Từ một vùng quê thuần nông với những khó khăn trong sản xuất nông-lâm nghiệp truyền thống, anh Thái Xuân Biên đã mạnh dạn ứng dụng công nghệ nuôi cấy mô tế bào để tạo ra những giống cây chất lượng cao, mở ra hướng đi mới cho người dân địa phương. Với doanh thu năm 2025 đạt gần 22 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế hơn 7 tỷ đồng, mô hình của anh không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế vượt trội mà còn góp phần xóa đói giảm nghèo bền vững.
Khởi nghiệp từ những trăn trở
Xã Cửu An, huyện Chư Păh, tỉnh Gia Lai có truyền thống sản xuất nông-lâm nghiệp, nhưng đời sống của phần lớn nông dân vẫn còn bấp bênh. Nguyên nhân xuất phát từ việc canh tác chủ yếu dựa vào kinh nghiệm truyền thống, chất lượng giống cây trồng trôi nổi, năng suất thấp, thường xuyên chịu ảnh hưởng của thời tiết và dịch bệnh. Sinh ra và lớn lên tại thôn An Thượng 3, anh Thái Xuân Biên luôn trăn trở tìm hướng đi mới. Anh nhận thấy lâm nghiệp là thế mạnh của vùng Tây Nguyên nói chung và Gia Lai nói riêng, song “nút thắt” lớn nhất nằm ở khâu giống. Hầu hết rừng trồng vẫn sử dụng cây giống giâm cành hoặc gieo hạt truyền thống, dẫn đến tình trạng phân ly di truyền, cây sinh trưởng không đồng đều, gỗ nhỏ và tỷ lệ nhiễm bệnh cao.
Với tinh thần dám nghĩ, dám làm, anh Biên đã lựa chọn hướng đi đầy thách thức: sản xuất giống cây lâm nghiệp bằng công nghệ nuôi cấy mô tế bào. Anh thành lập Công ty cổ phần Công nghệ sinh học lâm nghiệp Thái Xuân Biên, từng bước hiện thực hóa hướng đi mới trong sản xuất cây giống. Những ngày đầu khởi nghiệp khó khăn chồng chất: nguồn vốn eo hẹp, kỹ thuật nuôi cấy mô đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối trong môi trường vô trùng khép kín, mà bản thân anh lại thiếu kinh nghiệm. Không nản chí, anh vừa tự học, vừa chủ động tìm đến các chuyên gia, viện nghiên cứu sinh học để tiếp thu công nghệ và từng bước hoàn thiện quy trình.
Hệ thống sản xuất hiện đại theo chuẩn quốc tế
Đến nay, trên diện tích hơn 60.000 m², doanh nghiệp của anh Biên đã xây dựng một hệ thống hạ tầng sản xuất quy mô hiện đại. Phòng thí nghiệm nuôi cấy mô được đầu tư đồng bộ thiết bị kiểm soát nhiệt độ, ánh sáng và độ ẩm tự động, vận hành nghiêm ngặt theo tiêu chuẩn quản lý chất lượng quốc tế ISO 9001:2015. Quy trình sản xuất được thực hiện khép kín qua nhiều giai đoạn: từ tuyển chọn cây mẹ ưu tú, phân lập mô, nhân nhanh trong môi trường dinh dưỡng nhân tạo, ra rễ, huấn luyện trong nhà lưới cho đến ươm dưỡng ngoài tự nhiên.
Mỗi năm, công ty cung ứng ra thị trường hơn 19 triệu cây giống keo lai và bạch đàn lai cấy mô chất lượng cao. Nhờ ưu thế vượt trội của công nghệ sinh học, cây giống có hệ rễ cọc phát triển khỏe mạnh, khả năng chống chịu gió bão tốt, tỷ lệ sống sau khi trồng đạt trên 95%. Quan trọng hơn, rừng trồng sử dụng giống cấy mô thu hoạch sớm hơn từ 1-2 năm, năng suất gỗ tăng từ 10% đến 30% so với giống truyền thống, mang lại lợi ích kinh tế vượt trội cho người trồng rừng.
