Hòa Phát và Vingroup: Hai hướng đi chiến lược trong cuộc đua năng lượng xanh
Ngày 29 tháng 1 năm 2026, Công ty Cổ phần Xây dựng và Phát triển Đô thị Hòa Phát đã ký biên bản ghi nhớ với Hero Future Energies Việt Nam và Horus Power để triển khai dự án điện mặt trời áp mái tại các khu công nghiệp do tập đoàn này đầu tư. Hai đối tác sẽ thực hiện mô hình đầu tư – sở hữu – vận hành hệ thống điện trên mái nhà xưởng, nhằm đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật và tiêu chuẩn xanh của khách thuê, đặc biệt là các tập đoàn đa quốc gia cần chứng chỉ I-REC cho hoạt động xuất khẩu.
Hòa Phát: Tối ưu hóa từ nguồn điện "0 đồng"
Hero Future Energies Việt Nam hiện sở hữu danh mục khoảng 7,5 GW năng lượng tái tạo trên toàn cầu, được hỗ trợ tài chính bởi IFC và KKR, tạo nền tảng vững chắc cho các dự án dài hạn. Trong nội bộ, Hòa Phát đã sớm áp dụng công nghệ thu hồi nhiệt dư trong quá trình luyện thép để tối ưu hóa năng lượng. Trong 6 tháng đầu năm 2025, tập đoàn tự đáp ứng khoảng 90% nhu cầu điện cho sản xuất thép, tương đương giá trị ước tính khoảng 3.500 tỷ đồng.
Khi các khu công nghiệp như Hòa Mạc, Phố Nối A, Yên Mỹ II gần như lấp đầy với tỷ lệ trung bình 95%, trong đó Hòa Mạc đạt 100%, điện mặt trời áp mái không chỉ là giải pháp tiết giảm chi phí mà còn trở thành yếu tố gia tăng giá trị hạ tầng. Hệ thống này đã được triển khai tại Nhà máy Ống thép Hòa Phát Long An, minh chứng cho sự chuyển dịch chiến lược.
Vingroup: Biến năng lượng thành "xương sống" hệ sinh thái
Trong khi Hòa Phát tập trung vào tối ưu hóa điện từ sản xuất, Vingroup đặt năng lượng ở vị trí hạ tầng nền tảng cho toàn bộ hệ sinh thái, bao gồm xe điện, pin, công nghiệp và đô thị. VinEnergo, đơn vị năng lượng của tập đoàn, đã nâng vốn điều lệ lên 28.335 tỷ đồng vào cuối tháng 10 năm 2025, đồng thời phát triển danh mục dự án nguồn điện khoảng 5.700 MW, tập trung vào điện gió, điện mặt trời và hệ thống lưu trữ năng lượng.
Hai dự án điện gió tại Kỳ Anh, Hà Tĩnh, với tổng công suất 898 MW và sản lượng dự kiến hơn 2.375 GWh mỗi năm, dự kiến vận hành thương mại từ quý IV năm 2028. Hệ thống trạm biến áp và đường dây 500 kV mạch kép được đầu tư đồng bộ để kết nối vào lưới điện quốc gia. Tuy nhiên, VinEnergo phải đối mặt với bài toán vốn lớn cho điện gió và điện khí LNG, cùng chi phí nhiên liệu nhập khẩu, trong khi Hòa Phát hưởng lợi từ giá thành thấp nhờ tận dụng nhiệt dư "0 đồng".
Đổi lại, VinEnergo hướng tới thương mại hóa năng lượng, không chỉ phục vụ nội bộ các siêu nhà máy tại Vũng Áng hay Hải Phòng, mà còn nhắm đến khách hàng nước ngoài sẵn sàng trả giá cao cho điện sạch, ổn định và có nguồn gốc minh bạch. Thậm chí, khả năng cung cấp điện trực tiếp cho cư dân tại các đại đô thị Vinhomes cũng được xem xét như một phần của hệ sinh thái khép kín.
Xu thế chung: Năng lượng trở thành hạ tầng chiến lược
Theo số liệu từ EVN và Bộ Công Thương, tỷ trọng năng lượng tái tạo trong cơ cấu điện Việt Nam đã tăng từ khoảng 5% năm 2020 lên xấp xỉ 15% trong giai đoạn 2024-2025, với khoảng 16 GW điện mặt trời và gần 5 GW điện gió đang vận hành. Nghị quyết 70-NQ/TW của Bộ Chính trị đặt mục tiêu hoàn thiện thị trường bán buôn điện trong năm 2026 và mở cửa thị trường bán lẻ điện cạnh tranh từ đầu năm 2027, trao quyền lựa chọn nhà cung cấp cho người tiêu dùng.
Quy hoạch điện VIII ước tính tổng nhu cầu vốn cho nguồn và lưới điện giai đoạn 2021-2030 khoảng 134,7 tỷ USD, trong đó năng lượng tái tạo cần 55-60 tỷ USD, chưa kể chi phí lưới và lưu trữ. Trong bối cảnh này, chiến lược của hai tỷ phú Phạm Nhật Vượng và Trần Đình Long cho thấy điểm chung: năng lượng đang chuyển từ vai trò đầu vào sản xuất sang hạ tầng chiến lược.
- Với Hòa Phát, điện giúp củng cố lợi thế chi phí và nâng cao tiêu chuẩn các khu công nghiệp.
- Với Vingroup, điện là điều kiện tiên quyết để vận hành hệ sinh thái công nghiệp và công nghệ quy mô lớn.
Dù khác biệt về cấu trúc tài chính và cách tiếp cận, cả hai đều hướng tới tham vọng chung trong kỷ nguyên Net Zero: làm chủ nguồn điện xanh và ổn định để nắm giữ lợi thế cạnh tranh dài hạn.
