Theo báo cáo tổng quan thị trường giá cả mới nhất từ Cục Thống kê thuộc Bộ Tài chính, thị trường trong nước đang có những diễn biến trái chiều đáng chú ý. Đặc biệt, giá vàng trong nước đã biến động ngược hướng hoàn toàn với xu thế giảm mạnh của giá vàng thế giới.
Giá vàng trong nước tăng bất chấp thế giới giảm
Tính đến ngày 28/3/2026, giá vàng thế giới bình quân chỉ còn 4.909 USD/ounce, giảm tới 2,27% so với tháng 2/2026. Sự sụt giảm này diễn ra sau giai đoạn tăng cao trước đó, chịu tác động kết hợp của nhiều yếu tố kinh tế vĩ mô và tâm lý thị trường trong bối cảnh địa chính trị toàn cầu phức tạp.
Hoạt động chốt lời và rút vốn của nhà đầu tư gia tăng mạnh sau đợt tăng giá cuối tháng 2/2026 đã tạo ra áp lực bán lớn trên thị trường vàng quốc tế. Cùng với đó, đồng USD tăng giá và kỳ vọng lãi suất duy trì ở mức cao tiếp tục làm giảm sức hấp dẫn của kim loại quý này.
Trái ngược hoàn toàn, tại thị trường trong nước, chỉ số giá vàng tháng 3/2026 lại tăng 1,54% so với tháng trước. Nguyên nhân chính được xác định là do các doanh nghiệp kinh doanh vàng đã chủ động điều chỉnh tăng giá dựa trên tình hình cung cầu nội địa và yếu tố tâm lý nhà đầu tư địa phương.
Cục Thống kê cung cấp thêm số liệu chi tiết: "So với cùng kỳ năm trước, chỉ số giá vàng tăng 82,77%; so với tháng 12/2025 tăng 18,81%; bình quân quý I/2026, chỉ số giá vàng tăng 82,7%".
Diễn biến của chỉ số giá USD
Về thị trường ngoại tệ, giá USD bình quân trên thị trường tự do dao động quanh mức 26.315 VND/USD. Chỉ số giá USD tháng 3/2026 tăng 0,72% so với tháng trước và tăng 2,25% so với cùng kỳ năm trước, nhưng lại giảm 0,47% so với tháng 12/2025. Tính bình quân cả quý I/2026, chỉ số giá USD đã tăng 2,58%.
CPI quý I tăng 3,51% do tác động kép từ nhiều yếu tố
Tổng quan về thị trường giá cả cho thấy, trong quý I/2026, thị trường hàng hóa thế giới tiếp tục diễn biến hết sức phức tạp. Các yếu tố địa chính trị, năng lượng và thương mại toàn cầu đan xen tạo ra nhiều biến động khó lường.
Căng thẳng tại một số khu vực, đặc biệt là sự leo thang xung đột quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran tại Trung Đông đã làm gián đoạn tuyến vận tải quan trọng eo biển Hormuz. Hệ quả trực tiếp là chi phí logistics và giá năng lượng, đặc biệt là dầu thô, tăng mạnh trên phạm vi toàn cầu.
So với tháng trước, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 3/2026 đã tăng 1,23%. Trong đó, nhóm hàng về giao thông có mức tăng cao nhất lên tới 12,85% so với tháng 2/2026, tác động làm CPI chung tăng 1,28 điểm phần trăm. Nguyên nhân chính được xác định là do giá xăng dầu tăng mạnh.
Giá xăng dầu tăng kéo theo hàng loạt hệ lụy
Theo số liệu từ Cục Thống kê, chỉ số giá xăng tháng 3/2026 tăng 29,72% so với tháng Hai, trong khi chỉ số giá dầu diesel tăng mạnh hơn với 57,03%. Đà tăng này chịu tác động trực tiếp từ việc giá xăng dầu trên thị trường thế giới leo thang trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông làm gia tăng rủi ro gián đoạn nguồn cung toàn cầu.
Giá xăng dầu tăng cao đã lan tỏa rộng, kéo theo chi phí vận tải tăng mạnh. Cụ thể, giá dịch vụ giao thông công cộng đã tăng 6,53%, với mức tăng cụ thể ở các phân ngành:
- Vận tải hành khách bằng hàng không: tăng 23,19%
- Đường sắt: tăng 13,92%
- Đường thủy: tăng 6,51%
- Xe buýt: tăng 4,32%
- Đường bộ: tăng 2,38%
- Taxi: tăng 1,77%
- Dịch vụ giao nhận hành lý và hành lý ký gửi: tăng 1,43%
So với cùng kỳ năm trước, CPI tháng 3/2026 tăng 4,65%. Trong 11 nhóm hàng tiêu dùng chính, có đến 10 nhóm ghi nhận mức tăng giá. Nhóm giao thông tiếp tục dẫn đầu với mức tăng 10,81%, tác động làm CPI chung tăng 1,08 điểm phần trăm. Đáng chú ý, giá nhiên liệu đã tăng 21,6%, với xăng A95 tăng 3.910 đồng/lít, xăng E5 tăng 3.290 đồng/lít và dầu diesel tăng mạnh 17.230 đồng/lít.
Chi phí nhà ở và vật liệu xây dựng tăng cao
Tính chung, CPI bình quân quý I/2026 tăng 3,51% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, chỉ số giá nhóm nhà ở và vật liệu xây dựng bình quân quý I/2026 tăng cao nhất với 5,69% so với cùng kỳ năm trước, tác động làm CPI chung tăng 1,29 điểm phần trăm.
Phân tích chi tiết cho thấy:
- Chỉ số giá nhà ở thuê tăng 6,55% do chi phí duy trì và vận hành tăng
- Vật liệu bảo dưỡng nhà ở tăng 12,26% do giá vật liệu xây dựng và nhu cầu xây dựng, sửa chữa nhà ở tăng
- Giá điện sinh hoạt tăng 5,55% do nhu cầu sử dụng điện tăng và EVN điều chỉnh mức giá bán lẻ điện bình quân từ ngày 10/5/2025
Lạm phát cơ bản tiếp tục ở mức cao
Cũng theo Cục Thống kê, lạm phát cơ bản tháng 3/2026 tăng 0,47% so với tháng trước và tăng 3,96% so với cùng kỳ năm trước. Bình quân quý I/2026, lạm phát cơ bản tăng 3,63% so với cùng kỳ năm trước, cho thấy áp lực lạm phát vẫn đang ở mức đáng quan ngại.
Những diễn biến phức tạp của thị trường giá cả trong quý I/2026 phản ánh rõ nét tác động của các yếu tố địa chính trị toàn cầu đến nền kinh tế trong nước, đồng thời đặt ra những thách thức không nhỏ cho công tác điều hành chính sách tiền tệ và kiểm soát lạm phát trong thời gian tới.
