Hợp tác xã Bắc Ninh vươn mạnh nhờ công nghệ và nguồn vốn ưu đãi
Từ những cánh đồng rau sạch ứng dụng công nghệ cao đến các xưởng đúc đồng truyền thống, từ phần mềm quản trị hiện đại đến mở rộng thương mại điện tử, các hợp tác xã tại tỉnh Bắc Ninh đang tạo ra giá trị mới, gia tăng việc làm và cải thiện thu nhập cho hàng nghìn lao động địa phương. Sự chuyển mình này không chỉ nhờ vào sự nỗ lực nội tại mà còn từ các chính sách hỗ trợ thiết thực.
Điển hình từ hợp tác xã rau sạch Yên Dũng
Một trong những mô hình thành công nổi bật là Hợp tác xã rau sạch Yên Dũng, đặt tại phường Cảnh Thụy. Thành lập từ năm 2016, đến nay hợp tác xã đã mở rộng quy mô lên 60 ha với 4 nông trại, trong đó có 15 ha nhà lưới công nghệ cao trồng các loại dưa bạch kim, dưa lê Hàn Quốc, dưa kim hoàng hậu, dưa leo baby, cà chua bi và ớt chuông. Với hơn 60 sản phẩm rau củ quả đạt tiêu chuẩn VietGAP, mỗi lô đất đều được gắn bảng hiệu rõ ràng, lịch sử sử dụng thuốc bảo vệ thực vật được ghi chép đầy đủ để đảm bảo thời gian cách ly an toàn.
Nhờ xây dựng thương hiệu “Rau sạch Yên Dũng”, hợp tác xã đã trở thành nhà cung cấp ổn định cho các hệ thống siêu thị lớn như Winmart, GO!, Co.opmart, Sendo và Aeon Việt Nam. Doanh thu hàng năm đạt gần 40 tỷ đồng, tạo việc làm cho khoảng 100 lao động với thu nhập bình quân từ 9 đến 20 triệu đồng mỗi tháng.
Chị Trần Thị Thu Trang, Phó Giám đốc Hợp tác xã Rau sạch Yên Dũng, chia sẻ: “Trước đây, chúng tôi ghi chép nhật ký sản xuất thủ công, rất dễ nhầm lẫn. Từ khi Liên minh Hợp tác xã tỉnh hỗ trợ phần mềm quản lý, mọi thứ thay đổi hoàn toàn. Chỉ với vài thao tác trên điện thoại, Ban quản trị có thể nắm bắt tình hình sản xuất tại tất cả các cơ sở. Chúng tôi còn tạo mã QR cho từng sản phẩm để người tiêu dùng dễ dàng truy xuất nguồn gốc: lô nào, ngày nào, quy trình chăm sóc ra sao.”
Nhờ đó, sản lượng đạt gần 300 tấn mỗi tháng, các dòng sản phẩm cao cấp như dưa chuột baby, dưa lưới và ớt chuông được thị trường đón nhận nồng nhiệt. Hợp tác xã còn kết hợp nông nghiệp thông minh với du lịch trải nghiệm, xây dựng khu nghỉ ngơi và ăn uống để du khách có thể tham quan và hái rau ngay tại vườn.
Những mô hình hợp tác xã đổi mới khác
Tại Hợp tác xã Dược liệu Việt Kết ở xã Nhân Thắng, thành lập năm 2023 với 10 thành viên, sự đổi mới đã giúp đơn vị nhanh chóng có 7 sản phẩm đạt OCOP 4 sao. Hợp tác xã thuê đất xây dựng vùng nguyên liệu, đầu tư nhà xưởng sơ chế, máy sấy lạnh, máy nghiền, máy đóng gói và dây chuyền sản xuất xà bông từ dược liệu. Đại diện hợp tác xã cho biết: “Chúng tôi trồng và chế biến sâu, tạo giá trị gia tăng. Nhờ hỗ trợ từ tỉnh và Liên minh Hợp tác xã, chúng tôi tiếp cận được nguồn vốn ưu đãi để mua thiết bị hiện đại.”
Hợp tác xã Đúc đồng Quỳnh Bội tại xã Gia Bình, thành lập năm 2023 với 9 thành viên, chuyên về đồ thờ cúng như đỉnh đồng, lư hương, chuông, tượng, tranh đồng, phù điêu trang trí và quà tặng mỹ nghệ. Hợp tác xã kết nối các hộ làm nghề, chuẩn hóa quy trình, xây dựng thương hiệu chung và mở rộng thị trường trong và ngoài tỉnh. Đại diện hợp tác xã bày tỏ mong muốn được hỗ trợ xây dựng nhãn hiệu tập thể, bảo hộ thương hiệu và tham gia các chương trình xúc tiến thương mại, OCOP, quảng bá du lịch làng nghề; đồng thời đào tạo kỹ năng số để vận hành gian hàng trên sàn thương mại điện tử.
