Trong nền kinh tế hiện đại, chi phí năng lượng luôn chiếm tỷ trọng đáng kể trong cơ cấu giá thành sản phẩm. Do đó, giảm tổn thất điện năng không chỉ là mục tiêu nội bộ của ngành điện mà còn là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến giá thành điện, khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp và đời sống người dân. Tại tỉnh Nghệ An – địa phương có diện tích tự nhiên lớn nhất cả nước, công tác này lại càng đối mặt với nhiều rào cản khách quan.
Lưới điện Nghệ An trải dài từ vùng núi cao biên giới xuống đồng bằng, ven biển, với nhiều khu vực có bán kính cấp điện lớn, phụ tải phân bố không đồng đều. Trong khi đó, nhu cầu sử dụng điện của sinh hoạt và sản xuất ngày càng tăng, dẫn đến nguy cơ quá tải cục bộ và tổn thất kỹ thuật cao. Điều này đòi hỏi Công ty Điện lực Nghệ An phải có chiến lược bài bản, đồng bộ và phù hợp với đặc thù từng khu vực.
Chuyển đổi phương thức điều hành theo dữ liệu
Thay vì chỉ dựa vào kết quả tổng kết cuối kỳ, Ban lãnh đạo Công ty Điện lực Nghệ An đã chủ động xây dựng hệ thống quản trị dữ liệu chi tiết. Các cuộc họp chuyên đề được tổ chức định kỳ với các điện lực trực thuộc, trong đó số liệu tổn thất được phân tích đến từng xuất tuyến, từng máy biến áp, từng cấp điện áp và từng khu vực có tỷ lệ tổn thất vượt ngưỡng. Trên cơ sở đó, các nguyên nhân được nhận diện rõ ràng để đưa ra giải pháp xử lý ngay từ gốc, thay vì giải quyết triệu chứng.
Đáng chú ý, Ban Giám đốc Công ty trực tiếp phụ trách từng nhóm điện lực, thường xuyên xuống hiện trường kiểm tra, làm việc trực tiếp với cơ sở, đôn đốc tiến độ và tháo gỡ khó khăn. Cách điều hành này giúp các chỉ tiêu được giao không chỉ dừng trên giấy tờ mà được hiện thực hóa bằng những hành động cụ thể, đúng trọng tâm, đúng địa bàn. Nhờ đó, hiệu quả các giải pháp được nâng cao rõ rệt.
Triển khai đồng bộ các giải pháp kỹ thuật
Bên cạnh đổi mới quản trị, Công ty đã triển khai một loạt giải pháp kỹ thuật nhằm giảm tổn thất điện năng trên toàn lưới. Cụ thể:
- Rà soát, tối ưu sơ đồ kết dây, cân bằng phụ tải giữa các pha, san tải hợp lý giữa các máy biến áp;
- Điều chỉnh nấc phân áp, xử lý các điểm tiếp xúc không bảo đảm, thay thế thiết bị cũ, quá tải;
- Nâng cao chất lượng hệ thống đo đếm, chống gian lận điện năng;
- Ứng dụng công nghệ giám sát vận hành, phân tích dữ liệu và theo dõi phụ tải theo thời gian thực.
Nhờ ứng dụng công nghệ, các bất thường trên lưới như quá tải, mất cân bằng pha hay sự cố ngầm được phát hiện sớm, từ đó cho phép xử lý kịp thời trước khi trở thành tổn thất lớn. Điều này không chỉ giảm tổn thất điện năng mà còn nâng cao độ tin cậy cung cấp điện.
Ưu tiên đầu tư hạ tầng tại các khu vực trọng điểm
Với những khu vực có bán kính cấp điện lớn, địa hình phức tạp hoặc lưới điện đã già cỗi, Công ty ưu tiên bố trí nguồn vốn đầu tư cải tạo đường dây, xây dựng mới trạm biến áp, rút ngắn khoảng cách cấp điện và tăng khả năng mang tải. Đây là giải pháp nền tảng giúp giảm tổn thất kỹ thuật trong dài hạn, đồng thời đáp ứng tốt hơn nhu cầu phát triển kinh tế – xã hội của các địa phương trong tỉnh.
Cán bộ, công nhân viên là nhân tố quyết định
Nhận thức rõ yếu tố con người là trung tâm, Công ty Điện lực Nghệ An đã cụ thể hóa mục tiêu giảm tổn thất điện năng thành trách nhiệm của từng đơn vị, từng vị trí công tác. Các phong trào thi đua được phát động mạnh mẽ, tạo nên khí thế thi đua sôi nổi trong toàn công ty. Nhiều cán bộ, công nhân viên đã tình nguyện làm thêm ngoài giờ để thực hiện “công xưởng hóa” công tơ, chuẩn hóa hệ thống đo đếm, chỉnh trang lưới điện theo mô hình 5S, cân pha, san tải và khắc phục các tồn tại trên đường dây, trạm biến áp.
Dù thầm lặng, những nỗ lực này đã tạo ra sự chuyển biến tích cực trong quản lý vận hành, từng bước kéo giảm tỷ lệ tổn thất điện năng. Tinh thần trách nhiệm và sự chủ động của người lao động chính là chìa khóa giúp các giải pháp kỹ thuật và quản trị phát huy tối đa hiệu quả.
Kết quả ấn tượng giữa bối cảnh nắng nóng
Kết quả đạt được trong 6 tháng đầu năm 2026 đã phản ánh rõ hiệu quả của cách tiếp cận này. Cụ thể, tỷ lệ tổn thất điện năng theo chu kỳ thương phẩm trong tháng 6/2026 đạt 5,09%, giảm 2% so với cùng kỳ năm trước; lũy kế 6 tháng đạt 5,40%, giảm 0,14% so với cùng kỳ. Đối với tổn thất điện năng theo cấp điện áp, tháng 6 đạt 5,25%; lũy kế 6 tháng đầu năm đạt 4,75%, giảm 0,25% so với cùng kỳ năm 2025.
Điều đáng ghi nhận là kết quả trên đạt được trong bối cảnh phụ tải tăng cao, nhiều khu vực lưới điện vận hành đầy tải do nắng nóng kéo dài. Nếu không có sự chủ động trong quản trị và giải pháp kỹ thuật kịp thời, tỷ lệ tổn thất rất có thể đã tăng so với năm trước. Do đó, mức giảm này cho thấy sự hiệu quả của toàn bộ hệ thống từ khâu lập kế hoạch đến thực thi.
Ông Phạm Công Thành, Giám đốc Công ty Điện lực Nghệ An, nhấn mạnh rằng những kết quả đạt được là sự kết tinh của tinh thần đoàn kết, quyết tâm từ ban lãnh đạo đến từng cán bộ, công nhân viên. Tuy nhiên, ông cũng cho rằng đây mới là bước đầu, công ty sẽ tiếp tục rà soát, hoàn thiện các giải pháp để công tác giảm tổn thất điện năng ngày càng đi vào chiều sâu, bảo đảm tính bền vững và hiệu quả lâu dài.
Với nền tảng quản trị khoa học, sự quyết liệt trong chỉ đạo điều hành và tinh thần trách nhiệm của tập thể người lao động, Công ty Điện lực Nghệ An đang từng bước biến mục tiêu giảm tổn thất điện năng thành động lực nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh. Đây cũng là nền tảng vững chắc để xây dựng hệ thống điện vận hành an toàn, tin cậy, hiện đại, đáp ứng nhu cầu sử dụng điện ngày càng tăng và góp phần phục vụ phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh Nghệ An.
