Ngân Hàng Nhà Nước Đề Xuất Nâng Hạn Mức Vay Tiêu Dùng Lên 400 Triệu Đồng
Theo thông tin từ Ngân hàng Nhà nước (NHNN), cơ quan này đang lấy ý kiến về dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung Thông tư số 39/2016/TT-NHNN, với đề xuất nâng trần khoản vay nhỏ từ 100 triệu đồng lên 400 triệu đồng. Thay đổi này sẽ cho phép các khoản vay dưới 400 triệu đồng không cần chứng minh mục đích sử dụng vốn, nhằm đẩy nhanh giải ngân và hạn chế tình trạng người dân tìm đến các kênh tín dụng "đen".
Đề Xuất Nâng Trần Khoản Vay Nhỏ Lên Gấp 4 Lần
Dự thảo Thông tư gồm 10 điều, với nhiều nội dung sửa đổi đáng chú ý. Theo đó, mức cho vay nhỏ được nâng từ 100 triệu đồng lên tối đa 400 triệu đồng tại các tổ chức tín dụng (trừ Quỹ tín dụng nhân dân) và 200 triệu đồng tại Quỹ tín dụng nhân dân. Lý giải cho điều này, NHNN cho biết trong bối cảnh nền kinh tế hiện nay, chi phí sinh hoạt và mua sắm hàng hóa, dịch vụ có xu hướng tăng, dẫn đến nhu cầu vay vốn của khách hàng thường xuyên vượt quá mức 100 triệu đồng.
Việc giới hạn mức 100 triệu đồng chưa đáp ứng được nhu cầu vốn của khách hàng cũng như sự phát triển của công nghệ tài chính (fintech). Mở rộng dịch vụ cho vay bằng phương tiện điện tử là xu hướng tất yếu trong chiến lược chuyển đổi số của ngành ngân hàng.
Cú Hích Cho Tín Dụng Tiêu Dùng Và Vay Online
Chia sẻ với báo chí, ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi (NTU), đánh giá việc điều chỉnh quy định đối với các khoản vay nhỏ là bước đi phù hợp với bối cảnh kinh tế hiện nay. Trong nhiều năm qua, mặt bằng giá cả, chi phí sản xuất - kinh doanh và nhu cầu vốn của người dân đã có sự thay đổi đáng kể.
Theo ông Huy, thực tế nhu cầu vay vốn của người dân và hộ kinh doanh cá thể đã vượt xa ngưỡng 100 triệu đồng. Một hộ kinh doanh nhỏ trong lĩnh vực dịch vụ, bán lẻ hoặc sản xuất thủ công có thể cần vài trăm triệu đồng để nhập hàng, đầu tư thiết bị hoặc duy trì hoạt động. Nếu những khoản vay ở mức vài trăm triệu đồng vẫn phải trải qua quy trình hồ sơ phức tạp tương tự các khoản vay lớn, thời gian tiếp cận vốn sẽ kéo dài, làm giảm tính linh hoạt của nguồn vốn.
"Phần lớn các khoản vay ở phân khúc này có mục đích khá rõ ràng, thường phục vụ nhu cầu tiêu dùng hợp pháp hoặc bổ sung vốn lưu động cho các hộ kinh doanh quy mô nhỏ. Nếu vẫn yêu cầu trình bày phương án sử dụng vốn chi tiết như với các khoản vay lớn thì quy trình sẽ rườm rà và không cần thiết", ông Huy phân tích.
Lợi Ích Và Thách Thức Khi Đơn Giản Hóa Thủ Tục
Theo vị chuyên gia, khi yêu cầu phải trình bày phương án sử dụng vốn đối với các khoản vay nhỏ được bãi bỏ, quy trình tiếp cận vốn của người dân sẽ trở nên nhanh gọn và thuận tiện. Điều này đặc biệt có lợi cho các nhu cầu tiêu dùng chính đáng cũng như hoạt động của các hộ kinh doanh quy mô nhỏ, khu vực đang đóng góp quan trọng vào sự năng động của nền kinh tế.
Một lợi ích đáng chú ý khác của chính sách này là hạn chế sự phát triển của tín dụng phi chính thức. Trong nhiều trường hợp, người dân tìm đến các nguồn vay ngoài hệ thống ngân hàng không phải vì thiếu nhu cầu vay hợp pháp, mà vì thủ tục vay vốn tại ngân hàng còn phức tạp hoặc mất nhiều thời gian.
Bên cạnh đó, việc nâng hạn mức khoản vay nhỏ cũng mở ra dư địa đáng kể cho sự phát triển của cho vay trực tuyến (vay online). Bởi các khoản vay dưới 400 triệu thuộc nhu cầu vốn phát sinh nhanh và cần được giải ngân kịp thời. Nếu quy trình xét duyệt rườm rà, việc triển khai các mô hình cho vay online sẽ gặp trở ngại.
"Khi quy định được điều chỉnh, các tổ chức tín dụng có thể thiết kế sản phẩm vay nhanh với quy trình phê duyệt tự động, dựa trên dữ liệu khách hàng, lịch sử tín dụng và các mô hình chấm điểm tín dụng, rút ngắn đáng kể thời gian xử lý hồ sơ và nâng cao trải nghiệm của người vay", ông Huy đánh giá.
Cần Cân Nhắc Rủi Ro Và Khuyến Nghị Cho Người Vay
Tuy nhiên, theo ông Huy, việc đơn giản hóa thủ tục cho vay cần đi kèm các biện pháp quản trị rủi ro chặt chẽ. Khi quy trình cho vay được rút gọn và các kênh vay online phát triển, nguy cơ gian lận hoặc lợi dụng chính sách có thể gia tăng.
Ngoài ra, ông Huy cũng khuyến nghị người dân cần tính toán kỹ lưỡng nhu cầu vay, khả năng trả nợ cũng như hiệu quả sử dụng vốn trước khi quyết định vay. "So với nhiều loại hình tín dụng khác, vay tiêu dùng thường có mức lãi suất cao hơn do đặc thù rủi ro của phân khúc này. Vì vậy, người vay cần cân nhắc thận trọng để bảo đảm khoản vay thực sự phục vụ mục tiêu tài chính hợp lý và không tạo áp lực trả nợ trong tương lai", ông khuyến nghị.
Trên thực tế, nhiều ngân hàng Việt hiện đầu tư mạnh vào hạ tầng dữ liệu, trí tuệ nhân tạo và công nghệ phân tích hành vi khách hàng nhằm xây dựng các hệ thống chấm điểm tín dụng tự động. Những công cụ này cho phép ngân hàng đánh giá nhanh mức độ rủi ro của từng khách hàng, từ đó đưa ra quyết định cho vay trong thời gian rất ngắn, thậm chí chỉ trong vài phút đối với một số sản phẩm tín dụng số.
