GM chuyển hướng sang pin natri-ion, kỳ vọng thay đổi thị trường lưu trữ năng lượng sau năm 2028
General Motors (GM) vừa công bố kế hoạch tăng tốc phát triển công nghệ pin natri-ion (sodium-ion), đồng thời mở rộng khả năng kết nối xe điện với lưới điện (Vehicle-to-Grid - V2G). Điều này cho phép xe điện không chỉ tiêu thụ điện mà còn có thể cung cấp điện trở lại cho hệ thống khi cần thiết. Đây được xem là hai mũi nhọn trong chiến lược năng lượng mới của hãng xe Detroit nhằm đón đầu làn sóng đầu tư vào cơ sở hạ tầng AI và các trung tâm dữ liệu quy mô lớn.
Theo ông Kurt Kelty, Phó Chủ tịch phụ trách pin và phát triển bền vững của GM, pin natri-ion có tiềm năng tạo ra bước ngoặt đối với các hệ thống lưu trữ điện quy mô lưới. Một trong những ưu điểm lớn nhất của loại pin này là có thể hoạt động mà không cần hệ thống làm mát chủ động. Điều đó giúp giảm đáng kể độ phức tạp của toàn bộ hệ thống cũng như cắt giảm cả chi phí đầu tư ban đầu lẫn chi phí vận hành trong suốt vòng đời sản phẩm. Đối với các trung tâm lưu trữ năng lượng quy mô lớn, nơi chi phí hạ tầng luôn là yếu tố quyết định, đây được xem là lợi thế đáng kể.
Hợp tác với Peak Energy và các giải pháp pin khác
Để hiện thực hóa tham vọng này, GM đã bắt tay với Peak Energy, startup có trụ sở tại Denver chuyên nghiên cứu pin natri-ion. Theo GM, Peak Energy đã chứng minh được khả năng giúp giảm chi phí đồng thời nâng cao độ tin cậy của công nghệ pin mới. Hai bên kỳ vọng những sản phẩm thương mại đầu tiên sẽ có thể được đưa ra thị trường sau năm 2028. Dù không tiết lộ giá trị hợp tác hay mức đầu tư cụ thể, GM cho biết dự án sẽ đóng vai trò quan trọng trong chiến lược dài hạn của hãng. Peak Energy là doanh nghiệp còn khá trẻ khi mới được thành lập năm 2023 nhưng đã thu hút nhiều nhân sự từng làm việc tại Tesla, Lockheed Martin và nhà phát triển pin Northvolt.
Song song với pin natri-ion, GM vẫn tiếp tục đầu tư vào nhiều hướng phát triển khác. Hãng đang nghiên cứu tái sử dụng các bộ pin xe điện dung lượng lớn thành hệ thống lưu trữ năng lượng thông qua hợp tác với Redwood Materials. Đồng thời, liên doanh giữa GM và LG Energy Solution cũng đang đẩy mạnh sản xuất pin lithium sắt photphat (LFP) - dòng pin có chi phí thấp hơn và đang được xem là giải pháp nhanh để mở rộng công suất lưu trữ hiện nay. Tuy nhiên, theo GM, pin LFP chỉ là giải pháp trước mắt, trong khi pin natri-ion mới là mục tiêu dài hạn. Theo ông Kurt Kelty, thế hệ pin natri-ion tiếp theo của GM sẽ hướng tới mật độ năng lượng cao hơn và về lâu dài có thể vượt qua cả các công nghệ pin đã trưởng thành như LFP.
AI thúc đẩy nhu cầu điện, GM biến xe điện thành nguồn điện di động
Một trong những yếu tố thúc đẩy GM chuyển hướng là sự bùng nổ của AI. Sự phát triển nhanh chóng của các mô hình AI tạo sinh khiến các tập đoàn công nghệ liên tục đầu tư vào những trung tâm dữ liệu quy mô lớn. Điều này kéo theo nhu cầu tiêu thụ điện tăng mạnh và được dự báo sẽ còn tiếp tục leo thang trong nhiều năm tới. Thị trường tài chính cũng đang kỳ vọng hàng trăm tỷ USD sẽ được đầu tư vào hạ tầng phục vụ AI, trong đó hệ thống lưu trữ năng lượng được xem là mắt xích quan trọng để đảm bảo nguồn điện ổn định.
Trong bối cảnh đó, GM không chỉ muốn bán pin mà còn xây dựng một hệ sinh thái năng lượng hoàn chỉnh. Thông qua công nghệ kết nối xe với lưới điện (V2G), các mẫu xe điện của GM có thể tự động cung cấp điện trở lại cho lưới điện vào những khung giờ cao điểm hoặc cấp điện cho chính ngôi nhà của chủ sở hữu thông qua hệ thống lưu trữ năng lượng của hãng. Theo GM, mô hình này có thể giúp người dùng giảm đáng kể chi phí điện cũng như góp phần giảm áp lực lên hệ thống điện quốc gia. Để triển khai rộng rãi, GM đang tìm kiếm quan hệ hợp tác với các công ty điện lực trên toàn nước Mỹ. Hiện hãng đã có các chương trình hợp tác với doanh nghiệp điện lực tại bang California và Michigan.
Giá điện tăng cao, GM tung dịch vụ Energy Pass và chuẩn NACS
Áp lực chi phí điện cũng là nguyên nhân khiến GM đẩy nhanh chiến lược này. Theo số liệu của Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), giá điện sinh hoạt tại Mỹ đã tăng gần 48% kể từ tháng 1/2020, từ mức 12,76 cent/kWh lên 18,83 cent/kWh vào tháng 3/2026. EIA cũng dự báo mức giá này sẽ tiếp tục tăng lên khoảng 19 cent/kWh từ tháng 3/2027. Trong bối cảnh giá điện liên tục leo thang, khả năng biến xe điện thành một nguồn điện dự phòng được kỳ vọng sẽ mang lại lợi ích kinh tế rõ rệt cho người dùng.
Bên cạnh đó, GM cũng giới thiệu dịch vụ mới mang tên "Energy Pass", giúp khách hàng sử dụng xe điện thuận tiện hơn khi sạc công cộng. Dịch vụ này cho phép người dùng tiếp cận dễ dàng mạng lưới trạm sạc, bao gồm cả hệ thống Tesla Supercharger. Đáng chú ý, GM xác nhận tất cả các mẫu xe điện được sản xuất từ năm 2027 sẽ được trang bị cổng sạc theo tiêu chuẩn North American Charging Standard (NACS). Qua đó giúp tăng khả năng tương thích với hạ tầng sạc đang mở rộng tại Bắc Mỹ.
Tái định vị từ nhà sản xuất ô tô thành doanh nghiệp năng lượng
Việc đồng thời phát triển công nghệ pin mới, mở rộng giải pháp lưu trữ năng lượng và xây dựng hệ sinh thái kết nối xe điện với lưới điện cho thấy GM đang từng bước tái định vị mình từ một nhà sản xuất ô tô thành doanh nghiệp cung cấp giải pháp năng lượng. Trong bối cảnh AI làm thay đổi cấu trúc tiêu thụ điện toàn cầu, chiến lược này có thể mở ra một thị trường tăng trưởng mới bên cạnh lĩnh vực xe điện truyền thống.