Anh Thái Xuân Biên chia sẻ: “Tôi luôn tâm niệm muốn làm nông nghiệp bền vững thì phải mạnh dạn đổi mới, ứng dụng khoa học-công nghệ để nâng cao chất lượng sản phẩm và tạo đầu ra ổn định cho người dân. Thành công hôm nay không chỉ là kết quả của riêng doanh nghiệp mà còn nhờ sự đồng hành, hỗ trợ của chính quyền địa phương và nông dân”.
Chuyển đổi số và hiệu quả kinh doanh
Bên cạnh đầu tư công nghệ sản xuất sinh học, anh Biên còn áp dụng chuyển đổi số vào quản trị doanh nghiệp. Toàn bộ quy trình từ nhập nguyên liệu, theo dõi từng lô sản xuất, kiểm soát sinh trưởng đến phân phối sản phẩm đều được số hóa và quản lý bằng dữ liệu. Người trồng rừng khi mua sản phẩm có thể dễ dàng truy xuất nguồn gốc từng lô cây giống thông qua mã QR. Nhờ uy tín chất lượng, thương hiệu cây giống Thái Xuân Biên đáp ứng tốt nhu cầu trên địa bàn tỉnh Gia Lai, đồng thời vươn xa tới nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước.
Với định hướng đúng đắn và tinh thần đổi mới không ngừng, doanh thu của công ty tăng mạnh qua các năm. Năm 2023, doanh thu đạt hơn 4,2 tỷ đồng; năm 2025 tăng lên gần 22 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế đạt hơn 7 tỷ đồng. Hiện nay, công ty đang tạo việc làm thường xuyên cho khoảng 160 lao động địa phương, phần lớn là người dân vùng nông thôn với mức thu nhập ổn định khoảng 8 triệu đồng/người/tháng. Nhờ có công việc và nguồn thu nhập ổn định ngay trên quê hương, nhiều gia đình đã vươn lên thoát nghèo.
Hoạt động cộng đồng và ghi nhận
Cùng với sản xuất kinh doanh, anh Biên tích cực tham gia các phong trào do chính quyền và Hội Nông dân phát động. Anh hỗ trợ nguồn vốn, trao học bổng cho học sinh nghèo hiếu học, đóng góp kinh phí xây dựng hạ tầng nông thôn mới, đồng thời hỗ trợ hàng vạn cây giống miễn phí cho các hộ nghèo phát triển kinh tế rừng. Chủ tịch Hội Nông dân xã Cửu An Từ Tý cho biết: “Anh Thái Xuân Biên là điển hình tiêu biểu cho thế hệ nông dân mới nhạy bén, dám nghĩ, dám làm và có tư duy khoa học. Việc ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất lâm nghiệp của anh không chỉ làm giàu cho doanh nghiệp, mà còn mở ra hướng làm ăn mới, tạo việc làm và nguồn lực hỗ trợ rất lớn cho hội viên nông dân trên địa bàn. Đây là mô hình kinh tế xanh, hiệu quả cao cần được khuyến khích nhân rộng”.
Với những đóng góp nổi bật, anh Thái Xuân Biên đã vinh dự nhận nhiều bằng khen của các cấp, các ngành; được công nhận danh hiệu “Hộ nông dân sản xuất kinh doanh giỏi cấp Trung ương” và đạt giải tại cuộc thi “Nông dân khởi nghiệp sáng tạo” tỉnh Gia Lai. Thương hiệu cây giống Thái Xuân Biên lọt “Top 20 Thương hiệu Vàng Việt Nam năm 2025”. Đặc biệt, anh vừa được Hội Nông dân tỉnh Gia Lai đề xuất Trung ương Hội Nông dân Việt Nam vinh danh là một trong những gương mặt “Nông dân Việt Nam xuất sắc năm 2026”.
