Nông nghiệp Việt Nam bước vào kỷ nguyên mới: Cạnh tranh bằng dữ liệu và giá trị toàn cầu
Nông nghiệp Việt Nam đang đứng trước một bước ngoặt lịch sử, chuyển từ cuộc chạy đua sản lượng sang cuộc cạnh tranh giành quyền kiểm soát giá trị và vị thế trên bàn cờ toàn cầu. Dưới sự dẫn dắt của Nữ Chủ tịch Đặng Huỳnh Ức My, AgriS đang phác họa một mô hình mới, nơi nông nghiệp không còn phụ thuộc vào may rủi mà trở thành một nền kinh tế quản trị rủi ro hiệu quả.
Giải pháp thiên địch và quản trị dữ liệu: Chìa khóa cho nông nghiệp bền vững
Trong chương trình Walk & Talk do báo Tuổi Trẻ phối hợp với Sở Công thương và ISB tổ chức, cuộc đối thoại giữa nhà báo Trần Xuân Toàn và bà Đặng Huỳnh Ức My đã mở ra bức tranh sinh động về hành trình “giải cứu” nông nghiệp từ gốc rễ. Thay vì khẩu hiệu, AgriS sử dụng dữ liệu minh bạch và giải pháp thực tiễn để giúp nông nghiệp Việt thoát khỏi vòng luẩn quẩn “được mùa - mất giá”.
Một ví dụ điển hình là việc sử dụng ong mắt đỏ như một “đội quân vô hình” bảo vệ mùa màng. Khác với cách làm truyền thống là phun thuốc khi thấy sâu, AgriS chọn hướng phòng bệnh bằng hệ sinh thái thiên địch tự nhiên. Bà My giải thích rằng, nếu nhìn ngắn hạn, chi phí thả ong có thể cao hơn một lần phun thuốc hóa học, nhưng trong chu kỳ 3-5 năm, khi đất đai phục hồi và thiên địch tự sinh sôi, chi phí quản lý dịch hại sẽ giảm dần trong khi năng suất tăng bền vững.
Số hóa nông trường: GPS và nhật ký của đất
Tại Demo Farm Ninh Điền, 100% máy móc nông nghiệp được gắn thiết bị định vị GPS, cho phép vận hành với sai số chỉ vài centimet. GPS không chỉ dẫn đường mà còn ghi lại “nhật ký của đất”, tích hợp dữ liệu về dinh dưỡng, độ ẩm và hiệu suất nhiên liệu. Khi dữ liệu tích lũy đủ lớn, doanh nghiệp có thể dự báo sản lượng trước thu hoạch hàng tháng, tạo điều kiện ký hợp đồng kỳ hạn với đối tác quốc tế và tránh tình trạng giá sụp.
Bà My nhấn mạnh: “Số hóa là điểm xuất phát nhưng dữ liệu mới là nền tảng tạo ra lợi thế cạnh tranh bền vững cho ngành nông nghiệp trong tương lai.” Dữ liệu chính là nền tảng cho số hóa nông nghiệp, góp phần vào mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số và đưa kinh tế số chiếm 30% GDP vào năm 2030.
Tài chính và xuất khẩu: Minh bạch dữ liệu mở ra cơ hội toàn cầu
Khi nông nghiệp có dữ liệu số, rủi ro trở nên có thể kiểm soát. Bà My cho biết, các hộ nông dân trong chuỗi liên kết với dữ liệu minh bạch có thể tiếp cận gói tín dụng với chi phí vốn thấp hơn 15-20%. “Lời hứa có thể lãng quên, nhưng dữ liệu được ghi nhận bởi hệ thống thì không thể phủ nhận được”, bà nói.
Về xuất khẩu, AgriS là đơn vị đầu tiên đưa đường Việt Nam niêm yết trên các sàn hàng hóa quốc tế như ICE London và New York. Sản phẩm đường organic của AgriS đã có mặt tại nhiều quốc gia, bao gồm Mỹ với các kênh bán lẻ như Costco và Walmart. Bà My nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu, không chỉ bằng sản phẩm mà còn thông qua quy trình chế biến và vận hành nghiêm ngặt.
Người nông dân: Từ thợ trồng đến đối tác chiến lược
Trong mô hình mới, người nông dân không còn bị “định giá thấp” mà được xem như đối tác chiến lược. Họ được nâng cấp năng lực toàn diện, từ kiến thức nông học đến quản trị tài chính và tư duy thị trường. Demo Farm trở thành môi trường thử nghiệm thực thụ, nơi nông dân tham gia vào hệ sinh thái sản xuất hiện đại.
Bà My chia sẻ tầm nhìn đến năm 2030, AgriS sẽ mở rộng sang các nhóm nông sản giá trị cao như dừa và trái cây, hướng đến mô hình tập đoàn nông nghiệp đa giải pháp. Tuy nhiên, bà nhấn mạnh rằng sự chuyển mình của một doanh nghiệp là chưa đủ; cần sự phối hợp của các bộ ngành như Bộ Nông nghiệp, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Công Thương và Ngân hàng Nhà nước để tạo ra nền tảng dữ liệu vững chắc.
Theo các chuyên gia, khi nông nghiệp Việt Nam chuyển sang sản xuất được thiết kế dựa trên minh bạch và chuẩn quốc tế, nông sản sẽ không cần những chiến dịch “giải cứu”. Thay vào đó, quyền thắng trên thị trường toàn cầu sẽ là kết quả của đầu tư bài bản, nơi Việt Nam làm chủ công nghệ, dữ liệu và tương lai chuỗi giá trị.
