Đề xuất đa dạng hóa nguồn cung dầu thô cho Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn
Tổ công tác đảm bảo an ninh năng lượng của Chính phủ vừa đưa ra báo cáo về tình hình cung ứng xăng dầu, trước những tác động từ cuộc xung đột tại Trung Đông. Theo đó, một trong những kiến nghị quan trọng là tập trung đa dạng hóa nguồn cung dầu thô cho Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn, nhằm giảm thiểu rủi ro và đảm bảo hoạt động sản xuất ổn định.
Tình hình thị trường xăng dầu hiện tại
Sau khi liên Bộ Công Thương - Tài chính điều chỉnh giá bán xăng dầu vào ngày 8/3, tình trạng người dân mua tích trữ đã giảm rõ rệt so với thời điểm ngay sau khi giá tăng mạnh. Thị trường bán lẻ tại nhiều địa phương dần ổn định trở lại, với nguồn cung cơ bản đáp ứng nhu cầu tiêu dùng và sản xuất.
Tuy nhiên, tại một số khu vực giáp biên giới như Tây Ninh, Gia Lai và Nghệ An, vẫn xuất hiện hiện tượng người dân từ nước láng giềng sang Việt Nam mua xăng dầu do chênh lệch giá. Điều này đặt ra thách thức cho công tác quản lý và kiểm soát thị trường.
Nguồn cung từ các nhà máy lọc dầu
Hiện nay, hai nhà máy lọc hóa dầu lớn là Dung Quất và Nghi Sơn đang sản xuất đáp ứng khoảng 70% nhu cầu tiêu thụ xăng dầu của thị trường nội địa. Trong đó, Nhà máy lọc dầu Dung Quất cơ bản không bị ảnh hưởng trực tiếp bởi những biến động địa chính trị tại Trung Đông, với nguồn dầu thô đầu vào đã được bảo đảm và đủ nguyên liệu để duy trì sản xuất ít nhất đến hết tháng 4.
Ngược lại, Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn đối mặt với rủi ro nhất định do phụ thuộc lớn vào nguồn cung dầu thô từ Kuwait. Bà Nguyễn Thúy Hiền - Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước - cho biết, nhà máy chịu tác động từ xung đột ở Trung Đông, vì nguồn dầu nhập khẩu từ Kuwait phải đi qua khu vực eo biển Hormuz.
Dù vậy, với lượng tồn kho hiện có cùng các lô hàng dầu thô đã được vận chuyển về Việt Nam, nhà máy vẫn có thể duy trì hoạt động sản xuất trong thời gian tới. Doanh nghiệp cũng đang tích cực tìm kiếm các phương án bổ sung nguồn dầu thô từ các thị trường khác, nhằm giảm phụ thuộc vào một nguồn cung duy nhất.
Khuyến nghị và giải pháp từ Tổ công tác
Trước những diễn biến phức tạp của thị trường năng lượng thế giới, Tổ công tác bảo đảm an ninh năng lượng kiến nghị triển khai khẩn trương các giải pháp mà Chính phủ đã cho phép tại Nghị quyết 36. Cụ thể:
- Tập trung đa dạng hóa nguồn cung dầu thô cho Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn.
- Tăng cường tối đa nguồn dầu thô và condensate (chất ngưng tụ) trong nước để hạn chế tác động của biến động giá dầu thô và chi phí vận chuyển quốc tế.
- Ứng dụng khoa học - công nghệ để tạo ra các sản phẩm năng lượng mới, thúc đẩy các dự án như nhà máy condensate và ethanol sớm hoàn thành và đưa vào vận hành.
Ngoài ra, cơ quan điều hành đề nghị tiếp tục tăng cường chỉ đạo, kiểm tra các thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu thực hiện nghiêm tổng nguồn xăng dầu tối thiểu năm 2026, bảo đảm cung ứng đầy đủ cho hệ thống phân phối. Các lực lượng công an, biên phòng và quản lý thị trường được đề nghị tăng cường phối hợp kiểm tra thị trường, đặc biệt tại những khu vực có mức tiêu thụ tăng đột biến hoặc có dấu hiệu đầu cơ.
Triển vọng và thách thức trong thời gian tới
Về nguồn cung nhập khẩu, hiện chiếm khoảng 30% nhu cầu tiêu thụ xăng dầu trong nước, kế hoạch nhập khẩu trong tháng 3 cơ bản vẫn được triển khai đúng tiến độ. Tuy nhiên, hoạt động nhập khẩu trong tháng 4 được dự báo sẽ gặp nhiều khó khăn hơn khi giá xăng dầu thế giới tăng cao, trong khi một số quốc gia có xu hướng hạn chế xuất khẩu nhằm bảo đảm an ninh năng lượng trong nước.
Bộ Công Thương cho biết đang phối hợp với Bộ Tài chính xây dựng phương án bình ổn giá xăng dầu trình Chính phủ. Tùy theo diễn biến của thị trường, cơ quan quản lý có thể kiến nghị điều chỉnh các loại thuế liên quan hoặc sử dụng Quỹ Bình ổn giá nhằm ổn định giá xăng dầu trong nước.
Tổ công tác cũng đề nghị các tập đoàn như Dầu khí Quốc gia Việt Nam, Than khoáng sản Việt Nam và Điện lực Việt Nam chỉ đạo các nhà máy tăng tối đa công suất vận hành nhưng vẫn bảo đảm an toàn kỹ thuật và phòng cháy chữa cháy. Đồng thời, tạo điều kiện thuận lợi về nguồn ngoại tệ cho nhập khẩu xăng dầu.
Trong bối cảnh này, việc đa dạng hóa nguồn cung dầu thô cho Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn không chỉ là giải pháp cấp thiết mà còn là chiến lược dài hạn nhằm đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia, giảm thiểu sự phụ thuộc vào các khu vực có nguy cơ bất ổn cao.
