Nhiều gia đình sở hữu hệ thống điện mặt trời thường băn khoăn liệu việc tự tay chà rửa các tấm pin bám bụi có thực sự cải thiện công suất hay chỉ tốn công vô ích. Một thử nghiệm thực tế từ trang Incoherency trên hệ thống 16 tấm pin (công suất đỉnh 3,7 kW) đã cung cấp câu trả lời chi tiết, giúp loại bỏ các yếu tố nhiễu từ thời tiết nhờ so sánh tỷ lệ công suất giữa hai dãy pin trước và sau khi vệ sinh.
Kết quả thử nghiệm: Công suất tăng nhẹ nhưng không bền vững
Kết quả cho thấy việc lau rửa giúp công suất phát điện tăng khoảng 2 đến 5%, từ đó mang lại khoảng 60 đến 150 bảng Anh (tương đương 2 - 5 triệu đồng) mỗi năm. Tuy nhiên, mức cải thiện này sẽ giảm dần về con số 0 sau vài năm do bụi bẩn tiếp tục bám trở lại. Đáng chú ý, sau khi các tấm pin khô ráo hoàn toàn, tỷ lệ công suất có dấu hiệu sụt giảm nhẹ do hiệu ứng mờ bề mặt khi nước bốc hơi.
Rủi ro an toàn khi tự vệ sinh pin mặt trời
Trong quá trình lau chùi bằng nước, người thực hiện ghi nhận cảm giác tê giật điện tại ngón tay. Hiện tượng này được giải thích là do sự rò rỉ dòng điện nhỏ từ bộ biến tần không sử dụng biến áp. Dù không quá nguy hiểm, các chuyên gia khuyến cáo nên vệ sinh tấm pin vào thời điểm trời tối để đảm bảo an toàn tuyệt đối.
Bài toán kinh tế: Vệ sinh hay nâng cấp?
Bên cạnh việc vệ sinh, nâng cấp lên các tấm pin hiện đại có thể tăng 60% công suất, nhưng đặt ra một bài toán kinh tế phức tạp. Theo Incoherency, dù chi phí 5.000 bảng Anh (khoảng 175 triệu đồng) có thể hòa vốn sau 3 năm, việc thay mới lại khiến chủ nhà mất đi chế độ giá ưu đãi hỗ trợ cũ. Với hệ thống 15 năm tuổi, chính sách cũ trả tiền trên tổng lượng điện tạo ra thay vì chỉ tính lượng điện phát lên lưới. Phần công suất tăng thêm nếu nâng cấp sẽ phải áp dụng mức giá hiện hành, vốn thấp hơn khoảng 4 lần so với chính sách ưu đãi trước đây. Chính rào cản từ cơ chế giá cũ đã vô tình ngăn cản người dân đầu tư nâng cấp công nghệ mới. Do đó, duy trì và vệ sinh định kỳ hệ thống hiện tại vẫn là phương án tối ưu hơn về mặt chi phí.
