Thượng nguồn dầu khí Việt Nam bước vào chu kỳ tăng trưởng mới
Sau nhiều năm trầm lắng, thượng nguồn dầu khí Việt Nam đang trỗi dậy mạnh mẽ, mở ra một chu kỳ tăng trưởng mới nhờ những đột phá về chính sách và việc tái khởi động các dự án trọng điểm. Với tổng vốn đầu tư dự kiến đạt 25,7 tỷ USD trong giai đoạn 2025 - 2030, chiến dịch này không chỉ hồi sinh hoạt động khai thác mà còn mang đến cơ hội việc làm bùng nổ cho toàn bộ chuỗi giá trị ngành, theo thông tin từ Tạp chí Công Thương tháng 2/2026.
Bối cảnh sụt giảm sản lượng và nhu cầu cấp thiết
Theo dữ liệu từ Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam), sản lượng khai thác dầu thô nội địa đang đối mặt với đà sụt giảm bình quân 10% mỗi năm. Nguyên nhân chính đến từ việc các mỏ dầu trụ cột như Bạch Hổ, Rạng Đông hay Sư Tử Đen đã dần cạn kiệt tự nhiên sau hơn 4 thập kỷ khai thác bền bỉ. Tình trạng này đặt ra yêu cầu cấp thiết cho việc tìm kiếm và phát triển các nguồn tài nguyên mới để đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.
Đột phá từ chính sách hỗ trợ
Đột phá quan trọng đến từ các chính sách mới của Đảng và Nhà nước. Trong Nghị quyết số 79-NQ/TW do Tổng Bí thư Tô Lâm ký ban hành ngày 6/1/2026 của Bộ Chính trị về Phát triển kinh tế nhà nước, vai trò dẫn dắt của doanh nghiệp nhà nước trong các lĩnh vực then chốt như an ninh năng lượng được khẳng định. Đây là tiền đề giúp Petrovietnam và các đơn vị thành viên tập trung nguồn lực vào dự án chiến lược, đồng thời đẩy mạnh tái cơ cấu để tối ưu hóa hiệu quả sử dụng vốn.
Trước đó, Nghị quyết số 70-NQ/TW ngày 20/8/2025 của Bộ Chính trị về Bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 xác định rõ phát triển năng lượng là ưu tiên hàng đầu. Mục tiêu cốt lõi là vừa đảm bảo nguồn cung cho đà tăng trưởng kinh tế trên 10% mỗi năm, vừa hiện thực hóa cam kết đưa phát thải ròng về 0 (Net Zero) vào năm 2050 của Chính phủ. Chứng khoán Dầu khí (PSI) nhận định các chính sách này đang tạo dựng nền tảng thể chế vững chắc, tiếp sức cho hoạt động thăm dò và khai thác dầu khí nội địa bứt phá mạnh mẽ.
Chiến dịch đầu tư quy mô lớn với 11 dự án trọng điểm
Tạp chí Công Thương ước tính, tổng vốn đầu tư của các dự án đã và đang được tái khởi động từ 2025 - 2030 khoảng 25,7 tỷ USD. Mức đầu tư này cao hơn 5,2 lần so với năm 2024, với 11 dự án dầu khí quan trọng dự kiến triển khai. Trong số này, nổi bật là dự án Chuỗi dự án khí-điện Lô B - Ô Môn do Công ty Điều hành Dầu khí Phú Quốc (PQPOC) - thuộc Petrovietnam - điều hành. Với tổng mức đầu tư lên tới 12 tỷ USD toàn vòng đời, đây là dự án lớn nhất trong lịch sử ngành dầu khí Việt Nam.
Lô B (bao gồm các lô 48/95 và 52/97) nằm tại vùng trũng Bể Malay - Thổ Chu, ngoài khơi Tây Nam Việt Nam, cách bờ biển Cà Mau khoảng 300 km. Ước tính, trữ lượng khí tại Lô B là 107 tỷ m3 khí. Chuỗi dự án Lô B - Ô Môn bao gồm:
- Dự án phát triển mỏ Lô B (thượng nguồn)
- Dự án đường ống Lô B - Ô Môn (trung nguồn)
- 4 nhà máy điện khí Ô Môn I, II, III, IV (hạ nguồn)
Sản lượng khai thác khí dự kiến khoảng 5,06 tỷ m3 khí mỗi năm, đóng góp đáng kể vào nguồn cung năng lượng quốc gia.
Kế hoạch triển khai và tác động đến hệ thống điện
Theo kế hoạch, dòng khí đầu tiên từ đường ống Lô B - Ô Môn dài 431 km (vốn đầu tư 1,2 tỷ USD) dự kiến vào bờ trong quý 3/2027. Nguồn khí này sẽ cung cấp nhiên liệu cho tổ hợp 4 nhà máy nhiệt điện khí Ô Môn (Ô Môn I, II, III, IV) thuộc Trung tâm Điện lực Ô Môn tại TP. Cần Thơ, với tổng công suất lắp đặt 3.810 MW.
Lãnh đạo Petrovietnam cho biết, nguồn khí từ Lô B dự kiến cung cấp ổn định, lâu dài, góp phần giảm phụ thuộc vào nhập khẩu nhiên liệu, tăng tính tự chủ và linh hoạt vận hành của hệ thống điện quốc gia. Dự án này phù hợp với định hướng Quy hoạch điện VIII (điều chỉnh) và hiện thực hóa các cam kết của Chính phủ Việt Nam về chuyển dịch năng lượng, giảm phát thải theo tinh thần COP26.
Như vậy, với sự hỗ trợ từ chính sách và nguồn vốn đầu tư khổng lồ, thượng nguồn dầu khí Việt Nam không chỉ khởi sắc mà còn đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo an ninh năng lượng và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững trong những năm tới.
