nguy cơ chính trị hóa ngân hàng trung ương, nhấn mạnh rằng việc đánh mất tính độc lập của Fed có thể gây ra những tổn hại lâu dài cho nước Mỹ.
Phát biểu tại lễ trao Giải thưởng John F. Kennedy về Lòng dũng cảm do Quỹ Thư viện John F. Kennedy tổ chức, ông Powell cho rằng việc xây dựng một ngân hàng trung ương độc lập đòi hỏi nhiều năm nỗ lực, nhưng có thể bị phá hủy trong thời gian rất ngắn. Ông nói: “Các thể chế dân chủ cần rất nhiều thời gian, công sức và sự kiên nhẫn để xây dựng ngân hàng trung ương. Nhưng cơ quan này có thể bị phá hủy nhanh chóng”.
Những định chế cốt lõi của nước Mỹ
Theo cựu Chủ tịch Fed, những định chế cốt lõi như hệ thống tòa án, các trường đại học và ngân hàng trung ương là nền tảng tạo nên sức mạnh cũng như vị thế của nước Mỹ. Vì vậy, xã hội cần bảo vệ tính độc lập và sự tín nhiệm của các tổ chức này.
Lời cảnh báo được đưa ra trong bối cảnh Fed đang đối mặt với áp lực chính trị ngày càng lớn. Những tháng gần đây, Tổng thống Donald Trump liên tục công kích Fed, yêu cầu ông Powell từ chức, đồng thời thúc đẩy các nỗ lực nhằm thay đổi nhân sự tại cơ quan này, bao gồm việc tìm cách sa thải Thống đốc Fed Lisa Cook.
Nhiệm kỳ của ông Powell kết thúc
Nhiệm kỳ Chủ tịch Fed kéo dài 8 năm của ông Powell đã kết thúc vào ngày 15/5. Người kế nhiệm là ông Kevin Warsh chính thức tuyên thệ nhậm chức một tuần sau đó. Dù không còn giữ vị trí lãnh đạo cao nhất, ông Powell vẫn tiếp tục ở lại Hội đồng Thống đốc Fed.
Giới quan sát cho rằng quyết định này phần nào phản ánh lo ngại của ông về các thách thức đối với tính độc lập của ngân hàng trung ương, đồng thời hạn chế khả năng Nhà Trắng bổ sung thêm một thành viên mới vào ban lãnh đạo Fed trong ngắn hạn.
Nguyên tắc độc lập của Fed
Từ lâu, Fed được thiết kế để hoạt động độc lập với các tác động chính trị nhằm đảm bảo các quyết định về lãi suất và chính sách tiền tệ phục vụ lợi ích dài hạn của nền kinh tế. Đây cũng là nguyên tắc từng nhận được sự ủng hộ từ cả hai đảng Dân chủ và Cộng hòa.
Ông Powell cảnh báo rằng nếu một chính quyền có thể sa thải các quan chức Fed chỉ vì bất đồng quan điểm chính sách, điều đó sẽ tạo ra tiền lệ nguy hiểm cho các đời tổng thống sau. Hệ quả cuối cùng là công chúng có thể đánh mất niềm tin vào tính khách quan và độc lập của ngân hàng trung ương.
Khi công bố trao Giải thưởng John F. Kennedy về Lòng dũng cảm cho ông Powell hồi đầu năm, Quỹ Thư viện John F. Kennedy đánh giá ông đã kiên định bảo vệ một trong những thể chế phi chính trị quan trọng nhất nước Mỹ, bất chấp những áp lực và rủi ro liên tục nhắm vào cá nhân cũng như sự nghiệp của mình.
