CPI tháng 3/2026 tăng cao nhất trong vòng 5 năm qua
Theo báo cáo kinh tế - xã hội quý I/2026 do Cục Thống kê thuộc Bộ Tài chính công bố ngày 4/4, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) trong tháng 3/2026 đã ghi nhận mức tăng đáng kể. Cụ thể, CPI tháng 3 tăng 1,23% so với tháng liền trước và tăng 4,65% so với cùng kỳ năm 2025. Đây chính là mức tăng CPI tháng 3 cao nhất trong vòng 5 năm qua, phản ánh những áp lực lạm phát đang gia tăng trong nền kinh tế.
9/11 nhóm hàng hóa và dịch vụ tăng giá
Trong số 11 nhóm hàng hóa và dịch vụ được theo dõi, có tới 9 nhóm ghi nhận tăng giá, trong khi chỉ có 2 nhóm còn lại giảm. Điều này cho thấy áp lực tăng giá đang lan rộng trên nhiều mặt hàng thiết yếu, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân.
Nhóm giao thông tăng mạnh nhất, kéo theo giá dịch vụ vận tải
Động lực chính khiến CPI tháng 3 tăng mạnh đến từ nhóm giao thông, với mức tăng lên tới 12,85%. Nhóm này đã làm CPI chung tăng thêm 1,28 điểm phần trăm, cao nhất trong các nhóm. Theo Cục Thống kê, nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ các căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông gây gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu. Hệ quả là giá dầu diesel trong nước tăng 57,03% và giá xăng tăng 29,72%.
Chi phí nhiên liệu leo thang nhanh chóng đẩy giá dịch vụ vận tải đi lên. Cụ thể, giá vé máy bay tăng 23,19% và vận tải đường sắt tăng 13,92%. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến người tiêu dùng mà còn tác động đến hoạt động sản xuất và kinh doanh của doanh nghiệp.
Nhóm nhà ở và vật liệu xây dựng tăng do chi phí đầu vào
Bên cạnh đó, nhóm nhà ở và vật liệu xây dựng tăng 0,77%, phản ánh tác động của chi phí đầu vào và giá dầu hỏa tăng. Sự gia tăng này có thể làm chậm lại các dự án xây dựng và ảnh hưởng đến thị trường bất động sản trong thời gian tới.
Nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống giảm sau Tết
Ở chiều ngược lại, sau dịp Tết Nguyên Đán, nhu cầu tiêu dùng giảm nhiệt đã kéo nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống giảm 0,59%. Sự giảm này đã góp phần kìm bớt tốc độ tăng của CPI chung, cho thấy sự biến động theo mùa vụ trong tiêu dùng.
Tổng quan quý I/2026: CPI bình quân tăng 3,51%
Tính chung quý I/2026, CPI bình quân tăng 3,51% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, nhóm nhà ở và vật liệu xây dựng tăng mạnh nhất, ở mức 5,69%, làm CPI chung tăng 1,29 điểm phần trăm. Tiếp theo là nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 4,55%, chủ yếu do giá thịt lợn và chi phí ăn uống ngoài gia đình tăng cao trong dịp lễ, Tết.
Lạm phát cơ bản tăng cao hơn CPI
Đáng chú ý, lạm phát cơ bản trong tháng 3/2026 tăng 0,47% so với tháng trước và tăng 3,96% so với cùng kỳ. Bình quân quý I/2026, lạm phát cơ bản tăng 3,63%, cao hơn mức tăng CPI bình quân (3,51%). Nguyên nhân chủ yếu do yếu tố lương thực vốn góp phần kéo giảm CPI nhưng không được tính trong rổ lạm phát cơ bản, cho thấy áp lực lạm phát tiềm ẩn vẫn còn cao.
Nhóm thông tin và truyền thông giảm nhẹ
Ở chiều hỗ trợ, nhóm thông tin và truyền thông giảm 0,20% nhờ nguồn cung thiết bị công nghệ dồi dào cùng sự cạnh tranh mạnh giữa các nhà phân phối. Điều này góp phần ổn định mặt bằng giá trong lĩnh vực này, mang lại lợi ích cho người tiêu dùng.
Biến động trên thị trường vàng và ngoại tệ
Giá vàng trong nước tăng mạnh bất chấp thế giới giảm
Trên thị trường quốc tế, giá vàng tính đến ngày 28/3 giảm 2,27% so với tháng trước, xuống mức bình quân 4.909,01 USD/ounce. Nguyên nhân là do nhà đầu tư chốt lời và dòng vốn chuyển sang nắm giữ USD. Tuy nhiên, tại Việt Nam, chỉ số giá vàng tháng 3 vẫn tăng 1,54% so với tháng 2 và tăng tới 82,77% so với cùng kỳ năm trước. Sự tăng mạnh này chủ yếu do yếu tố tâm lý và sự điều chỉnh giá từ các doanh nghiệp kinh doanh, phản ánh sự khác biệt trong động thái thị trường.
Giá USD tăng do lãi suất cao và rủi ro địa chính trị
Đối với USD, diễn biến trong nước cùng chiều với thị trường quốc tế. Trên thị trường tự do, giá USD bình quân quanh mức 26.315 VND/USD. Việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ duy trì lãi suất ở mức cao 3,5%–3,75%, cùng nhu cầu tìm kiếm tài sản an toàn trước rủi ro địa chính trị tại Trung Đông, đã khiến chỉ số giá USD trong nước tháng 3 tăng 0,72% so với tháng trước và tăng 2,58% trong cả quý I/2026. Điều này có thể ảnh hưởng đến hoạt động xuất nhập khẩu và nợ nước ngoài của doanh nghiệp.
Báo cáo của Cục Thống kê cho thấy nền kinh tế đang đối mặt với nhiều thách thức từ lạm phát và biến động thị trường toàn cầu, đòi hỏi các biện pháp quản lý phù hợp để ổn định giá cả và bảo vệ người tiêu dùng.
