Hơn 1.200 tàu vận tải mang theo lượng hàng hóa trị giá 125 tỷ USD đã bị mắc kẹt tại eo biển Hormuz sau hơn 100 ngày đóng cửa, theo dữ liệu mới công bố từ tập đoàn bảo hiểm Allianz. Mặc dù các tàu thuyền đã bắt đầu lưu thông trở lại, báo cáo của Allianz là tài liệu đầu tiên định giá chính xác khối tài sản và hàng hóa bị kẹt tại vùng Vịnh kể từ khi căng thẳng leo thang vào cuối tháng 2.
Khủng hoảng chưa từng có tiền lệ
Việc đóng cửa eo biển Hormuz chưa từng có tiền lệ này đang dấy lên những lo ngại về tương lai của ngành hàng hải quốc tế. Ông Justus Heinrich, người đứng đầu bộ phận bảo hiểm hàng hải tại Allianz, chia sẻ: "Chúng tôi đã luôn thảo luận về các kịch bản thảm họa thực tế, và giờ đây chúng tôi đang đối mặt với một thảm họa bằng xương bằng thịt như thế này. Tôi nghĩ điều này làm thay đổi nhận thức về rủi ro vận hành thực tế của toàn bộ chúng tôi".
Kịch bản bình thường mới hậu khủng hoảng
Trước khi xung đột nổ ra, trung bình mỗi ngày có khoảng 135 tàu thuyền cùng 1/5 lượng dầu khí thế giới lưu thông qua eo biển Hormuz. Việc đóng cửa tuyến đường này đã đẩy giá dầu thô vượt mốc 100 USD/thùng. Theo dữ liệu từ Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO), hơn 40 con tàu đã bị trúng tên lửa và 14 thủy thủ thiệt mạng, phần lớn là tàu chở dầu.
Thỏa thuận hòa bình tạm thời giữa Mỹ và Iran đã củng cố niềm tin cho các hãng vận tải, giúp lưu lượng giao thông tăng đáng kể. Số liệu từ Lloyd's List Intelligence cho thấy số tàu rời khỏi vùng Vịnh đã tăng lên 69 chiếc trong tuần tính đến ngày 21/6, cao hơn nhiều so với con số 24 của tuần trước đó, đánh dấu mức giao dịch hàng tuần cao nhất kể từ khi chiến sự bắt đầu.
Dù dòng tàu đang dần quay trở lại, các doanh nghiệp logistics xác định các tuyến đường thay thế qua các cảng hướng ra Vịnh Oman, Biển Đỏ hoặc vận tải đường bộ sẽ trở thành một phần cố định trong tương lai. Nhiều giám đốc điều hành hàng hải tiết lộ sẽ đầu tư nhiều hơn vào các lộ trình phụ trợ này sau khi Iran chứng minh được năng lực kiểm soát hoàn toàn eo biển Hormuz.
Áp lực lâu dài cho chuỗi cung ứng
Ông Michael Aldwell, Phó chủ tịch điều hành logistics đường biển tại Kuehne, Nagel, ước tính có khoảng 300.000 container tiêu chuẩn (TEU) bị kẹt lại vùng Vịnh, khiến các tuyến đường bộ ra vào khu vực lâm vào tình trạng quá tải. Do Trung Đông không xuất khẩu nhiều hàng hóa dễ hư hỏng, phần lớn số hàng này vẫn nằm trên tàu hoặc được dỡ xuống các cảng địa phương.
Ông Rahul Khanna, người đứng đầu bộ phận tư vấn rủi ro hàng hải tại Allianz, cho biết công ty đã tiếp nhận các yêu cầu bồi thường liên quan đến tổn thất và hư hại của những con tàu bị trúng máy bay không người lái hoặc tên lửa, đồng thời dự kiến có thêm các khiếu nại về các lô hàng dược phẩm hoặc thực phẩm đông lạnh bị hỏng do lưu kho quá lâu.
Bên cạnh tổn thất vật chất, báo cáo cũng cảnh báo về số phận của 20.000 thủy thủ đang mắc kẹt trên các tàu ở vùng Vịnh. Tình trạng chủ tàu bỏ rơi người lao động, bao gồm quỵt lương hoặc cắt nguồn nhu yếu phẩm, đã tăng liên tiếp trong 6 năm với mức kỷ lục hơn 6.000 trường hợp. Allianz nhận định ngành vận tải biển sẽ gặp nhiều khó khăn trong việc giữ chân và tuyển dụng nhân sự, đe dọa đến tính ổn định của chuỗi cung ứng toàn cầu.