Hỗ trợ từ Liên minh Hợp tác xã và chính quyền
Từ năm 2022, Đề án Hỗ trợ nâng cao năng lực quản trị và hiệu quả hoạt động kế toán, kiểm toán của Liên minh Hợp tác xã đã hỗ trợ 40 hợp tác xã. Liên minh tổ chức 7 lớp tập huấn chuyển đổi số, ban hành 600 bộ sổ tay hướng dẫn kế toán, cấp tài khoản phần mềm quản lý cho các thành viên; 30 hợp tác xã được hỗ trợ kinh phí mua phần mềm kế toán Misa và chữ ký số. Kết quả là 100% số hợp tác xã tham gia thực hiện đúng quy định trích lập quỹ, lập báo cáo kế toán và thuế đầy đủ.
Ông Nguyễn Văn Lộc, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Phú Thịnh ở phường Tân Tiến, cho biết: “Nhờ hỗ trợ phần mềm Misa và tư vấn, chúng tôi ban hành quy chế thu, chi nội bộ, kiểm kê định kỳ, giảm 40% thời gian lập báo cáo. Giờ đây, công nợ với xã viên và khách hàng được theo dõi rõ ràng, minh bạch, chúng tôi tự tin hơn khi làm thủ tục với cơ quan nhà nước.”
Tháng 12/2025, tại Hội nghị tổng kết hai Đề án ứng dụng công nghệ 4.0 và nâng cao năng lực quản trị cho các hợp tác xã, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Ninh Phan Thế Tuấn nhấn mạnh: Cần tiếp tục hỗ trợ hợp tác xã ứng dụng công nghệ 4.0, chuyển đổi số trong quản trị và sản xuất. Các sở, ngành phải tham mưu triển khai Luật Hợp tác xã, ưu tiên nguồn lực cho hợp tác xã kiểu mới. Chuyển đổi số giúp nâng cao năng suất, mở rộng thị trường, đưa nông sản Bắc Ninh như vải thiều Lục Ngạn, đồ gỗ Đồng Kỵ, tranh Đông Hồ lên sàn thương mại điện tử xuyên biên giới.
Nguồn vốn ưu đãi – điểm tựa quan trọng
Không chỉ công nghệ quản trị, nguồn vốn cũng là “điểm tựa” quan trọng cho sự phát triển. Quỹ Hỗ trợ phát triển Hợp tác xã tỉnh Bắc Ninh sau sáp nhập có vốn điều lệ 68 tỷ đồng, đến năm 2026 được bổ sung lên 100 tỷ đồng. Lãi suất chỉ 5,52% mỗi năm, hạn mức vay được nới lên 15% vốn điều lệ (khoảng 15 tỷ đồng mỗi dự án), với thời hạn tối đa 5 năm. Đến nay, Quỹ đã cho 54 dự án vay hơn 41 tỷ đồng.
Anh Nguyễn Duy Công, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp và Thủy sản Cảnh Hưng ở xã Phật Tích, vay 350 triệu đồng để mở rộng 60 ha cây ăn quả và thủy sản, phát triển nhãn hiệu chuối Cảnh Hưng. Anh chia sẻ: “Vốn Quỹ giải ngân kịp thời vào mùa vụ, giúp mua giống mới như táo, ổi Đài Loan (Trung Quốc). Doanh thu năm 2025 đạt 10 tỷ đồng, chúng tôi luôn trả nợ đúng hạn.”
Bà Triệu Thị Hoa, Giám đốc Hợp tác xã Du lịch cộng đồng Bản Mậu ở xã Tây Yên Tử, mong muốn vay khoảng 6 tỷ đồng để xây khu lưu trú, nhà hàng, mua máy sấy dược liệu và mở lớp dạy nghề thêu ren, đan cho đồng bào Dao. Còn anh Nguyễn Văn Đức, Giám đ đốc Hợp tác xã Dược liệu công nghệ cao Trường Sơn, vừa được nâng hạn mức lên 4 tỷ đồng để đầu tư máy chiết xuất và kho lạnh: “Chúng tôi kỳ vọng Quỹ điều chỉnh lãi suất cạnh tranh hơn để nhiều hợp tác xã tiếp cận.”
Những câu chuyện này minh chứng cho sự phát triển mạnh mẽ của các hợp tác xã tại Bắc Ninh, nơi công nghệ và nguồn vốn ưu đãi đang trở thành động lực then chốt để vươn xa hơn trong tương lai.
