Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đang lấy ý kiến về dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 52/2024/NĐ-CP quy định về thanh toán không dùng tiền mặt. Theo Nghị định 52/2024 hiện hành, tài khoản thanh toán chỉ được đóng trong các trường hợp: chủ tài khoản yêu cầu; cá nhân chết hoặc bị tuyên bố đã chết; tổ chức chấm dứt hoạt động; hoặc vi phạm các hành vi bị cấm liên quan đến tài khoản thanh toán.
Dự thảo mới bổ sung thêm trường hợp tài khoản không phát sinh giao dịch từ 3 năm trở lên, tính từ giao dịch cuối cùng, trừ khi có thỏa thuận khác giữa khách hàng và ngân hàng. NHNN giải thích đề xuất này nhằm xử lý các tài khoản không còn sử dụng hoặc bị bỏ quên, vốn đang tồn tại phổ biến. Hiện nay, pháp luật chủ yếu để tổ chức tín dụng và khách hàng tự thỏa thuận, nhưng nhiều tài khoản mở trước khi Nghị định 52 và Thông tư 17/2024 có hiệu lực chưa có thỏa thuận cụ thể, gây khó khăn trong xử lý.
Tham khảo kinh nghiệm quốc tế
NHNN cho biết mốc 3 năm dựa trên tham khảo quốc tế. Tại Mỹ, tài khoản không hoạt động 3-5 năm được coi là “ngủ đông” (dormant accounts), số dư được chuyển cho chính quyền tiểu bang quản lý như tài sản vô chủ. Khách hàng có thể nhận lại tiền qua cơ quan quản lý tài sản vô chủ. Tại UAE, tài khoản không giao dịch trên 3 năm bị đưa vào danh sách theo dõi, sau 5 năm ngân hàng xem xét đóng và chuyển số dư chưa nhận về ngân hàng trung ương; khách cần chứng minh danh tính để nhận lại.
Sửa đổi quy định xử lý số dư
Dự thảo cũng sửa đổi quy định về xử lý số dư sau khi đóng tài khoản. Theo quy định hiện hành, nếu người thụ hưởng hợp pháp đã được thông báo nhưng không đến nhận, số dư được xử lý theo pháp luật. Dự thảo quy định rõ hơn: ngân hàng tiếp tục theo dõi số dư còn lại để hoàn trả cho người thụ hưởng hợp pháp khi có yêu cầu hoặc xử lý theo quy định.
Đơn giản hóa thủ tục mở tài khoản
Ngoài ra, dự thảo sửa đổi quy định về hồ sơ mở tài khoản thanh toán tại NHNN theo hướng đơn giản hóa thủ tục hành chính, cho phép cơ quan tiếp nhận chủ động khai thác dữ liệu từ các cơ sở dữ liệu đã công bố để thay thế một số thành phần hồ sơ mà tổ chức phải nộp.
