Thủ tướng ra công điện khẩn hỗ trợ nông dân ĐBSCL khi giá lúa sụt giảm
Trước tình hình giá lúa thu mua tại Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) đang giảm mạnh so với cùng kỳ năm trước, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã ký Công điện số 21 về việc điều hành sản xuất và tiêu thụ lúa gạo trong tình hình mới. Động thái này được đưa ra trong bối cảnh thế giới và khu vực có nhiều diễn biến phức tạp, khó lường, tác động tiêu cực đến chi phí logistics, đặc biệt là vận tải biển, từ đó ảnh hưởng đến thị trường lúa gạo toàn cầu.
Giá lúa giảm mạnh trong vụ thu hoạch rộ
Hiện nay, các tỉnh ĐBSCL đang bước vào đợt thu hoạch rộ lúa vụ đông xuân 2025-2026. Tuy nhiên, giá thu mua lúa cho nông dân đã giảm đáng kể so với cùng kỳ năm 2025, gây ra nhiều lo lắng cho người dân trong khu vực. Đây là vụ thu hoạch lớn nhất trong năm, và việc giá giảm có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến thu nhập của hàng triệu hộ nông dân.
Để kịp thời hỗ trợ nông dân, Thủ tướng yêu cầu Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng Ủy ban nhân dân các địa phương thành lập đoàn kiểm tra liên ngành. Đoàn này sẽ kiểm tra việc thực hiện thu mua, xuất nhập khẩu lúa gạo, nhằm góp phần làm lành mạnh thị trường, đặc biệt là đảm bảo khả năng dự trữ bắt buộc theo quy định tại Nghị định số 107 năm 2018 và Nghị định số 01 năm 2025.
Đa dạng hóa thị trường và hỗ trợ doanh nghiệp
Bộ Công Thương cũng được giao nhiệm vụ đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, giảm dần sự phụ thuộc vào các quốc gia nhập khẩu truyền thống. Đồng thời, bộ này cần cung cấp thông tin và hướng dẫn cho các doanh nghiệp về thời điểm tập trung xuất khẩu có lợi về giá và tính cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Ngoài ra, cần tăng cường các giải pháp thúc đẩy tiêu thụ gạo trong nước và đa dạng hóa các sản phẩm từ gạo để phục vụ cả tiêu dùng nội địa lẫn xuất khẩu.
Bộ Tài chính được yêu cầu xem xét và triển khai các biện pháp hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu gạo, tạo điều kiện thuận lợi trong hoàn thuế và thông quan. Bộ cũng phải xây dựng kế hoạch mua dự trữ gạo quốc gia phù hợp, góp phần ổn định giá lúa gạo trong nước.
Hỗ trợ tín dụng và quản lý thị trường
Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam được chỉ đạo yêu cầu các tổ chức tín dụng bố trí nguồn vốn với lãi suất hợp lý để hỗ trợ doanh nghiệp thu mua lúa gạo, đặc biệt trong giai đoạn thu hoạch rộ. Ngân hàng Nhà nước cũng cần nghiên cứu cơ chế tín dụng ưu đãi cho các doanh nghiệp có hệ thống kho chứa và năng lực thu mua lớn, nhằm tăng cường thu mua tạm trữ lúa gạo cho nông dân.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố phải chỉ đạo các cơ quan chức năng phối hợp với doanh nghiệp và hợp tác xã để tổ chức thu mua lúa kịp thời, tránh tình trạng lúa chín nhưng không được thu mua. Các địa phương cần có giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp trong việc thu mua, vận chuyển lúa gạo về kho chứa, đồng thời đẩy mạnh công tác quản lý thị trường. Việc tăng cường thanh tra, kiểm tra và giám sát tình hình mua bán của các doanh nghiệp đầu mối, thương lái là cần thiết để tránh tình trạng lợi dụng ép giá, trục lợi hoặc cạnh tranh không lành mạnh.
Vai trò của hiệp hội và doanh nghiệp
Thủ tướng cũng kêu gọi Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Việt Nam, Chủ tịch Hiệp hội Ngành hàng lúa gạo Việt Nam, các Tổng công ty Lương thực miền Bắc, miền Nam và các doanh nghiệp kinh doanh xuất khẩu gạo tăng cường thu mua lúa gạo cho nông dân, đặc biệt tại các vùng sản xuất lớn ở ĐBSCL. Các đơn vị này cần chủ động tận dụng hệ thống kho chứa và năng lực chế biến để thu mua, tạm trữ lúa gạo, góp phần ổn định thị trường trong thời điểm khó khăn hiện nay.
Với những chỉ đạo khẩn cấp này, Chính phủ hy vọng có thể giảm bớt gánh nặng cho nông dân ĐBSCL, đồng thời đảm bảo sự ổn định của thị trường lúa gạo trong nước và quốc tế.
