Chỉ sau một cuộc gọi kéo dài chưa đầy 3 phút, anh H. đã suýt mất quyền điều khiển điện thoại vì bị đối tượng thao túng tâm lý. Người gọi tự giới thiệu là cán bộ văn phòng đăng ký đất đai, thông báo anh cần tích hợp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lên ứng dụng VNeID theo chủ trương chuyển đổi số. Tin tưởng, anh từng bước làm theo và suýt trở thành nạn nhân.
Thủ đoạn lợi dụng chủ trương chuyển đổi số
Để tăng tính thuyết phục, các đối tượng sử dụng nhiều thông tin có thật về chuyển đổi số, cơ sở dữ liệu đất đai hoặc các thủ tục hành chính đang được triển khai, khiến người dân lầm tưởng đây là yêu cầu từ cơ quan chức năng. Sau đó, chúng liên tục thúc giục nạn nhân thực hiện ngay để tránh bị ảnh hưởng đến việc quản lý hồ sơ đất đai hoặc các giao dịch sau này.
Đường link và ứng dụng giả mạo
Bước tiếp theo là gửi đường link, mã QR hoặc yêu cầu cài đặt một ứng dụng không rõ nguồn gốc. Khi ứng dụng được cài đặt, toàn bộ quyền điều khiển thiết bị có thể rơi vào tay các đối tượng. Từ đó, chúng dễ dàng thu thập thông tin cá nhân, chiếm đoạt mã OTP và thực hiện các giao dịch chuyển tiền trái phép.
Không bịa đặt hoàn toàn
Điểm đáng chú ý là các đối tượng không dựng nên một câu chuyện hoàn toàn bịa đặt. Chúng lợi dụng chủ trương đẩy mạnh chuyển đổi số, số hóa dữ liệu dân cư và đất đai để tạo dựng những tình huống có vẻ hợp lý. Khi được thông báo phải "cập nhật", "đồng bộ", "xác thực" hoặc "tích hợp" thông tin trên VNeID, nhiều người tin rằng đây là yêu cầu chính thức từ cơ quan nhà nước.
Tâm lý sợ ảnh hưởng quyền lợi
Đánh vào tâm lý sợ ảnh hưởng đến quyền lợi, cùng với thủ đoạn hối thúc, gây áp lực về thời gian, các đối tượng khiến nạn nhân mất cảnh giác và làm theo hướng dẫn mà không kiểm chứng thông tin.
Khẳng định từ Bộ Công an
Bộ Công an nhiều lần khẳng định, việc tích hợp, cập nhật dữ liệu trên VNeID không được thực hiện thông qua các cuộc gọi yêu cầu cài đặt ứng dụng hoặc cung cấp mã xác thực. Mọi yêu cầu có dấu hiệu bất thường cần được kiểm chứng trực tiếp với cơ quan công an hoặc cơ quan quản lý đất đai nơi cư trú trước khi thực hiện.
Kỹ năng số bảo vệ người dân
Trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia, công nghệ chỉ thật sự phát huy hiệu quả khi đi cùng nhận thức và kỹ năng số của mỗi người dân. Chủ động xác minh thông tin, thực hiện thủ tục qua các kênh chính thức và tuyệt đối không làm theo hướng dẫn từ các cuộc gọi lạ chính là "lá chắn" đầu tiên để bảo vệ dữ liệu cá nhân và tài sản của mình trước tội phạm trên không gian mạng.
