Bốn tàu chở dầu mang cờ Iran đã vượt qua eo biển Hormuz vào ngày 1 tháng 6, bất chấp lệnh phong tỏa của Mỹ nhằm vào các cảng của Tehran. Đây là lần đầu tiên kể từ ngày 15 tháng 4 có tàu Iran đi qua khu vực này, theo số liệu từ công ty theo dõi hàng hải Kpler.
Chi tiết về các tàu chở dầu
Dữ liệu công bố ngày 4 tháng 6 cho thấy các tàu Hilda I, Amber, Silvia 1 và Happiness I đã di chuyển qua eo biển, chở tổng cộng 7 triệu thùng dầu. Toàn bộ số dầu này được bốc lên tàu vào giữa tháng 4 tại đảo Kharg, cảng xuất khẩu dầu mỏ chính của Iran, nơi thường xử lý khoảng 90% lượng dầu thô xuất khẩu của nước này.
Các tàu đã đi qua eo biển trong tình trạng tắt thiết bị phát đáp AIS. Kpler chủ yếu dựa vào hình ảnh vệ tinh để theo dõi hoạt động vận chuyển của chúng. Theo Reuters, những tàu này thường vận chuyển dầu thô Iran tới các khu vực khác, nơi hàng hóa được chuyển từ tàu này sang tàu khác trên biển trước khi đến tay khách hàng cuối cùng, nhằm né tránh các lệnh trừng phạt quốc tế.
Bối cảnh phong tỏa
Ban đầu, bốn tàu này vẫn hoạt động bất chấp xung đột với Israel và Mỹ, nhưng đã ngừng hoạt động từ ngày 13 tháng 4, khi Washington áp đặt lệnh phong tỏa các cảng của Iran để đáp trả việc Tehran siết chặt kiểm soát eo biển Hormuz. Trước đó, vào ngày 15 tháng 4, ba tàu chở dầu khác có liên hệ với Iran đã từng phá vỡ lệnh phong tỏa. Kể từ đó, không có tàu nào thực hiện điều tương tự cho đến đợt này.
Quân đội Mỹ thường xuyên thông báo các hành động nhằm vào những tàu chở dầu cố gắng vi phạm lệnh phong tỏa. Ngày 2 tháng 6, Mỹ tuyên bố đã vô hiệu hóa một tàu chở dầu bằng cách bắn vào khoang động cơ để ngăn con tàu tiếp cận đảo Kharg. Đây là chiếc tàu thứ sáu bị lực lượng quân sự Mỹ làm hư hại trong khuôn khổ chiến dịch phong tỏa.
Tác động đến Iran
Trước đó, đã có những đồn đoán về áp lực mà Iran phải đối mặt khi Mỹ siết chặt phong tỏa. Phần lớn dầu của Iran bị mắc kẹt trong vịnh Ba Tư do mệnh lệnh này, buộc Tehran phải bơm lượng dầu tồn đọng vào các bể chứa đang nhanh chóng đầy lên, cũng như lên một đội tàu neo đậu gần đó.
Các quan chức Mỹ đã đặt cược rằng khi Iran cạn kiệt nơi lưu trữ dầu, nước này sẽ phải đối mặt với việc đóng cửa các mỏ dầu với chi phí cao và rủi ro lớn, buộc Tehran phải nhượng bộ trong đàm phán về chương trình hạt nhân cũng như cuộc đối đầu rộng lớn hơn.
Cuối tháng 4, Tổng thống Donald Trump cho biết Iran chỉ còn khoảng ba ngày trước khi các đường ống dẫn dầu có nguy cơ phát nổ do tắc nghẽn. Vào giữa tháng 5, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent nói rằng kho chứa dầu của Iran đã đầy và Tehran sẽ phải ngừng sản xuất dầu.
Tuy nhiên, những ước tính này cho tới nay chưa thành hiện thực, cho thấy Iran vẫn đang tìm được cách để thích ứng với áp lực ngày càng gia tăng từ Mỹ, nhằm thể hiện sự cứng rắn chiến lược trong các cuộc đàm phán với Washington.
