Nậm Lầu (Sơn La) phát triển cà phê nhờ giảm nghèo thông tin, thu 175 tỷ đồng năm 2025
Trong bối cảnh phát triển kinh tế nông nghiệp vùng cao, xã Nậm Lầu thuộc tỉnh Sơn La đang nổi bật với mô hình trồng cà phê hiệu quả, mang lại thu nhập ấn tượng cho người dân. Năm 2025, toàn xã có trên 2.645 ha cà phê, trong đó 2.327,7 ha đang cho thu hoạch, sản lượng ước đạt gần 7.000 tấn. Với giá bán bình quân khoảng 25 triệu đồng mỗi tấn, tổng thu nhập từ cà phê đạt khoảng 175 tỷ đồng, góp phần quan trọng vào việc nâng cao đời sống và giảm nghèo bền vững.
Giảm nghèo thông tin: Chìa khóa thay đổi tư duy sản xuất
Giảm nghèo thông tin tại Nậm Lầu là quá trình đổi mới phương thức truyền thông, giúp thông tin đến đúng người, đúng thời điểm và dễ tiếp cận hơn. Trước đây, hạn chế về thông tin khiến nhiều hộ nông dân trồng cà phê sản xuất theo kinh nghiệm, thiếu kiến thức khoa học kỹ thuật, dẫn đến năng suất không ổn định và chất lượng sản phẩm chưa cao. Tuy nhiên, những năm gần đây, thông qua các chương trình tập huấn, chuyển giao kỹ thuật và định hướng thị trường, người dân đã từng bước tiếp cận được nguồn thông tin cần thiết, thay đổi tư duy sản xuất một cách rõ rệt.
Tiêu biểu như hộ ông Lò Văn Muôn ở bản Púng. Gia đình ông có 2 ha cà phê, trong đó gần 1 ha đã cho thu hoạch. Năm vừa qua, gia đình thu khoảng 25 tấn quả cà phê tươi, sau khi trừ chi phí, lãi gần 640 triệu đồng. Nhờ được tập huấn kỹ thuật, ông biết cách cắt tỉa, bón phân đúng thời điểm nên cây phục hồi nhanh, tỷ lệ đậu quả năm nay cao hơn hẳn. Câu chuyện của ông Muôn là minh chứng rõ nét cho việc khi người dân được “tiếp sức thông tin”, hiệu quả sản xuất nâng lên rõ rệt.
Đẩy mạnh hỗ trợ và truyền thông đa dạng
Xác định rõ vai trò của thông tin trong phát triển kinh tế, chính quyền xã Nậm Lầu đã đẩy mạnh các hoạt động hỗ trợ. Địa phương tập trung quy hoạch vùng trồng phù hợp, đồng thời hướng dẫn người dân phát triển cà phê theo hướng ổn định, tránh mở rộng diện tích tự phát, đặc biệt là trên đất lâm nghiệp. Từ tháng 7/2025 đến nay, xã đã phối hợp tổ chức 8 lớp tập huấn, chuyển giao khoa học kỹ thuật cho 180 người dân. Cán bộ chuyên môn cũng thường xuyên xuống cơ sở, kiểm tra, hướng dẫn nông dân sản xuất đúng quy định, gắn phát triển kinh tế với bảo vệ rừng và môi trường.
Để giảm nghèo thông tin bền vững, xã Nậm Lầu tăng cường công tác truyền thông theo hướng đa dạng, linh hoạt và sát thực tế. Ngoài các lớp tập huấn trực tiếp, xã đẩy mạnh tuyên truyền qua hệ thống loa truyền thanh cơ sở, các buổi sinh hoạt bản, tổ nhóm nông dân, giúp thông tin đến được với từng hộ dân, kể cả ở những khu vực xa trung tâm. Nội dung truyền thông không chỉ cung cấp kỹ thuật canh tác mà còn bao gồm thông tin thị trường, giá cả, tiêu chuẩn xuất khẩu, quy định pháp lý liên quan đến đất đai, môi trường.
Bên cạnh đó, địa phương khuyến khích ứng dụng công nghệ thông tin trong truyền thông như sử dụng điện thoại thông minh, các nhóm mạng xã hội để chia sẻ nhanh các thông tin về thời tiết, sâu bệnh, giá cà phê… Qua đó, giúp người dân chủ động hơn trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Việc “số hóa thông tin nông nghiệp” bước đầu đã góp phần thu hẹp khoảng cách thông tin giữa vùng cao với thị trường.
Hướng tới sản xuất cà phê bền vững theo tiêu chuẩn quốc tế
Không dừng lại ở việc nâng cao năng suất, Nậm Lầu còn hướng tới mục tiêu phát triển cà phê bền vững, đáp ứng yêu cầu của thị trường quốc tế. Là một trong hai xã của tỉnh Sơn La được chọn thí điểm sản xuất cà phê theo Quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu (EUDR), địa phương xác định đây vừa là cơ hội nâng cao giá trị sản phẩm, vừa là yêu cầu tất yếu để hội nhập.
Do đó, công tác truyền thông tiếp tục được tăng cường với trọng tâm là phổ biến các quy định của EUDR và hướng dẫn kỹ thuật liên quan. Xã đã thành lập tổ công tác, tiến hành rà soát, khoanh vùng diện tích trồng cà phê, đặc biệt là các khu vực có nguy cơ vi phạm quy định về đất lâm nghiệp. Đồng thời, tổ chức tuyên truyền sâu rộng để người dân hiểu rõ yêu cầu “không gây mất rừng”, truy xuất nguồn gốc và sản xuất hợp pháp. Việc phân loại vùng trồng theo mức độ rủi ro giúp nông dân điều chỉnh phương thức sản xuất phù hợp, đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu nhằm nâng cao năng suất và tăng khả năng cạnh tranh của sản phẩm.
Dự kiến năm 2026, sản lượng cà phê tại Nậm Lầu sẽ vượt 7.300 tấn, đem về khoảng 185 tỷ đồng. Những con số ấn tượng này không chỉ phản ánh hiệu quả sản xuất, mà còn cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của việc giảm nghèo thông tin trong phát triển kinh tế bền vững. Từ chỗ sản xuất manh mún, tự phát, người nông dân đã biết tuân thủ quy hoạch, áp dụng khoa học kỹ thuật và hướng tới sản xuất bền vững. Câu chuyện của Nậm Lầu cho thấy, khi truyền thông được phát huy hiệu quả, người dân được trang bị đầy đủ kiến thức và thông tin, họ hoàn toàn có thể làm chủ sản xuất, nâng cao giá trị nông sản và từng bước vươn lên thoát nghèo một cách bền vững.
