Ngư dân Vĩnh Long đối mặt thua lỗ nặng do giá nhiên liệu tăng cao
Đoàn tàu đánh bắt xa bờ của gia đình ngư dân Nguyễn Văn Dũng, trú tại xã An Thủy, tỉnh Vĩnh Long, hiện đang phải hoạt động trong tình trạng cầm chừng do chi phí nhiên liệu tăng vọt. Gia đình ông sở hữu 8 tàu đánh bắt thủy sản ngoài khơi theo hình thức cào đôi, nhưng phần lớn đều rơi vào cảnh thua lỗ kéo dài, không có dấu hiệu cải thiện.
Chi phí tăng gấp đôi, sản lượng không đổi
Theo tính toán của ông Dũng, trung bình hai tàu cào đôi trong một chuyến biển kéo dài 6 tháng tiêu thụ khoảng 200 nghìn lít dầu diesel. Trước đây, chi phí cho mỗi chuyến biển chỉ vào khoảng 1,2 tỷ đồng, nhưng khi giá dầu tăng cao, tổng chi phí đã bị đẩy lên đến 2,5 tỷ đồng. Ông Dũng chia sẻ: “Chi phí tăng gấp đôi trong khi sản lượng và giá bán thủy sản không bao nhiêu nên không thể bù đắp. Hiện nay, các tàu của gia đình chủ yếu neo ngoài biển và chỉ hoạt động khoảng 50% so với trước đây.”
Ông còn nhấn mạnh rằng nếu tình hình không cải thiện, đoàn tàu sẽ buộc phải vào bờ vì việc ở ngoài khơi cũng phát sinh nhiều chi phí khác như ăn uống cho ngư phủ trên tàu. Mặc dù Nhà nước đã có các biện pháp điều hành như trích quỹ bình ổn giá và giảm thuế nhập khẩu xăng dầu, giá nhiên liệu vẫn còn ở mức cao so với trước, khiến ngư dân tiếp tục đối mặt với nhiều khó khăn.
Nhiều hộ ngư dân phải tạm ngưng hoạt động
Cùng chung cảnh ngộ, ngư dân Lê Minh Trường, ngụ tại xã Bình Đại, tỉnh Vĩnh Long, cũng đang phải tạm ngưng hoạt động khai thác do chi phí tăng cao. Gia đình ông Trường hiện có 6 tàu đánh bắt xa bờ bằng hình thức cào đôi, vốn tiêu tốn nhiều nhiên liệu. Từ sau Tết Nguyên đán đến nay, hai chuyến tàu tải vận chuyển thủy sản vào bờ đều không mang lại hiệu quả kinh tế.
Ông Trường cho biết: “Giá nhiên liệu tăng 2,5 lần trong khi giá thủy sản gần như không tăng đáng kể. Sau khi trừ chi phí, mỗi chuyến biển đều bị lỗ. Hiện tại, các tàu của gia đình phải neo ngoài khơi để chờ giá dầu giảm mới tính chuyện đánh bắt tiếp.”
Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Bình Đại, ông Huỳnh Văn Mai, cho biết toàn xã hiện có 610 tàu đánh bắt thủy sản, trong đó 546 tàu hoạt động xa bờ. Khi giá nhiên liệu tăng cao, phần lớn tàu cá chỉ hoạt động cầm chừng hoặc tạm ngưng khai thác. Đời sống ngư dân bị ảnh hưởng rõ rệt, nhiều hộ phải tính toán rất kỹ trước mỗi chuyến biển, thậm chí tạm dừng sản xuất để tránh thua lỗ.
Nỗ lực cắt giảm chi phí để duy trì hoạt động
Trước áp lực chi phí, nhiều ngư dân đã chủ động điều chỉnh phương thức khai thác nhằm tiết giảm nhiên liệu và duy trì sản xuất ở mức tối thiểu. Ngư dân Phạm Văn Hồng, ở xã An Thủy, có chiếc tàu nhỏ hành nghề lưới vây gần bờ, chia sẻ: “Trước đây mỗi chuyến đi biển chỉ kéo dài hai ngày, gần đây mỗi chuyến phải tăng lên bốn ngày để giảm chi phí tiền dầu khi di chuyển vào bờ. Ngoài ra, khi di chuyển, tàu phải chạy thuận theo con nước để giảm nhiên liệu.”
Dù mức tiêu hao nhiên liệu của tàu lưới vây thấp hơn so với tàu cào đôi, nhưng trung bình mỗi ngày tàu của ông Hồng vẫn sử dụng hơn 200 lít dầu. Khi giá dầu tăng gấp đôi, áp lực chi phí trở nên rất lớn. Trong bối cảnh đó, ngư dân chỉ còn cách cầm cự, hy vọng giá nhiên liệu sớm giảm để tiếp tục bám biển. Nếu không, việc chuyển đổi nghề nghiệp là điều khó tránh khỏi.
Gia đình ông Nguyễn Văn Nguyên, ngụ tại xã An Thủy, đã có nhiều năm gắn bó với nghề khai thác ven bờ. Tuy nhiên, sự gia tăng đồng loạt của chi phí nhiên liệu và các yếu tố đầu vào khác đang khiến hoạt động đánh bắt ngày càng khó khăn. Ông Nguyên cho biết: “Giá tôm, cá không tăng tương xứng với giá dầu nên hiệu quả kinh tế giảm mạnh. Ngư dân chúng tôi quen với nghề biển, không dễ chuyển sang nghề khác nên chỉ còn biết cố gắng bám biển được ngày nào hay ngày nấy.”
Ảnh hưởng sâu rộng đến ngành thủy sản
Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Văn Buội cho biết, tỉnh Vĩnh Long hiện có 4.652 tàu cá đăng ký hoạt động. Trong đó, tàu có chiều dài từ 15m trở lên (hoạt động xa bờ) là 2.263 chiếc, chiếm 48,65%; tàu dưới 15m (hoạt động gần bờ) là 2.389 chiếc, chiếm 51,35%. Tổng số lao động trực tiếp tham gia khai thác trên biển là 23.171 người.
Trong bối cảnh giá nhiên liệu tăng cao kéo dài, hoạt động khai thác thủy sản không chỉ gặp khó khăn về hiệu quả kinh tế mà còn tiềm ẩn nguy cơ đứt gãy sinh kế đối với hàng chục nghìn lao động ven biển. Việc nhiều tàu cá phải nằm bờ hoặc hoạt động cầm chừng cũng ảnh hưởng đến nguồn cung thủy sản và các ngành nghề liên quan.
Vì vậy, cần có các chính sách hỗ trợ kịp thời, hiệu quả từ các cấp, các ngành. Bên cạnh việc tiếp tục điều hành giá xăng dầu phù hợp, cần nghiên cứu các giải pháp hỗ trợ trực tiếp như trợ giá nhiên liệu, tín dụng ưu đãi, giãn nợ, giảm chi phí đầu vào. Đồng thời, tăng cường hướng dẫn ngư dân áp dụng các phương thức khai thác tiết kiệm nhiên liệu, nâng cao hiệu quả sản xuất.
Về lâu dài, cần đẩy mạnh tái cơ cấu ngành thủy sản theo hướng hiện đại, bền vững; khuyến khích chuyển đổi nghề khai thác phù hợp, giảm áp lực lên nguồn lợi ven bờ. Song song đó là phát triển các dịch vụ hậu cần nghề cá, nâng cao giá trị gia tăng cho sản phẩm thủy sản bền vững.
