Nắng nóng sớm đẩy tiêu thụ điện vượt mốc 1 tỷ kWh
Tại Họp báo thường kỳ quý I/2026 diễn ra vào chiều ngày 9/4, ông Nguyễn Thế Hữu – Phó Cục trưởng Cục Điện lực thuộc Bộ Công Thương đã cung cấp thông tin quan trọng về tình hình tiêu thụ điện. Theo đó, ngay từ ngày 31/3, nắng nóng đã xuất hiện tại miền Bắc, kéo theo nhu cầu sử dụng điện tăng cao một cách đáng kể.
Sản lượng điện tăng vọt do thời tiết cực đoan
Ông Hữu cho biết, sản lượng điện tiêu thụ trên toàn quốc đã chính thức vượt mốc 1 tỷ kWh kể từ ngày 31/3, trong đó khu vực miền Bắc ghi nhận mức cao nhất. Đến ngày 7/4, phụ tải điện tiếp tục có xu hướng tăng thêm, phản ánh áp lực từ đợt nắng nóng sớm bất thường.
"Con số khoảng 1 tỷ kWh điện không phải là kỷ lục quốc gia vì các năm trước đã từng ghi nhận, nhưng đây chắc chắn là mức cao nhất tính từ đầu năm cho đến ngày 31/3. Đến ngày 7/4 vừa qua, phụ tải còn cao hơn nữa. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ thời tiết nắng nóng kéo dài, dẫn tới nhu cầu sử dụng điện tăng cao đột biến", ông Nguyễn Thế Hữu nhấn mạnh.
Mặc dù chưa phải là mức tiêu thụ kỷ lục, song đây được xem là mức cao nhất kể từ đầu năm 2026 và xuất hiện sớm hơn so với thông lệ hàng năm. Tính chung từ đầu năm đến nay, tăng trưởng phụ tải điện đạt hơn 6%, vẫn nằm trong kịch bản dự kiến mà ngành điện đã lập ra.
Loạt giải pháp được triển khai để đảm bảo cung ứng
Trước tình hình này, Bộ Công Thương đã triển khai hàng loạt giải pháp nhằm bảo đảm cung ứng điện ổn định trong năm 2026. Các hồ thủy điện lớn, đặc biệt ở miền Bắc, đều đang duy trì mực nước cao để sẵn sàng cho cao điểm mùa khô. Tuy nhiên, tỉ trọng thủy điện trong cơ cấu nguồn điện hiện tại ở mức thấp và sẽ được điều chỉnh lại khi bước vào mùa lũ.
Ở nguồn điện khí, từ đầu tháng 4, PV GAS đã nâng khả năng tái hóa khí từ hơn 7 triệu m³/ngày lên 9,5 triệu m³/ngày. Điều này giúp tăng tính linh hoạt trong huy động các nhà máy điện khí, đặc biệt tại khu vực Đông Nam Bộ, nhằm đáp ứng nhu cầu phụ tải miền Nam vào giờ cao điểm chiều.
Đáng chú ý, vào 0h ngày 7/4, Nhà máy Nhiệt điện Vũng Áng II đã hoàn tất thử nghiệm kỹ thuật và chính thức vận hành thương mại, bổ sung khoảng 1.300 MW cho hệ thống điện quốc gia. Về lưới điện, Tổng công ty Truyền tải điện quốc gia đã thực hiện nâng công suất, bổ sung thiết bị tại một số trạm 500kV như Phố Nối, Lai Châu, Hòa Bình để tăng khả năng truyền tải.
Điều chỉnh khung giờ và tính toán tác động từ phương tiện điện
Song song đó, Bộ Công Thương đang lấy ý kiến điều chỉnh khung giờ cao điểm trong biểu giá điện theo hướng khuyến khích các ngành sản xuất lớn như thép, xi măng, chế biến thực phẩm… dịch chuyển phụ tải sang giờ thấp điểm. "Việc này sẽ giúp cân bằng đồ thị phụ tải và giảm áp lực cho hệ thống điện, đặc biệt trong những giờ cao điểm", ông Hữu cho biết.
Một yếu tố mới tác động đến nhu cầu điện là xu hướng chuyển dịch sang phương tiện điện trong bối cảnh giá nhiên liệu biến động. Dẫn số liệu từ Hiệp hội các nhà sản xuất xe máy Việt Nam, đại diện Bộ Công Thương cho biết, đến hết năm 2025, cả nước có khoảng 2,6 triệu xe máy điện và khoảng 215.000 ô tô điện.
Tuy nhiên, nhu cầu điện phục vụ giao thông vận tải hiện vẫn ở mức thấp, khoảng 652 triệu kWh, tương đương 0,2–0,3% tổng điện thương phẩm toàn quốc. Dự báo đến năm 2030, Việt Nam có thể đạt từ 1–1,6 triệu ô tô điện và 8–13 triệu xe máy điện, với nhu cầu điện khoảng 3,1–5,6 tỷ kWh/năm, chiếm 0,68–1,1%.
"Như vậy, sản lượng tiêu thụ điện từ các phương tiện sử dụng điện vẫn còn chiếm tỉ lệ nhỏ trong tổng nhu cầu sử dụng điện năng, chưa gây áp lực đáng kể lên hệ thống điện", ông Nguyễn Thế Hữu nhận định. Tuy nhiên, thách thức không nằm ở tổng sản lượng mà ở công suất tức thời. Theo tính toán, nếu có khoảng 100.000 ô tô điện cùng sạc nhanh (60–120 kW/cổng), tổng công suất có thể đạt 6–12 GW, tương đương 1/8 đến 1/4 phụ tải cực đại hiện nay.
"Do đó, nhu cầu điện cho giao thông cần được đánh giá đồng thời theo quy mô phương tiện, đặc tính tiêu thụ, hành vi sạc và mức độ tập trung theo khu vực", ông Hữu nhấn mạnh. Trước xu hướng điện hóa giao thông, Bộ Công Thương xác định thách thức lớn nằm ở việc phát triển đồng bộ lưới điện trung, hạ áp với hạ tầng trạm sạc, đặc biệt tại khu vực đô thị đông dân và các điểm sạc công cộng.
Kế hoạch dài hạn cho hệ thống điện
Trong thời gian tới, ngành điện sẽ tập trung rà soát, cập nhật quy hoạch điện lực, nhất là lưới phân phối tại các khu vực có tốc độ điện hóa cao; đồng thời xây dựng cơ chế giá điện phù hợp để khuyến khích sạc ngoài giờ cao điểm, hạn chế quá tải cục bộ. Ngoài ra, các trạm sạc thông minh tích hợp với nguồn điện phân tán cũng sẽ được thúc đẩy nhằm nâng cao hiệu quả vận hành hệ thống.
"Bộ Công Thương đánh giá nhu cầu điện cho phương tiện giao thông điện là một trong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến cung cấp điện trong thời gian tới", đại diện Cục Điện lực cho biết. Với những động thái tích cực này, ngành điện hy vọng có thể đối phó hiệu quả với các thách thức từ biến đổi khí hậu và xu hướng tiêu dùng năng lượng mới.
