Ngành năng lượng tái tạo phân hóa mạnh: Điện mặt trời lỗ nặng, điện gió vẫn lãi đậm
Báo cáo tài chính năm 2025 vừa được công bố đã vẽ nên một bức tranh đối lập đầy ấn tượng trong lĩnh vực năng lượng tái tạo tại Việt Nam. Trong khi nhiều doanh nghiệp điện mặt trời bất ngờ ghi nhận khoản lỗ lên tới hàng trăm tỷ đồng, thì nhóm các công ty điện gió vẫn duy trì được đà tăng trưởng ổn định và lợi nhuận khả quan.
Những con số báo động từ các dự án điện mặt trời
Tình hình kinh doanh của nhiều doanh nghiệp năng lượng tái tạo trong năm 2025 không mấy khả quan, với không ít công ty rơi vào cảnh thua lỗ nặng nề. Điển hình là trường hợp của Công ty cổ phần Năng lượng Hồng Phong 1 (HP1C), chủ đầu tư Nhà máy điện mặt trời Hồng Phong 1A công suất 150MW tại Bình Thuận. Doanh nghiệp này vừa công bố khoản lỗ sau thuế lên tới hơn 180,7 tỷ đồng trong năm 2025, một sự sụt giảm đáng kể so với mức lãi 71,3 tỷ đồng đạt được vào năm 2024.
Đáng chú ý, vốn chủ sở hữu của HP1C đã giảm từ 1.254 tỷ đồng xuống còn 1.073 tỷ đồng vào cuối năm 2025. Hệ số nợ trên vốn chủ sở hữu tăng từ 2,83 lên 3,2 lần, với tổng nợ phải trả lên tới gần 3.439 tỷ đồng. Trong đó, dư nợ trái phiếu chiếm hơn 2.100 tỷ đồng, cho thấy áp lực tài chính không hề nhỏ.
Tương tự, Công ty cổ phần Năng lượng Hồng Phong 2, chủ đầu tư dự án Nhà máy điện mặt trời Hồng Phong 1B công suất 100MW cũng tại Bình Thuận, cũng ghi nhận khoản lỗ hơn 97 tỷ đồng trong năm 2025. Con số này trái ngược hoàn toàn với mức lãi hơn 55 tỷ đồng của năm trước đó. Vốn chủ sở hữu doanh nghiệp giảm từ hơn 1.019 tỷ đồng xuống còn hơn 922 tỷ đồng, trong khi tổng nợ phải trả tăng lên hơn 1.671 tỷ đồng.
Một ví dụ khác là Công ty TNHH Đầu tư và Phát triển Điện mặt trời KN Vạn Ninh, chủ đầu tư Dự án Nhà máy điện mặt trời KN Vạn Ninh tại Khánh Hòa. Mặc dù vẫn có lãi, nhưng lợi nhuận sau thuế của doanh nghiệp này đã giảm từ hơn 45 tỷ đồng xuống còn hơn 26 tỷ đồng, tương đương mức sụt giảm khoảng 42%. Tổng nợ phải trả tại cuối năm 2025 ở mức 1.276 tỷ đồng, với trái phiếu doanh nghiệp chiếm tỷ trọng lớn hơn 808 tỷ đồng trong cơ cấu nợ.
Điện gió vẫn duy trì đà tăng trưởng ổn định
Trái ngược với bức tranh ảm đạm của ngành điện mặt trời, một số doanh nghiệp điện tái tạo, đặc biệt là trong lĩnh vực điện gió, vẫn duy trì được lợi nhuận khả quan. Công ty cổ phần điện gió Bắc Phương, chủ đầu tư Nhà máy điện gió Đông Hải 1 giai đoạn 2 tại Bạc Liêu, ghi nhận lãi sau thuế năm 2025 đạt hơn 48 tỷ đồng, tăng gần 12% so với năm 2024.
Đáng chú ý hơn, Công ty cổ phần điện gió Phong Liệu, chủ đầu tư dự án nhà máy điện gió Phong Liệu tại Quảng Trị, đạt lãi sau thuế năm 2025 lên tới hơn 163,6 tỷ đồng, tăng hơn 14% so với năm trước đó. Điều này cho thấy tiềm năng và sự ổn định của ngành điện gió trong bối cảnh thị trường năng lượng tái tạo đang có nhiều biến động.
Một số điểm sáng hiếm hoi trong điện mặt trời
Dù đa phần các dự án điện mặt trời đều gặp khó khăn, vẫn có những doanh nghiệp ghi nhận kết quả kinh doanh tích cực. Công ty cổ phần Ea Súp 1, chủ đầu tư Nhà máy Điện mặt trời Ea Súp 1 tại Đắk Lắk, ghi nhận lợi nhuận sau thuế năm 2025 đạt hơn 66,3 tỷ đồng, tăng nhẹ so với mức gần 65 tỷ đồng của năm 2024.
Tuy nhiên, không phải tất cả đều may mắn như vậy. Công ty cổ phần Ea Súp 3, chủ đầu tư dự án Nhà máy điện mặt trời Ea Súp 3 cũng tại Đắk Lắk, ghi nhận lợi nhuận sau thuế hơn 278 tỷ đồng trong năm 2025. Dù vẫn là con số ấn tượng, nhưng đây là mức giảm mạnh so với hơn 459 tỷ đồng của năm trước đó, phản ánh những thách thức chung mà ngành đang phải đối mặt.
Sự phân hóa mạnh mẽ trong kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp năng lượng tái tạo năm 2025 cho thấy sự phức tạp và nhiều biến động của thị trường. Trong khi điện gió vẫn giữ được đà tăng trưởng ổn định, thì điện mặt trời đang phải đối mặt với không ít khó khăn về tài chính và vận hành. Điều này đặt ra bài toán về chiến lược phát triển bền vững cho toàn ngành trong thời gian tới.
