Nhật Bản đang đứng trước nguy cơ khan hiếm chuối nghiêm trọng do ảnh hưởng từ cuộc xung đột tại Trung Đông. Loại trái cây nhiệt đới này vốn là mặt hàng tạp hóa thiết yếu tại quốc gia châu Á, với khoảng 1 triệu tấn được nhập khẩu trong năm ngoái.
Nguyên nhân từ naphtha và ethylene
Chuối thường được vận chuyển khi còn xanh và được làm chín tại Nhật Bản trong các phòng chứa khí ethylene. Tuy nhiên, nguồn cung ethylene, vốn có nguồn gốc từ naphtha, đang cạn kiệt nghiêm trọng. Lượng tồn kho naphtha đã giảm tới 1/4 kể từ đầu năm, khi Iran phong tỏa một phần eo biển Hormuz.
Ông Eiji Akashi, Tổng thư ký Hiệp hội Nhập khẩu Chuối Nhật Bản, mô tả đây là đợt thiếu hụt tồi tệ nhất trong 50 năm qua. Ông cho biết giá cả có thể tăng, nhưng toàn ngành đang nỗ lực để tránh khan hiếm hàng. Hiện tại, chuối vẫn được phân phối đến các cửa hàng, và một số nhà nhập khẩu đã dự trữ đủ ethylene cho 2-3 tháng tới.
Tác động đến người tiêu dùng
Giá bán lẻ chuối tại Tokyo đã tăng 4,4% trong năm ngoái và hơn 30% kể từ năm 2022. Một hộ gia đình trung bình ở Nhật Bản đã chi khoảng 5.200 yên (32,5 USD) cho chuối trong năm 2025. Các nhà bán lẻ đang chịu áp lực chuyển chi phí tăng cao liên quan đến hóa dầu, như nhiên liệu, bao bì và vận chuyển, sang người tiêu dùng.
Giải pháp thay thế
Trước tình hình này, các công ty làm chín trái cây Nhật Bản đang tìm kiếm nguồn ethylene thay thế. Catalytic Generators, một nhà sản xuất có trụ sở tại Virginia, chuyên tạo khí từ ngô và các nguyên liệu thô khác, đã bắt đầu vận chuyển máy phát điện đến các doanh nghiệp Nhật Bản. Công ty đang tìm kiếm nhà phân phối tại Nhật Bản.
Farmind, công ty xử lý khoảng 30% lượng chuối nhập khẩu tại Nhật Bản, cho biết kho dự trữ ethylene của họ đang giảm dần và họ đang tìm kiếm nhà cung cấp mới. Một phát ngôn viên cho biết một số chi phí liên quan đã tăng gần 10 lần. Ông cảnh báo nếu tình trạng này tiếp diễn, chuối có thể biến mất khỏi bàn ăn của người Nhật.
Ảnh hưởng đến các ngành khác
Tình trạng thiếu naphtha cũng ảnh hưởng đến các ngành công nghiệp khác. Công ty bánh kẹo Calbee đã chuyển sang sử dụng bao bì đen trắng cho khoai tây chiên và các sản phẩm khác do nguồn cung mực in sụt giảm, vì mực in sử dụng nhựa có nguồn gốc từ naphtha.
Chính phủ Nhật Bản đã cố gắng trấn an người dân và doanh nghiệp. Thủ tướng Sanae Takaichi khẳng định nước này có đủ nguồn cung naphtha để đáp ứng nhu cầu nội địa cho đến năm sau.
