Chính phủ chính thức ban hành Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo
Ngày 5 tháng 4, Chính phủ Việt Nam đã chính thức ban hành Nghị quyết số 86/NQ-CP về Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo. Đây được xem là một bước tiến mang tính lịch sử, khẳng định quyết tâm mạnh mẽ của Chính phủ trong việc kiến tạo môi trường thuận lợi, đánh thức tiềm năng sáng tạo của toàn dân nhằm phục vụ phát triển kinh tế - xã hội một cách bền vững.
Chiến lược này ra đời trong bối cảnh toàn cầu đang có sự dịch chuyển mạnh mẽ về dòng vốn đầu tư và những thay đổi phức tạp về địa chính trị. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết cho Việt Nam trong việc định vị lại chiến lược khởi nghiệp để tạo đà bứt phá, nắm bắt cơ hội từ cuộc cách mạng công nghiệp 4.0.
Sức bật ấn tượng từ hệ sinh thái khởi nghiệp tỷ USD
Những năm qua, hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo của Việt Nam đã ghi nhận những dấu ấn tích cực đối với sự phát triển kinh tế - xã hội. Hạ tầng hỗ trợ đang phát triển đa dạng với mạng lưới các quỹ đầu tư mạo hiểm, vườn ươm, cùng các trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp từ địa phương đến cấp quốc gia.
Đặc biệt, thị trường đã chứng kiến sự hình thành của một số "kỳ lân" công nghệ, thu hút lượng vốn đầu tư mạo hiểm đạt mức cao trong khu vực Đông Nam Á. Theo thống kê mới nhất, trong năm 2025, chỉ số hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu của Việt Nam đã vươn lên xếp thứ 55 trên thế giới.
Đáng chú ý, Thành phố Hồ Chí Minh lần đầu tiên lọt vào top 5 khu vực Đông Nam Á và xếp hạng 110 toàn cầu. Trong khi đó, thủ đô Hà Nội cũng tăng lên hạng 148, còn Đà Nẵng ghi nhận bước nhảy vọt khi tăng 130 bậc để xếp hạng 766.
Tầm nhìn dài hạn: Từ khu vực đến toàn cầu
Bài học từ các cường quốc công nghệ như Israel, Hàn Quốc hay Singapore cho thấy điểm chung cốt lõi để phát triển bền vững là lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo làm nền tảng và xây dựng tinh thần khởi nghiệp toàn dân. Việt Nam xác định khởi nghiệp sáng tạo là một chiến lược quốc gia dài hạn nhằm giải phóng tiềm năng, huy động mọi nguồn lực để hướng tới tự chủ các công nghệ chiến lược trong kỷ nguyên số.
Chiến lược hướng đến mục tiêu bao trùm là biến khởi nghiệp sáng tạo thành động lực tăng trưởng kinh tế then chốt. Cụ thể, trong giai đoạn đến năm 2030, Việt Nam đặt mục tiêu trở thành quốc gia hàng đầu về khởi nghiệp sáng tạo trong khu vực.
Nước ta kỳ vọng sẽ phát triển một hệ sinh thái mạnh mẽ, chứng kiến sự ra đời của hàng vạn doanh nghiệp khởi nghiệp và ươm mầm thành công thêm một số "kỳ lân". Các chỉ số về đổi mới sáng tạo và hệ sinh thái cũng được kỳ vọng vươn lên nhóm dẫn đầu khu vực.
Tầm nhìn xa hơn đến năm 2045, Việt Nam đặt mục tiêu đầy tham vọng là lọt vào nhóm 30 quốc gia dẫn đầu toàn cầu về mảng khởi nghiệp sáng tạo. Tương lai này gắn liền với một xã hội có tỷ lệ người dân làm chủ doanh nghiệp ở mức rất cao, song hành cùng sự bùng nổ của thị trường vốn đầu tư mạo hiểm quy mô lớn.
Gỡ "điểm nghẽn" bằng thể chế vượt trội và giải pháp đồng bộ
Để hiện thực hóa tầm nhìn trên, chiến lược định nghĩa một quốc gia khởi nghiệp là nơi mọi công dân đều có thể khởi nghiệp trên nền tảng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Điểm nhấn đáng chú ý là việc khuyến khích một văn hóa đổi mới sáng tạo sâu rộng: dám nghĩ, dám làm, chấp nhận rủi ro và đặc biệt là khoan dung với thất bại.
Hệ sinh thái này sẽ được phát triển đồng bộ, toàn diện và bền vững, trong đó yếu tố thể chế đóng vai trò tiên phong, kiến tạo và mang tính đột phá. Chính phủ chỉ đạo triển khai đồng bộ nhiều giải pháp tháo gỡ điểm nghẽn:
- Về pháp lý: Toàn bộ thủ tục hành chính sẽ được hoàn thiện trên môi trường số. Việt Nam sẽ nghiên cứu và thí điểm các cơ chế đặc thù như mô hình "doanh nghiệp một người", cơ chế xử lý phá sản rút gọn để giúp doanh nhân dễ dàng tái khởi nghiệp, thiết lập các khu thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) cho các công nghệ mới.
- Về nhân lực: Giáo dục khởi nghiệp sẽ được đưa vào sâu trong hệ thống giáo dục quốc dân, trải dài từ bậc phổ thông đến đại học. Đồng thời, mạng lưới hạ tầng dùng chung, trung tâm đổi mới sáng tạo và không gian khởi nghiệp cộng đồng sẽ được xây dựng trên toàn quốc.
- Về vốn: Thị trường vốn đầu tư mạo hiểm sẽ được phát triển mạnh mẽ thông qua việc hình thành các quỹ từ cấp quốc gia, địa phương, cho đến quỹ của doanh nghiệp và trường đại học. Các cơ chế hỗ trợ tài chính trực tiếp và bảo lãnh tín dụng dựa trên tài sản trí tuệ cũng sẽ được đẩy mạnh.
Cuối cùng, Việt Nam sẽ tích cực hội nhập, thu hút chuyên gia quốc tế để đưa các startup nội địa vươn mình tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu. Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số, Bộ Khoa học và Công nghệ đang phối hợp cùng các bộ, ngành rà soát, điều chỉnh lại danh mục công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược, tập trung bóc tách từ các khâu giá trị.
