Điện Biên triển khai mô hình canh tác lúa thông minh, giảm phát thải khí nhà kính
Với mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên như nước, phân bón và giống, đồng thời tăng năng suất, chất lượng lúa và thu nhập cho người dân, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Điện Biên đã phối hợp với các địa phương và doanh nghiệp triển khai mô hình canh tác lúa thông minh trên địa bàn. Sáng kiến này góp phần xây dựng nền nông nghiệp sinh thái, thông minh và thích ứng với biến đổi khí hậu, mang lại lợi ích thiết thực cho cộng đồng nông dân.
Bước chuyển từ nhận thức đến hành động
Bước đầu tiên trong quá trình triển khai là thay đổi nhận thức và tăng cường công tác tuyên truyền, vận động nông dân tự nguyện tham gia. Cán bộ kỹ thuật đã tổ chức các buổi tập huấn, hướng dẫn chi tiết về quy trình sản xuất, đồng thời kiểm tra thường xuyên tình hình sinh trưởng của cây lúa và các sinh vật gây hại. Việc đánh giá hiệu quả các biện pháp được thực hiện liên tục để điều chỉnh kịp thời, đảm bảo phù hợp với điều kiện thực tế.
Mô hình áp dụng đồng bộ các biện pháp kỹ thuật, bao gồm sử dụng một giống lúa duy nhất trên cùng cánh đồng, thực hiện đồng loạt các khâu làm đất, gieo cấy, điều tiết nước và phòng trừ sâu bệnh. Cách tiếp cận này tạo cơ sở so sánh rõ ràng với phương pháp truyền thống, giúp nông dân nhận thấy sự khác biệt qua từng vụ mùa.
Hiệu quả thực tế và phản hồi tích cực
Nhiều nông dân phản ánh rằng việc sử dụng hợp lý vật tư đầu vào, bón phân cân đối và điều tiết nước khoa học đã giúp giảm đáng kể chi phí sản xuất, đồng thời tăng năng suất lúa. Đặc biệt, họ còn nhận được tiền thưởng từ tín chỉ carbon, góp phần tăng thu nhập so với canh tác truyền thống. Mô hình không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn thay đổi nhận thức về phương thức sản xuất, khuyến khích nông dân chủ động áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật.
Chị Tòng Thị Thêm ở xã Thanh An là một ví dụ điển hình. Sau khi tham gia vụ đầu tiên trên diện tích 1 ha, chị nhận thấy lúa xanh hơn, sạch hơn, ít sâu bệnh và năng suất tăng cao. Phấn khởi với kết quả này, chị đã đăng ký thêm 500m² để tiếp tục canh tác theo mô hình mới. Chị Thêm chia sẻ: "Ban đầu, tôi và nhiều hộ nông dân còn bỡ ngỡ, nhưng nhờ sự đồng hành sát sao của cán bộ kỹ thuật, chúng tôi đã thao tác thuần thục hơn. Khi hiểu rõ lợi ích, vụ mùa năm nay có nhiều người đăng ký tham gia hơn."
Thách thức và giải pháp trong tương lai
Tuy nhiên, quá trình triển khai cũng gặp không ít khó khăn. Một số địa bàn chưa đảm bảo được quy trình điều tiết nước, nguồn kinh phí và kinh nghiệm còn hạn chế. Bên cạnh đó, tư tưởng trông chờ, ỷ lại vào hỗ trợ và trình độ tiếp cận ứng dụng công nghệ qua điện thoại của một số nông dân vẫn là rào cản đáng kể. Biến đổi khí hậu đang ngày càng ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là ngành trồng lúa, khiến việc thích ứng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.
Theo ông Lê Xuân Cảnh, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Điện Biên, mô hình này không chỉ dừng lại ở các vụ thí điểm mà có tiềm năng lan tỏa mạnh mẽ, hình thành thói quen canh tác bền vững trong cộng đồng. Ông nhấn mạnh: "Cán bộ nông nghiệp sẽ tiếp tục hướng dẫn, giám sát chặt chẽ để đảm bảo quy trình được tuân thủ, giúp người dân nhận thấy hiệu quả thực tế và gắn bó lâu dài."
Để nâng cao hiệu quả và nhân rộng mô hình, các giải pháp trong thời gian tới bao gồm:
- Rà soát, đánh giá và điều chỉnh cơ chế, chính sách hỗ trợ phù hợp.
- Bố trí nguồn kinh phí đầy đủ và linh hoạt.
- Tạo điều kiện thuận lợi cho nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp tham gia.
- Đẩy mạnh đào tạo và nâng cao trình độ tiếp cận công nghệ cho nông dân.
Sau thời gian thí điểm, diện tích lúa canh tác theo mô hình này trên cánh đồng Mường Thanh đã tăng so với vụ Đông Xuân 2024-2025, cho thấy sự tin tưởng ngày càng lớn của người dân. Với sự quyết tâm và nỗ lực từ các bên, mô hình canh tác lúa thông minh, giảm phát thải khí nhà kính hứa hẹn sẽ đánh thức tiềm năng phát triển nông nghiệp bền vững tại Điện Biên, góp phần ứng phó hiệu quả với biến đổi khí hậu.
