Bộ Tài chính vừa trình Chính phủ dự thảo nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Thuế thu nhập cá nhân (TNCN). Theo đó, ngưỡng thu nhập vãng lai phải tạm nộp thuế được đề xuất tăng từ 2 triệu đồng/lần lên 5 triệu đồng/lần. Đây là điều chỉnh đáng kể so với quy định hiện hành.
Ngoài ra, cá nhân có thêm thu nhập ở nơi khác, nếu phần thu nhập bình quân tháng trong năm không quá 15 triệu đồng (hiện là 10 triệu đồng) và đã bị tạm khấu trừ 10%, thì không phải quyết toán thuế đối với phần này nếu không có nhu cầu.
Chuyên gia ủng hộ tăng ngưỡng
Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Tú, giảng viên Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội, nhận định quy định cũ 2 triệu đồng/lần đã lỗi thời. Ông cho rằng việc nâng lên 5 triệu đồng là phù hợp, nhưng lưu ý cá nhân cần theo dõi trên eTax để kiểm tra nghĩa vụ thuế, vì thực tế có doanh nghiệp kê khai khống thông tin nhằm giảm số thuế phải nộp.
Ông Nguyễn Đức Nghĩa, Phó giám đốc Trung tâm hỗ trợ pháp lý doanh nghiệp nhỏ và vừa, cũng đồng tình với đề xuất này. Ông cho rằng mức tăng phù hợp với bối cảnh hiện tại khi hệ thống quản lý chưa kiểm soát hết thu nhập của người nộp thuế. Tuy nhiên, đây chỉ là khoản tạm nộp, người đóng thuế cần kiểm tra tính chính xác.
Kiến nghị bỏ quy định tạm khấu trừ
Nhiều ý kiến cho rằng nên bỏ quy định tạm khấu trừ 10% đối với thu nhập vãng lai vì gây quá tải cho hệ thống thuế. Với chuyển đổi số, ngành thuế đã có thể nắm rõ thông tin thu nhập của người nộp thuế.
Chuyên gia thuế Nguyễn Thái Sơn nhận xét, mặc dù mức 5 triệu đồng đã tăng đáng kể so với 2 triệu đồng hiện nay, nhưng với sự phát triển của công nghệ quản lý dữ liệu, việc tạm thu 10% là không cần thiết. Ông đề xuất: "Bỏ được quy định này thì bỏ nhằm giảm thủ tục hành chính, chi phí quản lý thuế."
Theo ông Sơn, trước đây khi cơ quan thuế chưa kiểm soát được dòng tiền, quy định tạm thu giúp tránh thất thu. Nhưng hiện nay, người nộp thuế khó lách thuế, trong khi lượng hồ sơ hoàn thuế tăng đều đặn, gây quá tải. Ông dẫn chứng: mức giảm trừ gia cảnh hiện là 15,5 triệu đồng/tháng với người nộp thuế và 6,2 triệu đồng với người phụ thuộc, nên thu nhập 2-5 triệu đồng/lần không phải quá lớn. Việc bỏ tạm khấu trừ không đồng nghĩa với thất thu, vì doanh nghiệp chi trả vẫn phải kê khai, cá nhân có thể kiểm tra trên eTax và quyết toán cuối năm nếu vượt mức giảm trừ.
Bất cập về sự công bằng và thủ tục
Ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Kế toán Thuế Keytas, cho rằng việc tăng ngưỡng chỉ giải quyết tạm thời, về lâu dài sẽ phát sinh bất cập về công bằng giữa người thu nhập thấp và cao. Ông chỉ ra rằng quy định tạm tính 10% bất lợi cho người thu nhập thấp và có lợi cho người thu nhập cao. Thủ tục hành chính như làm cam kết, xuất biên lai khấu trừ thuế tạo thêm gánh nặng cho doanh nghiệp và cơ quan thuế. Ông đề xuất áp dụng cách tính thuế theo bậc lũy tiến đối với cá nhân cư trú và tính thuế 20% thu nhập chịu thuế đối với cá nhân không cư trú.
Số thu thuế TNCN tăng
Theo số liệu từ Bộ Tài chính, số thu thuế TNCN trong 3 tháng đầu năm 2026 đạt 31,7% dự toán, tăng 7,7% so với cùng kỳ năm 2025. Dự toán thu ngân sách từ thuế TNCN năm 2026 là 237.037 tỉ đồng. Trong 3 tháng đầu năm, người nộp thuế đã đóng góp hơn 75.140 tỉ đồng, chiếm khoảng 10,4% tổng thu nội địa. Tổng thu ngân sách 3 tháng đầu năm đạt 829.400 tỉ đồng, bằng 32,8% dự toán, tăng 11,4% so với cùng kỳ năm 2025.
Cục Thuế cho biết, từ đầu năm đến ngày 18/5, cơ quan thuế đã tiếp nhận hơn 1,7 triệu tờ khai quyết toán thuế TNCN, trong đó đề nghị hoàn thuế trên 1,4 triệu tờ khai. Hệ thống xác định trên 1,3 triệu hồ sơ đủ điều kiện hoàn tự động với tổng số tiền 6.161 tỉ đồng. Cơ quan thuế đã ban hành hơn 1,2 triệu lệnh hoàn thuế và chuyển Kho bạc Nhà nước chi hoàn 5.728 tỉ đồng. So với cùng kỳ năm 2025, số tờ khai điện tử tăng 140%, số hồ sơ đề nghị hoàn thuế tăng 135%, và số hồ sơ đủ điều kiện hoàn tự động tăng 467%.
