Trong bối cảnh tình hình khu vực và thế giới có nhiều biến động khó lường, Việt Nam và Timor-Leste càng nêu cao tinh thần hợp tác chặt chẽ, hướng đến hiện thực hóa khát vọng phát triển của mỗi nước và đóng góp cho sự ổn định, lớn mạnh của ASEAN. Timor-Leste chính thức trở thành thành viên của ASEAN vào năm 2025, đánh dấu một bước tiến lịch sử trên hành trình hội nhập của quốc gia này, đồng thời mở ra chương phát triển mới của ASEAN.
Giấc mơ thành hiện thực
Trong nhiều năm qua, chủ trương gia nhập ASEAN trở thành nguồn động lực thôi thúc Timor-Leste kiên trì củng cố nền hòa bình, thúc đẩy cải cách. Vào thời khắc lá cờ Timor-Leste được kéo lên bên cạnh lá cờ của những quốc gia khác trong lễ kết nạp, Thủ tướng Timor-Leste Xanana Gusmao đã không nén nổi xúc động. Ông chia sẻ, với người dân Timor-Leste, đây không chỉ là giấc mơ thành hiện thực, mà còn là sự khẳng định cho hành trình được xây dựng bằng sự kiên cường, quyết tâm và hy vọng.
Trong buổi đối thoại chuyên đề diễn ra mới đây do Trường Quản lý nhà nước thuộc Viện Nghiên cứu kinh tế ASEAN và Đông Á (ERIA) tổ chức, Tổng thống Timor-Leste Jose Ramos-Horta nêu rõ, Timor-Leste có thể đóng góp những bài học thực tiễn về hòa giải và xây dựng đất nước để cùng vun đắp cho sự phát triển chung của cộng đồng ASEAN. Nhà lãnh đạo cũng khẳng định ASEAN đã chứng minh sức mạnh của mình khi gắn kết các quốc gia có lịch sử, văn hóa và hệ thống chính trị khác biệt để cùng hướng tới những mục tiêu chung.
Quan hệ hữu nghị lâu đời
Timor-Leste tuyên bố độc lập vào ngày 28/11/1975 nhưng sau đó trải qua nhiều năm xung đột trước khi chính thức khôi phục nền độc lập vào ngày 20/5/2002. Trên con đường xây dựng lại đất nước sau những mất mát và tổn thất nặng nề của chiến tranh, Timor-Leste nhận được sự hỗ trợ và ủng hộ thiết thực của Liên hợp quốc cùng nhiều bạn bè quốc tế, trong đó có Việt Nam. Hai nước chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao ngày 28/7/2002, nhưng sợi dây kết nối tình hữu nghị đã được dệt nên từ trước đó. Việt Nam là một trong những nước đầu tiên công nhận Mặt trận Cách mạng vì một Timor-Leste độc lập (FRETILIN) vào tháng 9/1975, luôn ủng hộ và hỗ trợ Timor-Leste trong xây dựng và phát triển đất nước cũng như tiến trình hội nhập ASEAN.
Tại cuộc gặp nhân dịp Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tham dự và phát biểu dẫn đề tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 tại Singapore, Tổng thống Timor-Leste Jose Ramos-Horta khẳng định, Việt Nam luôn là người bạn gần gũi, đối tác tin cậy của Timor-Leste; đồng thời trân trọng cảm ơn Việt Nam đã luôn dành cho Timor-Leste sự ủng hộ chân thành và quý báu trong suốt tiến trình gia nhập ASEAN.
Hợp tác thực chất trên nhiều lĩnh vực
Một trong những lĩnh vực hợp tác song phương phát triển mạnh mẽ nhất giữa Việt Nam và Timor-Leste là viễn thông và truyền thông. Dự án Telemor của Tập đoàn Viettel tại Timor-Leste là biểu tượng hợp tác hiệu quả giữa hai nước. Mạng viễn thông phủ sóng tới khoảng 96% số dân Timor-Leste, góp phần thúc đẩy kết nối, mang đến cho người dân dịch vụ viễn thông dễ tiếp cận, thuận tiện, qua đó đóng góp đáng kể vào việc hiện đại hóa hạ tầng viễn thông cũng như sự phát triển của đất nước này.
Năm 2026 chứng kiến sự kiện có ý nghĩa quan trọng trong tiến trình hợp tác giữa hai nước khi Việt Nam chính thức triển khai hoạt động của Đại sứ quán tại thủ đô Dili. Đây là dấu mốc đáng nhớ, đem đến động lực mới cho quan hệ hai nước, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho việc tăng cường trao đổi, kết nối và thúc đẩy hợp tác thiết thực trong các lĩnh vực.
Nhìn về phía trước với chung một khát vọng phát triển, mang lại cuộc sống ấm no, hạnh phúc cho nhân dân, Việt Nam và Timor-Leste đang đứng trước những cơ hội rộng mở để khai thác hiệu quả tiềm năng hợp tác, viết tiếp những chương mới rực rỡ cho quan hệ song phương.
