Mùa hè là thời điểm trái cây nhiệt đới như sầu riêng, chôm chôm, măng cụt lên ngôi với hương vị thơm ngon và giá cả phải chăng. Tuy nhiên, ăn bao nhiêu là đủ để vừa thỏa mãn cơn thèm vừa bảo vệ sức khỏe là điều không phải ai cũng biết. Các loại trái cây này giàu vitamin, khoáng chất và chất xơ, nhưng nếu ăn quá nhiều có thể gây hại, đặc biệt với người có bệnh nền.
Vì sao ăn nhiều trái cây chưa chắc tốt?
Theo bác sĩ chuyên khoa 2 Lâm Mỹ Dung, Trưởng khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Tim Tâm Đức (TP.HCM), vị ngọt của trái cây đến từ phức hợp đường tự nhiên gồm fructose, glucose và sucrose. Đường fructose có chỉ số đường huyết (GI) thấp, không kích thích tiết insulin mạnh, nhưng khi tiêu thụ quá nhiều, gan sẽ chuyển hóa fructose dư thừa thành chất béo, làm tăng triglyceride máu và ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch, nhất là ở người rối loạn chuyển hóa.
Bác sĩ Dung nhấn mạnh: “Với quả vải, mọi người nên ăn sau bữa ăn và không quá 9 quả mỗi ngày. Sầu riêng chỉ nên ăn khoảng 1 - 2 múi/ngày, cũng nên dùng sau khi ăn no. Đối với chôm chôm, nên giới hạn dưới 6 quả/ngày, ưu tiên quả tươi, vừa chín tới và tránh các sản phẩm chế biến nhiều đường. Riêng măng cụt, chỉ nên ăn tối đa 3 quả/ngày và không nên ăn liên tục mỗi ngày.”
Nguyên tắc “3 đúng” khi ăn trái cây
Nhiều người hiểu sai rằng trái cây tự nhiên ăn càng nhiều càng tốt. Thực tế, trái cây vẫn chứa đường và năng lượng. Nếu ăn vượt quá nhu cầu, người dùng có thể gặp vấn đề về đường huyết, tăng cân hoặc rối loạn mỡ máu. Ngay cả trái cây có GI thấp cũng có thể gây tăng đường huyết nếu ăn quá nhiều trong một lần.
Bác sĩ Dung khuyến nghị áp dụng nguyên tắc “đúng loại - đúng lượng - đúng thời điểm”, đặc biệt với người mắc tiểu đường, tăng huyết áp, bệnh tim mạch hoặc rối loạn chuyển hóa:
- Đúng loại: Ưu tiên trái cây có GI hoặc tải lượng đường huyết (GL) thấp, chọn trái tươi vừa chín, tránh trái quá chín hoặc sản phẩm chế biến sẵn thêm đường.
- Đúng lượng: Ăn liều lượng vừa phải, điều chỉnh theo tình trạng bệnh lý, cân nặng và tổng khẩu phần ăn trong ngày.
- Đúng thời điểm: Ăn sau bữa ăn thay vì lúc đói, không ăn dồn quá nhiều một lần, phân bổ hợp lý trong ngày để kiểm soát đường huyết.
