Trong bối cảnh giá dầu thô thế giới đang giảm mạnh, nhiều người tiêu dùng Việt Nam bất ngờ khi giá xăng trong nước lại tăng lên từ ngày 11/3. Sự chênh lệch này xuất phát từ cơ chế tính giá có độ trễ, khi giá cơ sở vẫn phản ánh giai đoạn thị trường quốc tế còn ở mức cao.
Điều chỉnh giá xăng dầu trong nước
Đêm 10/3, liên Bộ Công Thương - Tài chính đã thông báo điều chỉnh giá bán lẻ xăng dầu, áp dụng từ ngày 11/3 theo Nghị quyết 36 của Chính phủ. Dù đã quyết định chi sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu, hầu hết mặt hàng nhiên liệu chủ chốt đều tăng so với kỳ điều hành gần nhất.
Mức tăng cụ thể
- Xăng E5 RON 92 tăng 1.344 đồng/lít lên 26.570 đồng/lít.
- Xăng RON 95 tăng 2.073 đồng/lít lên 29.120 đồng/lít.
- Dầu diesel tăng 478 đồng/lít lên 30.717 đồng/lít.
- Dầu hỏa giảm 2.706 đồng/lít xuống 32.385 đồng/lít.
- Dầu mazut tăng 3.380 đồng/kg lên 24.707 đồng/kg.
Nguyên nhân giá xăng tăng dù giá dầu thế giới giảm
Việc điều chỉnh giá diễn ra khi giá dầu thế giới có xu hướng giảm mạnh. Trong phiên giao dịch ngày 10/3, giá dầu thô WTI tại Mỹ giảm gần 12% xuống 83,45 USD/thùng, còn dầu Brent giảm 11,3% xuống 87,8 USD/thùng. Tuy nhiên, giá bán lẻ trong nước vẫn tăng do độ trễ của chu kỳ tính giá.
Giá cơ sở trong nước được xác định dựa trên giá xăng dầu thành phẩm trên thị trường Singapore (Platts Singapore) trong các ngày 7-9/3. Trong giai đoạn này, giá dầu thế giới vẫn neo ở mức cao, có thời điểm vượt 110 USD/thùng vào ngày 9/3.
Yếu tố tác động đến thị trường xăng dầu thế giới
Theo Bộ Công Thương, thị trường xăng dầu thế giới trong kỳ điều hành vừa qua chịu tác động bởi nhiều yếu tố:
- Xung đột quân sự giữa Mỹ - Israel với Iran tiếp tục diễn biến phức tạp.
- Các quốc gia xuất khẩu dầu tại khu vực Vùng Vịnh cắt giảm sản lượng do hoạt động xuất khẩu qua eo biển Hormuz gặp gián đoạn.
- Tâm lý tích trữ nhiên liệu gia tăng tại nhiều quốc gia.
- Xung đột quân sự giữa Nga và Ukraine vẫn chưa hạ nhiệt.
Vai trò của Quỹ bình ổn giá xăng dầu
Tại kỳ điều hành này, lần đầu tiên sau hơn 3 năm, liên Bộ quyết định chi sử dụng Quỹ bình ổn giá đối với các mặt hàng xăng dầu. Xăng RON 95, dầu hỏa và dầu mazut cùng được chi từ quỹ ở mức 4.000 đồng, trong khi dầu diesel được chi 5.000 đồng/lít.
Theo tính toán, nếu không thực hiện chi Quỹ bình ổn giá, giá xăng E5 RON 92 có thể lên tới 30.570 đồng/lít, xăng RON 95 có thể vượt 33.120 đồng/lít, còn dầu diesel có thể chạm mức 35.717 đồng/lít. Điều này cho thấy quỹ đã giúp hạn chế đáng kể mức tăng giá, bảo vệ người tiêu dùng.
Diễn biến giá xăng từ đầu năm
Giá xăng trong nước đã có nhiều biến động từ đầu năm 2025 đến nay. Ví dụ, xăng RON 95 đã tăng từ mức 19.690 đồng/lít vào tháng 6/2025 lên 29.120 đồng/lít vào ngày 11/3/2026, phản ánh sự biến động phức tạp của thị trường năng lượng toàn cầu.
Tác động đến thị trường chứng khoán
Trong phiên thị trường chứng khoán Việt Nam phục hồi ngày 10/3, cổ phiếu dầu khí lại lao dốc hàng loạt. Điều này cho thấy sự nhạy cảm của thị trường tài chính đối với các biến động giá nhiên liệu.
Thông tin trên cung cấp cái nhìn toàn diện về nguyên nhân giá xăng trong nước tăng dù giá dầu thế giới giảm, nhấn mạnh vai trò của cơ chế tính giá và Quỹ bình ổn trong việc ổn định thị trường.
