Thanh tra Chính phủ đã kết luận rằng 8 trong số 10 doanh nghiệp thuộc liên danh Vietur đã sử dụng 936 tỷ đồng tiền tạm ứng từ chủ đầu tư ACV để gửi tiết kiệm có kỳ hạn, thu về khoản lãi ước tính 10,6 tỷ đồng. Hành vi này được xác định là không đúng mục đích theo thỏa thuận hợp đồng và các quy định pháp luật về quản lý vốn đầu tư xây dựng.
Vi phạm trong sử dụng tiền tạm ứng
Theo Kết luận thanh tra số 318, tiền tạm ứng được chủ đầu tư cấp nhằm phục vụ thi công, huy động nhân lực và vật tư. Việc chuyển tiền vào ngân hàng để hưởng lãi không đúng bản chất khoản tạm ứng, tiềm ẩn rủi ro quản lý vốn và ảnh hưởng đến tiến độ dự án. Thanh tra Chính phủ nhấn mạnh: "Việc sử dụng nguồn tiền tạm ứng này không đúng mục đích theo nội dung hợp đồng đã ký kết và không phù hợp với các quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng vốn trong hoạt động đầu tư xây dựng."
Bất cập trong đấu thầu và hợp đồng
Không chỉ dừng ở việc sử dụng vốn sai mục đích, quá trình lựa chọn nhà thầu gói thầu 5.10 (trị giá 35.900 tỷ đồng) cũng bộc lộ nhiều tồn tại. Hồ sơ mời thầu phải điều chỉnh nhiều lần, một số tiêu chuẩn kỹ thuật hết hiệu lực, tiêu chí kinh nghiệm chưa đúng quy định. Tổ chuyên gia dù phát hiện bất cập về năng lực của một thành viên liên danh nhưng không yêu cầu làm rõ.
Sử dụng ngoại tệ trái quy định
Hồ sơ dự thầu của Vietur sử dụng đồng USD cho khoảng 235,7 triệu USD – hành vi vi phạm Luật Đấu thầu. Phía mời thầu không phát hiện mà vẫn ký hợp đồng và thanh toán bằng ngoại tệ, tiềm ẩn thiệt hại do biến động tỷ giá khi USD tăng.
Chuyển nhượng thầu trái phép
Thanh tra cũng ghi nhận các doanh nghiệp gồm Newtecons, Ricons, Hancorp, Vinaconex, ATAD, Phục Hưng Holdings đã giao việc cho đơn vị khác với tổng giá trị khoảng 1.596 tỷ đồng khi chưa được chủ đầu tư cho phép. Ngoài ra, hợp đồng cho phép giao tới 80% giá trị cho nhà thầu phụ, điều này không phù hợp với hồ sơ mời thầu.
Những sai phạm khác
Nhiều trường hợp thay đổi vật tư, thiết bị so với dự thầu; thi công trước khi được chấp thuận biện pháp; thay đổi kỹ thuật chưa thẩm định theo quy định đều bị chỉ ra. Trước các vi phạm, Thanh tra Chính phủ đã chuyển hồ sơ sang Bộ Công an để xem xét, điều tra xử lý.
Dự án Long Thành giai đoạn 1 có tổng mức đầu tư hơn 109.111 tỷ đồng, là công trình trọng điểm quốc gia với công suất 25 triệu hành khách và 1,2 triệu tấn hàng hóa mỗi năm.
